Có dấu hiệu lú lẫn, phản ứng chậm ngay tại cổng an ninh sân bay, một du khách mỹ được đưa đi cấp cứu trong tình trạng nguy kịch. Kết quả kiểm tra cho thấy bệnh nhân đã rơi vào não gan, suy đa tạng, toan chuyển hóa nặng, phải lọc máu khẩn cấp để giành sự sống.
Du khách Mỹ rơi vào não gan, suy đa tạng, suýt ngừng tim trước giờ lên máy bay
Trước giờ lên máy bay về nước, ông G.S.H, 67 tuổi, Quốc tịch Mỹ, bất ngờ rơi vào tình trạng lú lẫn, phản ứng chậm tại khu vực kiểm tra an ninh sân bay. Không có người thân đi cùng, ông không thể hoàn tất thủ tục xuất cảnh và nhanh chóng được đưa tới cấp cứu tại Bệnh viện Đa khoa Hồng Ngọc.
Tại thời điểm nhập viện, bệnh nhân trong tình trạng ý thức giảm, ngủ gà, trả lời chậm, Glasgow (thang điểm đánh giá mức độ ý thức của bệnh nhân) 13 điểm. Thăm khám lâm sàng ghi nhận da và niêm mạc vàng rõ, hơi thở có mùi đặc trưng.
Kết quả khí máu ghi nhận tình trạng toan chuyển hóa nặng. Sinh hóa máu cũng cho thấy suy giảm chức năng gan và thận ở mức báo động cần can thiệp cấp cứu ngay.
.png)
Khai thác tiền sử cho thấy bệnh nhân từng bị xơ gan do rượu và đã được ghép gan cách đây 3 năm tại Mỹ, hiện vẫn duy trì thuốc chống thải ghép đều đặn. Trong nhiều tuần trước đó, ông xuất hiện vàng da tăng dần nhưng không đi khám. Đến ngày khởi hành về nước, tình trạng mệt mỏi, buồn ngủ và lú lẫn trở nên rõ rệt hơn, báo hiệu biến chứng nặng, tuy nhiên ông G.S.H vẫn mong muốn về nước để điều trị.
Dựa trên lâm sàng và cận lâm sàng, các bác sĩ chẩn đoán bệnh nhân bị suy gan cấp trên nền ghép gan, hội chứng não gan, hội chứng gan thận và toan chuyển hóa nặng. Đây là tình trạng suy đa cơ quan, khi gan, thận và hệ thần kinh trung ương cùng lúc bị ảnh hưởng, đẩy người bệnh vào ngưỡng nguy kịch.
“Bệnh não gan là biến chứng nặng của suy gan, xảy ra khi gan không còn khả năng thải độc, khiến các chất như ammonia tích tụ và ảnh hưởng trực tiếp đến não. Bệnh nhân trong trường hợp này đã rơi vào suy đa tạng, tình trạng cấp cứu tối khẩn. Nếu không kịp thời đảo ngược toan chuyển hóa, nguy cơ ngừng tuần hoàn có thể xảy ra bất cứ lúc nào”, ThS.BS Nguyễn Thị Thư, Khoa Hồi sức tích cực (ICU), Bệnh viện Đa khoa Hồng Ngọc, bác sĩ trực tiếp cấp cứu và điều trị cho bệnh nhân cho biết.
Chạy đua tìm máu hiếm, lọc máu liên tục kết hợp thay huyết tương cấp cứu bệnh nhân
Đánh giá tình trạng bệnh nhân nguy kịch, ngay tại phòng cấp cứu, bệnh nhân được điều trị kiềm hóa máu bằng bicarbonate nhằm đảo ngược tình trạng toan chuyển hóa - ngăn ngừa nguy cơ ngừng tuần hoàn.
“Khi pH máu giảm sâu, toàn bộ hoạt động của các cơ quan bị ức chế. Nếu không xử trí ngay, bệnh nhân có thể ngừng tim bất cứ lúc nào, do đó đầu tiên phải đảo ngược tình trạng toan chuyển hóa, ổn định môi trường nội môi” - ThS.BS Nguyễn Thị Thư phân tích.
Bệnh nhân được kết hợp điều trị toàn diện, bên cạnh thay huyết tương và lọc máu liên tục bệnh nhân được nghỉ ngơi tuyệt đối, nâng đỡ chức năng gan, kiểm soát đường máu, điện giải, bilan dịch vào - ra và tìm nguyên nhân thúc đẩy tiến triển bệnh.
“Ở bệnh nhân xơ gan, đặc biệt là giai đoạn mất bù, khả năng dự trữ đường của gan rất kém. Nếu không kiểm soát tốt, người bệnh có thể tử vong do hạ đường huyết”, ThS.BS Nguyễn Thị Thư nhấn mạnh.
Bệnh nhân được sử dụng các thuốc chuyên biệt như L-ornithine, L-aspartate liều cao (20g/ngày), kết hợp với thay huyết tương ngay trong những ngày đầu điều trị. Tuy nhiên, quá trình này gặp không ít thách thức khi bệnh nhân mang nhóm máu hiếm O Rh (-). Mỗi lần thay huyết tương cần tới khoảng 4 lít chế phẩm máu tương thích, trong khi nguồn dự trữ loại máu này rất hạn chế.
Cùng với suy gan, bệnh nhân còn rơi vào suy thận nặng, với chỉ số creatinin tăng lên tới khoảng 800 µmol/L – cao gấp nhiều lần bình thường. Trước tình trạng này, các bác sĩ đã chỉ định lọc máu liên tục (CRRT) nhằm thay thế chức năng thận, loại bỏ độc chất và ổn định nội môi. Bệnh nhân được tiến hành lọc máu liên tục trong 2 ngày đầu, song song với thay huyết tương.
Tổng cộng, bệnh nhân được thay huyết tương 4 lần, kết hợp lọc máu liên tục 3 lần trong giai đoạn đầu. Sau các can thiệp tích cực, tình trạng lâm sàng và cận lâm sàng của bệnh nhân cải thiện rõ rệt. Các chỉ số sinh hóa dần trở về ngưỡng an toàn, đặc biệt bilirubin máu giảm đáng kể, chức năng thận phục hồi, không còn phụ thuộc vào các biện pháp hỗ trợ thay thế.
“Ca lọc máu của tôi kéo dài gần như suốt cả đêm nhưng tôi được hỗ trợ rất tốt. Ở đây các bác sĩ, điều dưỡng đều làm việc rất thông minh, chắc chắn. Đó là điều tôi rất ấn tượng khi lần đầu được điều trị tại một bệnh viện Việt Nam. Đến nay sức khỏe của tôi đã gần như trở lại bình thường rồi” - ông G.S.H chia sẻ.
Theo ThS.BS Nguyễn Thị Thư, trong những trường hợp cấp cứu như bệnh nhân G.S.H, “thời gian vàng” đóng vai trò then chốt. Việc người bệnh được tiếp cận y tế kịp thời, chẩn đoán chính xác và triển khai phác đồ điều trị ngay từ đầu là yếu tố quyết định giúp ngăn chặn nguy cơ ngừng tuần hoàn và mở ra cơ hội sống.
“BVĐK Hồng Ngọc có hệ thống hồi sức cấp cứu với đầy đủ nhân lực, trang thiết bị hiện đại, cùng kinh nghiệm xử trí các ca bệnh nặng và luôn sẵn sàng 24/7 để tiếp nhận, cấp cứu những trường hợp tương tự”, BS Thư nhấn mạnh.
