Theo nhiều nghiên cứu về bệnh lý cột sống, tỷ lệ trẻ thanh thiếu niên (10-18 tuổi) bị cong vẹo cột sống cao gấp gần 4 lần so với trẻ em (6-9 tuổi) và đang có xu hướng gia tăng. Cong vẹo cột sống không chỉ gây mất thẩm mỹ, mà còn gây biến dạng cột sống, suy giảm chức năng hô hấp nếu không được phát hiện, theo dõi và điều trị kịp thời.
Cong vẹo cột sống là gì? Vì sao cần thăm khám sớm?
Vẹo cột sống (scoliosis) là tình trạng cột sống cong bất thường sang một bên, thường tạo hình chữ “C” hoặc “S” khi nhìn từ phía sau. Bệnh có thể xảy ra ở mọi lứa tuổi, nhưng thường gặp ở trẻ trong độ tuổi thanh thiếu niên. Ở giai đoạn đầu, cong vẹo cột sống thường diễn tiến âm thầm, khó quan sát bằng mắt thường và không đau nên dễ bị bỏ quá. Nhiều trường hợp chỉ được phát hiện khi trẻ có biểu hiện lệch vai, lệch hông hoặc biến dạng rõ rệt vùng lưng.
Việc thăm khám sớm với bác sĩ chuyên khoa giúp đánh giá chính xác mức độ cong vẹo, xác định nguy cơ tiến triển và lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp, từ đó hạn chế biến chứng và tối ưu hiệu quả điều trị lâu dài.
Cong vẹo cột sống gây ảnh hưởng thẩm mỹ, sức khỏe và sự phát triển của trẻ
Thăm khám, điều trị cong vẹo cột sống cùng chuyên gia
Tại Bệnh viện Đa khoa Hồng Ngọc, người bệnh được thăm khám trực tiếp bởi đội ngũ chuyên gia giàu kinh nghiệm trong lĩnh vực Chấn thương chỉnh hình, cột sống và Vật lý trị liệu - Phục hồi chức năng, trong đó có:
- PGS.TS.BS Hà Kim Trung (Phó Giám đốc Y khoa - BVĐK Hồng Ngọc - Phúc Trường Minh): Chuyên gia Ngoại thần kinh - Cột sống với 40 năm kinh nghiệm, điều trị hàng nghìn bệnh nhân cong vẹo cột sống và các bệnh lý cột sống phức tạp: tổn thương tủy sống, vỡ đốt sống, u tủy,… Tu nghiệp chuyên sâu tại Pháp, Nhật, Úc và từng đảm nhiệm nhiều vị trí chuyên môn quan trọng tại các bệnh viện tuyến trung ương.
- TS.BS Đỗ Chí Hùng (Khoa Vật lý trị liệu - Phục hồi chức năng BVĐK Hồng Ngọc - Phúc Trường Minh): Là một trong những chuyên gia vật lý trị liệu, phục hồi chức năng với 40 năm kinh nghiệm trong điều trị các bệnh lý cơ xương khớp và cột sống, giúp tối ưu hiệu quả điều trị bảo tồn cho người bệnh, tu nghiệp tại Nhật Bản,...
Thăm khám, điều trị cong vẹo cột sống cùng chuyên gia tại BVĐK Hồng Ngọc
- BSCKI. Đinh Văn Hào (Trưởng Khoa Vật lý trị liệu - Phục hồi chức năng BVĐK Hồng Ngọc - Phúc Trường Minh): Với hơn 15 năm kinh nghiệm trong thăm khám, đánh giá và xây dựng phác đồ điều trị vật lý trị liệu, phục hồi chức năng cho các bệnh lý cột sống, đặc biệt là cong vẹo cột sống ở trẻ em. Với nền tảng đào tạo chuyên sâu về phục hồi chức năng và các bệnh lý cột sống, bác sĩ tập trung vào các phương pháp giúp cải thiện tư thế, giảm đau, tăng cường chức năng vận động và hạn chế tiến triển cong vẹo, đồng hành cùng người bệnh trong quá trình phục hồi sau điều trị.
Lợi ích khi thăm khám cùng chuyên gia
- Chẩn đoán chính xác mức độ cong vẹo bằng thăm khám lâm sàng và các phương tiện chẩn đoán hình ảnh hiện đại.
- Đánh giá nguy cơ tiến triển dựa trên độ tuổi, giai đoạn phát triển và mức độ cong cột sống.
- Xây dựng phác đồ điều trị cá thể hóa cho từng người bệnh.
- Theo dõi nhằm kiểm soát biến dạng cột sống và tối ưu kết quả điều trị.
Nguyên nhân gây cong vẹo cột sống
Theo thống kê từ Hiệp hội Nghiên cứu Cong vẹo cột sống Quốc tế (Scoliosis Research Society - SRS) có đến 70 – 80% trường hợp cong vẹo không rõ nguyên nhân. Tuy nhiên vẫn có một số nguyên nhân khác như:
- Cong vẹo cột sống bẩm sinh: Do cấu trúc đốt sống phát triển không đồng đều trong quá trình bào thai. Vẹo cột sống bẩm sinh thường khó phát hiện khi trẻ còn nhỏ, bệnh thường được phát hiện khi trẻ có dấu hiệu đau mỏi lưng, lệch vai, gù lưng,..
- Cong vẹo cột sống do thói quen sinh hoạt hoặc lao động nặng: Việc ngồi học, ngồi làm việc không đúng tư thế có thể gây cong vẹo cột sống. Bên cạnh đó, người lao động nặng, thường xuyên mang vác cũng có nguy cơ lệch, vẹo cột sống
- Cong vẹo cột sống do chấn thương, tuổi tác: Đây là 1 dạng vẹo cột sống thứ phát do gặp chấn thương nặng hoặc tuổi cao khiến cấu trúc cột sống thay đổi gây gù, vẹoC
- Cong vẹo cột sống do bệnh lý: Là tình trạng xảy ra khi người bệnh gặp phải các vấn đề về xương khớp, thoát vị đĩa đệm, trượt đốt sống… khiến dây thần kinh bị chèn ép gây biến chứng cong vẹo
Trẻ ngồi học sai tư thế có thể dẫn đến cong vẹo cột sống
Dấu hiệu nhận biết cong vẹo cột sống ở trẻ
Cong vẹo cột sống ở giai đoạn nhẹ rất khó phát hiện và dễ bị bỏ quả. Phụ huynh nên đưa trẻ đi khám nếu thấy một hoặc nhiều dấu hiệu như:
- Hai vai không cân đối, một bên cao hơn bên còn lại.
- Hai bên hông lệch nhau.
- Đầu nghiêng sang một bên.
- Khi cúi người xuất hiện gù lưng hoặc đau sườn.
- Dáng đi lệch, thân người mất cân đối.
- Quần áo mặc thường bị lệch hoặc không cân đối hai bên.
- Đau mỏi lưng kéo dài
Vì sao cần thăm khám cong vẹo cột sống cho trẻ ở giai đoạn sớm?
Việc thăm khám từ sớm giúp bác sĩ đánh giá chính xác tình trạng cột sống, mức độ nguy cơ và lựa chọn phương án theo dõi hoặc điều trị phù hợp cho từng giai đoạn phát triển của trẻ, cụ thể:
- Theo dõi và kiểm soát tiến triển cong vẹo: Độ cong cột sống tiến triển âm thầm nhưng và dễ biến dạng nếu không theo dõi thường xuyên. Việc theo dõi định kỳ giúp bác sĩ phát hiện sớm dấu hiệu tiến triển để có biện pháp can thiệp phù hợp.
- Giảm nguy cơ biến dạng cột sống nặng: Nếu không được điều trị, đường cong có thể tiếp tục tăng lên gây lệch vai, gù lưng, ảnh hưởng thẩm mỹ, thậm chí biến dạng lồng ngực,…
- Tăng hiệu quả điều trị bảo tồn: Các phương pháp điều trị không phẫu thuật như tập phục hồi chức năng hoặc đeo nẹp thường đạt hiệu quả tốt nhất khi được áp dụng từ giai đoạn sớm.
Các phương pháp điều trị cong vẹo cột sống hiện nay
Việc lựa chọn phương pháp điều trị phụ thuộc vào độ tuổi, mức độ cong cột sống, tốc độ tiến triển và ảnh hưởng của bệnh đến chức năng vận động, theo đó:
- Điều trị bảo tồn: Thường được áp dụng cho các trường hợp cong vẹo cột sống mức độ nhẹ đến trung bình, bao gồm theo dõi định kỳ để đánh giá sự thay đổi của góc cong theo thời gian, kết hợp tập phục hồi chức năng với các bài tập chuyên biệt giúp cải thiện tư thế, tăng cường sức mạnh cơ vùng lưng và hỗ trợ ổn định cột sống. Trong một số trường hợp trẻ đang trong giai đoạn phát triển, bác sĩ có thể chỉ định nẹp chỉnh hình cột sống nhằm hạn chế sự tiến triển của đường cong.
Điều trị bảo tồn giúp giảm độ vẹo, hạn chế tiến triển
- Phẫu thuật chỉnh hình cột sống: Được cân nhắc thực hiện trong các trường hợp cong vẹo nặng hoặc có nguy cơ tiến triển, bao gồm: độ cong lớn gây mất cân đối hình thể, đường cong tiếp tục tăng nhanh theo thời gian, có nguy cơ ảnh hưởng đến chức năng hô hấp hoặc tim mạch, hoặc khi điều trị bảo tồn không mang lại hiệu quả mong muốn. Mục tiêu của phẫu thuật là chỉnh trục cột sống, kiểm soát và hạn chế tiến triển biến dạng, đồng thời cải thiện chức năng vận động và nâng cao chất lượng cuộc sống cho người bệnh.
Những câu hỏi liên quan đến điều trị cong vẹo cột sống
Cong vẹo cột sống có tự khỏi không?
Không. Hầu hết các trường hợp cong vẹo cột sống không tự khỏi. Với những trường hợp cong vẹo nhẹ ≥ 20 (góc Cobb) cần tập vật lý trị liệu, phục hồi chức năng và theo dõi định kỳ để theo dõi nguy cơ tiến triển.
Trẻ bao nhiêu tuổi thì dễ bị cong vẹo cột sống?
Cong vẹo cột sống thường gặp ở trẻ trong độ tuổi thanh thiếu niên (từ 6 - 18 tuổi) đặc biệt trong giai đoạn dậy thì khi tốc độ tăng trưởng chiều cao diễn ra nhanh.
Cong vẹo cột sống có ảnh hưởng đến chiều cao không?
Có. Tình trạng cong vẹo kéo dài có thể làm giảm chiều cao thực tế, ảnh hưởng đến tư thế và sự phát triển cân đối của cơ thể. Phát hiện sớm là yếu tố quan trọng giúp kiểm soát hiệu quả tình trạng cong vẹo cột sống và hạn chế biến chứng gù, vẹo gây ảnh hưởng đến quá trình phát triển chiều cao của trẻ.
Phụ huynh có nhu cầu thăm khám cong vẹo cột sống cho trẻ vui lòng liên hệ hotline 0912002131 để nhận tư vấn
- Bệnh viện ĐK Hồng Ngọc - 55 Yên Ninh, Hà Nội
- Bệnh viện ĐK Hồng Ngọc Phúc Trường Minh - Số 8 Châu Văn Liêm, Phường Từ Liêm, Hà Nội
Lưu ý: Những thông tin cung cấp trong bài viết của BVĐK Hồng Ngọc mang tính chất tham khảo, không thay thế cho việc chẩn đoán hoặc điều trị y khoa.
