Triệu chứng ngưng thở khi ngủ là cảnh báo cụ thể giúp người bệnh phát hiện ra bệnh ngừng thở. Đây là kim chỉ nam giúp tạo thuận lợi cho điều trị, ngăn ngừa biến chứng ảnh hưởng tới cơ thể người bệnh.
Ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn là bệnh gì?
Ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn (OSA) là một rối loạn hô hấp xảy ra khi đường thở trên bị tắc nghẽn làm giảm nồng độ oxy máu trong giấc ngủ. Triệu chứng ngưng thở khi ngủ thường âm thầm, với dấu hiệu điển hình là ngáy và các cơn ngưng thở xảy ra trong lúc ngủ nên người bệnh khó tự nhận biết. Nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, tình trạng này có thể gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe, thậm chí làm tăng nguy cơ đột tử.
Ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn có thể xảy ra ở mọi lứa tuổi, nhưng thường gặp ở nam giới trung niên. Các nhóm có nguy cơ cao mắc ngưng thở khi ngủ gồm: người thừa cân, béo phì; người có bất thường cấu trúc đường hô hấp trên (hàm nhỏ, hàm lùi, lưỡi to, amidan phì đại…); người thường xuyên sử dụng rượu, thuốc an thần hoặc chất gây nghiện; và người mắc các bệnh mạn tính về chuyển hóa, tim mạch.
Đây là bệnh lý tiềm ẩn nhiều nguy cơ, có thể gây ra nhiều biến chứng nghiêm trọng, vì vậy cần được phát hiện và điều trị sớm.
Triệu chứng ngưng thở khi ngủ
Triệu chứng ngưng thở khi ngủ có thể khác nhau ở mỗi người, nhưng đa phần diễn tiến âm thầm và khó nhận biết. Do vậy, việc nhận biết sớm các biểu hiện bệnh là bước quan trọng để phát hiện và hạn chế các biến chứng ảnh hưởng đến sức khỏe.
- Ngáy to, ngáy không đều
- Có khoảng ngừng thở ngắn 5 – 30 giây, sau đó là thở rít, hổn hển, hụt hơi
- Thức giấc đột ngột giữa đêm kèm khó thở, mệt mỏi
- Buồn ngủ, thiếu năng lượng ban ngày
- Đau đầu, choáng váng, thiếu tập trung, giảm trí nhớ
Một trong những triệu chứng ngưng thở khi ngủ là ngáy
Dù triệu chứng ngưng thở khi ngủ thường không rõ ràng, nhưng khi xuất hiện cùng các yếu tố như thừa cân, béo phì, cằm tụt, lưỡi to, amidan phì đại…, người bệnh có thể bước đầu nhận diện nguy cơ và chủ động đi khám để được chẩn đoán sớm.
Hậu quả khi mắc ngưng thở khi ngủ
Ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn có thể gây nhiều hệ lụy lâu dài cho sức khỏe. Trước hết, bệnh khiến người bệnh buồn ngủ, mệt mỏi ban ngày, làm tăng nguy cơ tai nạn giao thông và ảnh hưởng đến sinh hoạt, học tập, công việc. Đồng thời, chất lượng giấc ngủ suy giảm còn tác động đến tâm lý, khiến người bệnh dễ cáu gắt, mất cân bằng cảm xúc.
Triệu chứng ngưng thở khi ngủ gây thiếu oxy lặp lại và làm giấc ngủ bị gián đoạn, từ đó làm tăng nguy cơ mắc tăng huyết áp theo thời gian. Ngoài ra, người bệnh cũng có nguy cơ cao mắc các bệnh lý tim mạch (suy tim, đột quỵ, rối loạn nhịp tim,…) và có nguy cơ đột tử nếu không được đánh giá và điều trị hiệu quả.
Các triệu chứng ngưng thở khi ngủ khiến người bệnh cố hít thở, làm thay đổi áp lực lồng ngực gây ảnh hưởng đến tim mạch
Chẩn đoán và điều trị ngưng thở khi ngủ
Chẩn đoán ngưng thở khi ngủ
Từ triệu chứng ngưng thở khi ngủ, người bệnh nên đi khám với bác sĩ hô hấp sớm để nhận được chỉ định điều trị phù hợp. Bác sĩ sẽ tiến hành các bước khám, thăm dò sâu về giấc ngủ như:
- Khám lâm sàng hô hấp, tai mũi họng: xác định vị trí tắc nghẽn đường thở, đánh giá mức độ nghiêm trọng và tìm nguyên nhân gây bệnh
- Đo đa ký hô hấp/ đa ký giấc ngủ: theo dõi triệu chứng ngưng thở khi ngủ thông qua những thay đổi của hoạt động về nhịp tim, oxy máu, luồng khí thở,… khi ngủ để phát hiện và lên kế hoạch điều trị
Đo đa ký hô hấp/ đo đa ký giấc ngủ là phương pháp chẩn đoán chính xác khi có triệu chứng ngưng thở khi ngủ
Điều trị ngưng thở khi ngủ
Dựa trên triệu chứng ngưng thở khi ngủ cùng kết quả thăm khám và cận lâm sàng, bác sĩ sẽ xây dựng phác đồ điều trị phù hợp với nguyên nhân và mức độ bệnh. Dù tình trạng mỗi người khác nhau, việc điều trị ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn thường được triển khai theo từng mức độ cụ thể:
- Mức độ nhẹ: khi có triệu chứng ngưng thở khi ngủ, ưu tiên điều trị bằng cách thay đổi lối sống và can thiệp đơn giản như giảm cân, thay đổi tư thế ngủ, thay đổi lối sống như giảm bia rượu, thuốc lá; tập luyện cơ hầu họng…
- Mức độ trung bình: áp dụng điều trị kết hợp nhiều phương pháp như sử dụng máy thở áp lực dương (CPAP), dùng dụng cụ chỉnh hàm và kết hợp duy trì thay đổi lối sống
- Mức độ nặng: cần điều trị bằng máy thở CPAP để duy trì đường thở thông thoáng với yêu cầu khám, theo dõi định kỳ với bác sĩ. Với những trường hợp đặc biệt, có thể thực hiện phẫu thuật để mở rộng đường thở, cải thiện chất lượng giấc ngủ
Ngoài ra, bác sĩ có thể kết hợp điều trị các bệnh nền song song với điều trị ngưng thở khi ngủ. Quá trình này tùy thuộc vào tình trạng bệnh của mỗi người.
Khi có triệu chứng ngưng thở khi ngủ, người bệnh nên đi khám và điều trị bệnh sớm để cải thiện chất lượng giấc ngủ, tạo thuận lợi cho điều trị, ngăn ngừa biến chứng ảnh hưởng tới cơ thể người bệnh.
**Lưu ý: Những thông tin cung cấp trong bài viết của Bệnh viện Đa khoa Hồng Ngọc chỉ có tính chất tham khảo, không thay thế cho việc chẩn đoán hoặc điều trị y khoa. Để biết chính xác tình trạng bệnh, người bệnh cần tới các cơ sở y tế uy tín để được bác sĩ trực tiếp thăm khám và tư vấn phác đồ điều trị hiệu quả.
KHOA HÔ HẤP - BỆNH VIỆN ĐA KHOA HỒNG NGỌC
Số 8 Châu Văn Liêm, phường Từ Liêm, Hà Nội
Số 55 Yên Ninh, phường Ba Đình, Hà Nội
Hotline: 0947 616 006
