Cấp cứu: 1900 636 555

024 7300 8866

  |  

Bệnh kiết lỵ ở trẻ sơ sinh: nguyên nhân, dấu hiệu nhận biết, điều trị và phòng ngừa

Bệnh kiết lỵ ở trẻ sơ sinh mặc dù không phổ biến so với trẻ em và người lớn nhưng lại nguy hiểm hơn. Lý do là triệu chứng do kiết lỵ ở trẻ sơ sinh dễ bị nhầm lẫn với triệu chứng xảy ra do các nguyên nhân khác. Mặt khác, trẻ sơ sinh còn non yếu nên nguy cơ biến chứng cao.

Hãy cùng tìm hiểu cụ thể về loại bệnh nguy hiểm này để nhận biết và phòng ngừa hiệu quả.

Thông tin chung về bệnh kiết lỵ

Bệnh kiết lỵ là gì?

Kiết lỵ là một bệnh nhiễm trùng đường ruột gây tiêu chảy có lẫn máu hoặc chất nhầy.

Bệnh kiết lỵ có khả năng lây nhiễm cao và có thể lây truyền nếu không có biện pháp phòng ngừa phù hợp.

Các loại bệnh kiết lỵ

Có 2 loại bệnh lỵ chính:

  • Bệnh lỵ trực khuẩn hoặc bệnh lỵ do vi khuẩn shigella gây ra. Đây là loại bệnh kiết lỵ phổ biến nhất
  • Bệnh lỵ amip hay bệnh amip do một loại amip (ký sinh trùng đơn bào) có tên là Entamoeba histolytica gây ra, chủ yếu được tìm thấy ở các vùng nhiệt đới.

Các con đường lây truyền bệnh kiết lỵ

Bệnh lỵ trực khuẩn và bệnh lỵ amip đều có khả năng lây nhiễm cao và có thể lây truyền nếu phân của người bị bệnh vào miệng người khác.

Điều này có thể xảy ra nếu ai đó bị nhiễm trùng không rửa tay sau khi đi vệ sinh và sau đó chạm vào thức ăn, bề mặt hoặc người khác.

Ở nhiều nơi với điều kiện vệ sinh kém, phân bị nhiễm bệnh có thể làm ô nhiễm nguồn cung cấp nước hoặc thực phẩm, đặc biệt là thực phẩm nguội chưa nấu chín.

Benh-kiet-ly-o-tre-so-sinh1

Bệnh kiết lỵ lây truyền chủ yếu qua con đường ăn uống

Triệu chứng điển hình của bệnh kiết lỵ ở trẻ sơ sinh: tiêu chảy

Rất nhiều thứ có thể gây ra tiêu chảy trong đó, bệnh kiết lỵ ở trẻ sơ sinh là một nguyên nhân phổ biến:

  • Bệnh kiết lỵ: Nhiễm vi rút, vi khuẩn hoặc ký sinh trùng. Trẻ sơ sinh có thể nhận những vi trùng này khi tiếp xúc với thức ăn hoặc nước uống không sạch hoặc khi chúng chạm vào bề mặt có vi trùng và sau đó đưa tay vào miệng.
  • Dị ứng thực phẩm hoặc nhạy cảm với thuốc
  • Uống quá nhiều nước hoa quả
  • Trẻ bị ngộ độc

Các triệu chứng bệnh kiết lỵ ở trẻ sơ sinh khác có thể bao gồm:

  • Đau bụng hoặc co rút bụng
  • Buồn nôn
  • Nôn mửa
  • Sốt 38 ° C trở lên

Ảnh hưởng nghiêm trọng của bệnh kiết lỵ ở trẻ sơ sinh ở trẻ sơ sinh

Tiêu chảy khiến cơ thể mất quá nhiều nước và khoáng chất được gọi là chất điện giải. Điều đó dẫn đến tình trạng mất nước. Trẻ sơ sinh có thể bị mất nước rất nhanh – trong vòng một hoặc hai ngày sau khi bắt đầu tiêu chảy – và nó có thể rất nguy hiểm.

Theo dõi chặt chẽ để biết các dấu hiệu mất nước, bao gồm:

  • Khô mắt và ít hoặc không có nước mắt khi khóc
  • Ít tã ướt hơn bình thường
  • Ít hoạt động hơn bình thường
  • Dễ cáu bẳn
  • Khô miệng
  • Da khô không hồi phục trở lại hình dạng bình thường sau khi bị véo
  • Mắt trũng
  • Thóp lõm (chỗ mềm trên đỉnh đầu)

Ngoài ra, hãy gọi cho bác sĩ nếu trẻ bị tiêu chảy và dưới 6 tháng tuổi hoặc có các triệu chứng sau:

  • Sốt từ 39 độ trở lên
  • Đau bụng
  • Máu hoặc mủ trong phân hoặc phân có màu đen, trắng hoặc đỏ
  • Trẻ phản ứng chậm chạp
  • Nôn mửa
Benh-kiet-ly-o-tre-so-sinh2

Bệnh kiết lỵ rất nguy hiểm cho trẻ sơ sinh

Điều trị tiêu chảy cho trẻ sơ sinh

Các bác sĩ thường không khuyên dùng thuốc chống tiêu chảy không kê đơn cho trẻ em. Nhưng bác sĩ có thể kê đơn thuốc kháng sinh cho bệnh nhiễm trùng do vi khuẩn hoặc thuốc chống ký sinh trùng cho bệnh nhiễm trùng ký sinh trùng.

Những em bé bị tiêu chảy nặng bị mất nước sẽ cần đến bệnh viện để truyền chất lỏng qua đường tĩnh mạch.

Bác sĩ có thể cho trẻ uống dung dịch bù nước. Những sản phẩm này có thể mua ở siêu thị hoặc nhà thuốc, có chất lỏng và chất điện giải và có thể ngăn ngừa hoặc điều trị mất nước.

Nếu trẻ ăn thức ăn đặc, bác sĩ có thể khuyên nên chuyển sang thức ăn nhạt, nhiều tinh bột như chuối, nước sốt táo và ngũ cốc cho đến khi hết tiêu chảy. 

Bà mẹ đang cho con bú có thể cần phải điều chỉnh chế độ ăn uống của bản thân để tránh bất kỳ loại thực phẩm nào có thể gây tiêu chảy cho trẻ sơ sinh.

Trẻ sơ sinh bị tiêu chảy nên tránh ăn bất cứ thứ gì có thể khiến bệnh trầm trọng hơn, bao gồm:

  • Đồ ăn nhiều dầu mỡ
  • Thực phẩm giàu chất xơ
  • Các sản phẩm từ sữa như sữa và pho mát
  • Đồ ngọt như bánh ngọt, bánh quy và soda

Cách chăm sóc khi trẻ sơ sinh bị kiết lỵ

Chăm sóc trẻ

  • Đảm bảo cho bé uống nhiều chất lỏng để bé không bị mất nước.
  • Tiếp tục cho trẻ bú mẹ nếu bạn đang cho con bú. Nuôi con bằng sữa mẹ giúp ngăn ngừa tiêu chảy và trẻ sẽ nhanh hồi phục hơn.
  • Nếu mẹ đang sử dụng sữa công thức, hãy sử dụng sữa công thức đầy đủ trừ khi nhà cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe đưa ra lời khuyên khác.
  • Nếu trẻ có vẻ vẫn khát sau hoặc giữa các cữ bú, hãy nói chuyện với bác sĩ về việc cho trẻ uống Pedialyte hoặc Infalyte hoặc những chất lỏng bổ sung có chứa chất điện giải này.
  • Thử cho trẻ uống 2 muỗng canh hoặc 30 ml Pedialyte hoặc Infalyte, cứ sau 30 đến 60 phút. Không làm ướt Pedialyte hoặc Infalyte. Không cho trẻ sơ sinh uống đồ uống thể thao.
  • Hãy thử cho bé ăn kem que Pedialyte.
  • Nếu trẻ nôn trớ, mỗi lần chỉ nên cho trẻ uống một chút chất lỏng. Bắt đầu với ít nhất là 1 thìa cà phê (5 ml) chất lỏng cứ sau 10 đến 15 phút. Không cho trẻ ăn thức ăn đặc khi trẻ đang nôn trớ.

Đừng cho trẻ uống thuốc chống tiêu chảy trừ khi bác sĩ kê đơn.

Cho trẻ ăn

Nếu trẻ đã ăn thức ăn đặc trước khi bắt đầu bị tiêu chảy, hãy bắt đầu với những thức ăn dễ gây đau bụng, chẳng hạn như:

  • Chuối
  • Bánh quy giòn
  • Nướng
  • Mỳ ống
  • Ngũ cốc

Không cho trẻ ăn thức ăn làm tiêu chảy nặng hơn, chẳng hạn như:

  • Nước táo
  • Sữa
  • Đồ chiên
  • Nước ép trái cây đặc

Ngăn ngừa hăm tã

Em bé có thể bị hăm tã vì tiêu chảy. Để ngăn ngừa hăm tã hãy:

  • Thay tã cho bé thường xuyên
  • Làm sạch mông của bé bằng nước. Cắt giảm việc sử dụng khăn lau cho trẻ sơ sinh khi trẻ bị tiêu chảy
  • Để khô thoáng khí phần dưới cùng của bé
  • Sử dụng kem chống hăm

Tiêu chảy do nhiễm vi rút hoặc vi khuẩn rất dễ lây lan. Rửa tay bằng nước ấm và xà phòng mỗi khi thay tã cho trẻ để ngăn ngừa nhiễm trùng lây lan. Giữ khu vực thay tã sạch sẽ và được khử trùng. Giữ con bạn ở nhà từ nơi giữ trẻ cho đến khi chúng hoàn toàn bình phục.

Benh-kiet-ly-o-tre-so-sinh3

Thay tã đúng cách và vệ sinh cho trẻ

Khi nào nên gọi cho bác sĩ?

Gọi cho bác sĩ ngay nếu trẻ sơ sinh dưới 3 tháng tuổi bị tiêu chảy.

Đồng thời gọi nếu trẻ có dấu hiệu mất nước, bao gồm:

  • Miệng khô và dính
  • Không có nước mắt khi khóc 
  • Không ướt tã trong 6 giờ
  • Thóp trũng

Các dấu hiệu cho thấy trẻ không có dấu hiệu khả quan:

  • Sốt và tiêu chảy kéo dài hơn 2 đến 3 ngày
  • Tiếp tục nôn mửa trong hơn 24 giờ
  • Tiêu chảy có máu, chất nhầy hoặc mủ
  • Em bé ít hoạt động hơn nhiều so với bình thường (hoàn toàn không ngồi dậy hoặc nhìn xung quanh)
  • Trẻ có vẻ đau bụng thường xuyên

Làm thế nào bạn có thể tránh lây truyền khi bị bệnh kiết lỵ?

Rửa tay là cách quan trọng nhất để ngăn chặn sự lây lan của nhiễm trùng. Bệnh có thể lây từ người này sang người khác khi đang bị bệnh và có các triệu chứng.

Thực hiện các bước sau để tránh truyền bệnh cho người khác đặc biệt là trẻ sơ sinh:

  • Rửa tay sạch bằng xà phòng và nước sau khi đi vệ sinh
  • Tránh xa nơi làm việc hoặc trường học cho đến khi hoàn toàn không còn bất kỳ triệu chứng nào trong ít nhất 48 giờ
  • Giúp trẻ nhỏ rửa tay đúng cách
  • Không chế biến thức ăn cho người khác đặc biệt là cho trẻ sơ sinh cho đến khi người lớn không còn các triệu chứng trong ít nhất 48 giờ
  • Không đi bơi cho đến khi không còn các triệu chứng trong ít nhất 48 giờ
  • Nếu có thể, hãy tránh xa những người khác cho đến khi các triệu chứng của bản thân chấm dứt
  • Giặt tất cả quần áo bẩn, bộ đồ giường và khăn tắm trong chu trình nóng nhất của máy giặt khi bị bệnh này
  • Làm sạch bồn cầu, tay cầm, vòi và bồn rửa bằng chất tẩy rửa và nước nóng sau khi sử dụng, sau đó là chất khử trùng gia dụng
  • Tránh quan hệ tình dục cho đến khi bản thân không còn các triệu chứng trong ít nhất 48 giờ
  • Vì shigella dễ dàng truyền sang người khác, bản thân người mắc bệnh có thể cần phải gửi mẫu phân để được kiểm tra rõ ràng để trở lại nơi làm việc, trường học hoặc nhà trẻ.
  • Nhóm rủi ro dễ mắc bệnh là những người có một số công việc nhất định (bao gồm nhân viên y tế và người xử lý thực phẩm), cũng như những người cần giúp đỡ về vệ sinh cá nhân và trẻ nhỏ. 

Rửa tay sạch trước khi chế biến thức ăn để phòng ngừa bệnh kiết lỵ ở trẻ sơ sinh

Giảm nguy cơ mắc bệnh kiết lỵ ở người lớn và trẻ nhỏ

Có thể giảm nguy cơ mắc bệnh kiết lỵ bằng cách:

  • Rửa tay bằng xà phòng và nước ấm sau khi đi vệ sinh và thường xuyên trong ngày
  • Rửa tay trước khi xử lý, ăn hoặc nấu thức ăn nhất là cho trẻ nhỏ, trẻ sơ sinh
  • Tránh dùng chung khăn tắm
  • Giặt đồ của người bị nhiễm bệnh ở chế độ nóng nhất có thể
  • Người thường xuyên di chuyển, đi du lịch, sống trong nhiều môi trường nên chú ý vệ sinh môi trường, uống nước uống lọc, nước đóng chai, nước đun sôi trong 24 giờ, ăn thức ăn chin và đảm bảo vệ sinh. 

**Lưu ý: Những thông tin cung cấp trong bài viết của Bệnh viện Đa khoa Hồng Ngọc mang tính chất tham khảo, không thay thế cho việc chẩn đoán hoặc điều trị y khoa. Người bệnh không được tự ý mua thuốc để điều trị. Để biết chính xác tình trạng bệnh lý, người bệnh cần tới các bệnh viện để được bác sĩ thăm khám trực tiếp, chẩn đoán và tư vấn phác đồ điều trị hợp lý.

Theo dõi fanpage của Khoa Nhi – Bệnh viện Hồng Ngọc TẠI ĐÂY để có thêm những thông tin hữu ích về sức khỏe và các chương trình ưu đãi hấp dẫn từ bệnh viện.

Bài viết liên quan