Chi tiết bài tư vấn

Tê phù là một rối loạn xảy ra khi một người thiếu vitamin B1, tình trạng tê phù nghiêm trọng có thể dẫn đến tổn thương lâu dài trong hệ thống thần kinh và tim. 

Tê phù là bệnh gì?

Tê phù hay còn được biết đến với tên gọi Beriberi là một căn bệnh gây ra do thiếu vitamin B-1, còn được gọi là thiếu thiamin. 

Có thể phân bệnh này thành hai loại: tê phù ướt và tê phù khô. 

• Tê phù ướt ảnh hưởng đến tim và hệ tuần hoàn. Trong trường hợp cực đoan, tê phù ướt có thể gây suy tim . 

• Tê phù khô làm tổn thương các dây thần kinh và có thể dẫn đến giảm sức mạnh cơ bắp và cuối cùng, tê liệt cơ bắp . 

Tê phù có thể đe dọa tính mạng nếu không được điều trị. 

Nguyên nhân gây tê phù

Nguyên nhân hàng đầu của bệnh tê phù là do thiếu hụt vitamin B1, chế độ ăn ít vitamin B1 hoặc vấn đề của cơ thể làm hạn chế khả năng xử lý sự hấp thu vitamin B1. 

Những người có nguy cơ bị tê phù bao gồm:

• Người cao tuổi

• Người mắc bệnh tiểu đường

• Người nhiễm HIV

• Những người đã được phẫu thuật

• Lạm dụng rượu , có thể khiến cơ thể bạn khó hấp thụ và lưu trữ vitamin B1

• Tê phù di truyền, một tình trạng hiếm gặp ngăn cơ thể hấp thụ thiamin

• Cường giáp

  (tuyến giáp hoạt động quá mức)

• Buồn nôn và nôn khi mang thai

• AIDS

• Tiêu chảy kéo dài hoặc sử dụng thuốc lợi tiểu 

• Trải qua lọc máu thận

Triệu chứng khi bị tê phù

Các triệu chứng của beriberi ướt bao gồm:

• Tăng nhịp tim

• Thiếu năng lượng nghiêm trọng hoặc mệt mỏi liên tục

• Hụt hơi

• Thức dậy vào ban đêm do khó thở

• Sưng ở chân và bàn chân

Các triệu chứng của beriberi khô bao gồm:

• Đau cơ thể

• Nôn

• Đi lại khó khăn

• Lú lẫn

• Tê ở tay hoặc chân

• Tê liệt

  ở chân dưới

Trong những trường hợp hiếm gặp, beriberi có thể dẫn đến một tình trạng gọi là hội chứng Wernicke-Korsakoff. Hội chứng này là một dạng tổn thương não do thiếu thiamin nghiêm trọng.

Một người mắc hội chứng Wernicke-Korsakoff có thể gặp các triệu chứng khác, bao gồm:

• Mất trí nhớ hoặc không có khả năng hình thành ký ức mới

• Nhầm lẫn chung

• Chuyển động mắt nhanh

• Chuyển động mắt không tự nguyện

• Mắt mờ hoặc nhìn đôi

• Mất phối hợp cơ bắp

• Ảo giác

Chẩn đoán bệnh tê phù

Các bác sĩ dựa vào cả xét nghiệm máu và nước tiểu để giúp đo nồng độ thiamin trong máu của một người để chẩn đoán bệnh beriberi.

Họ cũng sẽ thực hiện kiểm tra thể chất để kiểm tra các dấu hiệu tổn thương thần kinh khác hoặc các vấn đề với tim.

Các dấu hiệu tổn thương thần kinh có thể bao gồm khó đi lại hoặc giữ thăng bằng, thiếu phối hợp và phản xạ yếu.

Bác sĩ cũng sẽ kiểm tra nhịp tim và nhịp thở của một người và tìm kiếm sưng ở chi dưới, có thể chỉ ra các vấn đề về tim.

Phòng ngừa bệnh tê phù

Ngăn chặn beriberi đòi hỏi một người phải tiêu thụ đủ thiamin trong chế độ ăn uống. Thông thường, một người ăn một chế độ ăn uống cân bằng, lành mạnh, tập trung vào toàn bộ thực phẩm có chứa thiamin sẽ không cần phải lo lắng về tình trạng thiếu thiamin. Thực phẩm có chứa thiamin tự nhiên bao gồm:

• Thịt

• Các loại hạt 

• Các loại đậu

• Hải sản

• Sản phẩm sữa

• Bánh mì, ngũ cốc

Phụ nữ có thai hoặc cho con bú nên chú ý đến việc hấp thu thiamin. bất cứ ai đang sử dụng sữa công thức để nuôi trẻ sơ sinh nên kiểm tra xem nó có chứa đủ thiamin hay không.

Tiêu thụ rượu nặng là một yếu tố rủi ro cho beriberi. Uống ít rượu có thể giúp giảm nguy cơ mắc bệnh beriberi bằng cách làm cho thiamine dễ tiếp cận hơn với cơ thể. Một người uống nhiều rượu cũng có thể muốn xem xét bổ sung vitamin B-1 hoặc vitamin B phức tạp.

Điều trị bệnh tê phù như thế nào?

Mục tiêu điều trị bệnh beriberi là tăng nồng độ thiamin trong cơ thể. Các bác sĩ có thể đề nghị bổ sung bằng đường uống hoặc tiêm để cung cấp thiamin tùy thuộc vào sức khỏe tổng thể của một người. Họ cũng có thể đề nghị dùng các chất bổ sung khác để hỗ trợ điều trị.

Trong quá trình điều trị, các bác sĩ cũng có thể yêu cầu xét nghiệm máu thường xuyên để kiểm tra nồng độ thiamin của người đó cho đến khi họ trở lại bình thường. Một người có thể cần tiếp tục dùng chất bổ sung thiamin với liều thấp hơn hoặc thay đổi chế độ ăn uống sau khi điều trị để đảm bảo rằng beriberi không tái phát.

Một bác sĩ cũng có thể điều trị bất kỳ biến chứng nào phát sinh từ bệnh beriberi, chẳng hạn như tổn thương thần kinh hoặc tim kéo dài. Với việc điều trị sớm, tổn thương cho tim và hệ thần kinh do beriberi có thể hồi phục. Nếu một người bị thiếu hụt lâu hơn, một số triệu chứng có thể vẫn còn ngay cả sau khi điều trị.