Hội chứng ngưng thở khi ngủ không chỉ làm suy giảm chất lượng giấc ngủ mà còn tiềm ẩn nhiều nguy cơ gây hại cho sức khỏe. Cùng tìm hiểu nguyên nhân và biến chứng cũng như đối tượng nguy cơ của bệnh lý này để có cách phòng ngừa từ sớm.
Nguyên nhân gây hội chứng nguy thở khi ngủ
Ngưng thở khi ngủ là tình trạng xẹp đường hô hấp trên trong khi ngủ, dẫn đến gián đoạn một phần hoặc hoàn toàn luồng khí đi vào phổi, từ đó làm xuất hiện các biến cố hô hấp bao gồm ngưng thở và/hoặc giảm thở.
Nguyên nhân gây nên hội chứng này có thể do nhiều nguyên nhân khác nhau, tùy từng thể bệnh, trong đó bao gồm các nguyên nhân chính dưới đây:
Tắc nghẽn đường thở trên
Đây là nguyên nhân hàng đầu của chứng ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn, chiếm khoảng 80-90% các trường hợp mắc bệnh. Khi người bệnh ngủ, các cơ vùng họng giãn ra khiến lưỡi tụt về phía sau, thành họng xẹp xuống, dẫn đến đường thở bị thu hẹp hoặc tắc nghẽn hoàn toàn, dẫn đến ngưng thở hoặc giảm thở.
Thừa cân, béo phì
Đây cũng là nguyên nhân thường gặp. Ở những người thừa cân, béo phì, mở tích quanh cổ và vùng họng, làm tăng áp lực lên đường thở, khiến cho đường thở dễ bị đóng/hẹp khi ngủ dẫn đến chứng ngưng thở khi ngủ.
Bất thường cấu trúc giải phẫu
Một số trường hợp có bất thường về cấu trúc đường thở như amidan quá phát, hàm nhỏ, lưỡi to, vách ngăn mũi lệch… cũng là nguyên nhân dẫn đến tình trạng ngưng thở khi ngủ.
Tắc nghẽn đường thở làm gián đoạn hoạt động thở trong khi ngủ
Rối loạn thần kinh trung ương
Não bộ không gửi tính hiệu đúng cách để cơ thể thực hiện động tác hít thở đúng nhịp, là nguyên nhân dẫn đến tình trạng nhịp thở bị gián đoạn. Nguyên nhân này thường gặp ở những người có bệnh lý thần kinh hoặc tim mạch.
Thói quen sinh hoạt không khoa học
Thói quen không khoa học như thường xuyên sử dụng rượu bia, hút thuốc lá, sử dụng thuốc an thần, hay thức khuya, ngủ không điều độ… làm giảm trương lực cơ hô hấp, tăng nguy cơ ngưng thở khi ngủ.
Đối tượng nguy cơ cao mắc chứng ngưng thở khi ngủ
Ngưng thở khi ngủ cơ thể gặp ở bất kỳ ai. Tuy nhiên, có một số nhóm đối tượng nguy cơ cao, bao gồm:
Người trung niên và cao tuổi
Tuổi càng cao, trương lực cơ vùng họng càng giảm, dẫn đến xẹp đường thở gây gián đoạn hô hấp trong lúc ngủ.
Nam giới
Nam giới có nguy cơ mắc chứng ngưng thở cao hơn khoảng 2 - 3 lần so với nữ giới, đặc biệt là nam giới độ tuổi trung niên.
Người thừa cân, béo phì
Như đã nói ở trên, người thừa cân béo phì thường tích tụ mỡ ở vùng cổ, làm cản trở đường hô hấp. Chỉ số BMI càng cao thì nguy cơ mắc chứng ngưng thở khi ngủ càng lớn.
Người thừa cân, béo phì có nguy cơ cao mắc chứng ngưng thở khi ngủ
Người có bệnh lý nền
Người mắc các bệnh lý nền như tăng huyết áp, đái tháo đường, bệnh tim mạch đều có liên quan chặt chẽ đến chứng ngưng thở khi ngủ.
Tiền sử gia đình
Yếu tố di truyền có liên quan đến chứng ngưng thở khi ngủ. Người có quan hệ trực diện với người mắc bệnh, như cha mẹ, con cái, anh chị em thì có nguy cơ mắc bệnh cao gấp 2 lần so với người bình thường. Nguyên nhân có thể do cùng yếu tố nhân trắc học, cấu trúc đường thở, thói quen sinh hoạt và các yếu tố nguy cơ khác.
Trẻ nhỏ
Trẻ nhỏ cũng là đối tượng nguy cơ của chứng ngưng thở khi ngủ. Nguyên nhân thường liên quan đến phì đại amidan hoặc VA.
Triệu chứng cảnh báo chứng ngưng thở khi ngủ
Triệu chứng dễ nhận biết nhất của chứng ngưng thở khi ngủ đó là ngủ ngáy, nghiến răng, ngưng thở, nghẹt thở khi ngủ; thường xuyên tỉnh giấc giữa đêm; trào ngược dạ dày - thực quản…
Ngoài ra, ở người bị ngưng thở khi ngủ, họ thường xuất hiện tình trạng buồn ngủ quá mức vào ban ngày, thường nhức đầu vào buổi sáng, cảm giác mệt mỏi, uể oải kéo dài trong ngày.
Bên cạnh đó, người bệnh cũng giảm tỉnh táo, giảm phối hợp vận động, rối loạn tinh thần, sa sút trí tuệ, thậm chí rối loạn chức năng tình dục.
Khi xuất hiện những triệu chứng trên, tốt nhất nên đi khám chuyên khoa Hô hấp để được chẩn đoán chính xác tình trạng đang mắc phải và được bác sĩ hướng dẫn cách điều trị phù hợp, hiệu quả.
Biến chứng nguy hiểm của hội chứng ngưng thở khi ngủ
Nếu không được phát hiện và điều trị sớm, hội chứng ngưng thở khi ngủ có thể gây ra hàng loạt các vấn đề nghiêm trọng như:
Biến chứng tim mạch
Việc thiếu oxy trong lúc ngủ lặp đi lặp lại thường xuyên khiến tim phải làm việc quá sức, lâu dần sẽ dẫn đến các bệnh lý như tăng huyết áp, rối loạn nhịp tim, nhồi máu cơ tim, đột tử…
Ngưng thở khi ngủ làm tăng nguy cơ mắc bệnh tim mạch
Rối loạn chuyển hóa
Người mắc hội chứng ngưng thở khi ngủ có nguy cơ cao bị kháng insulin, đái tháo đường type 2, tăng mỡ máu…
Suy giảm nhận thức và tâm lý
Thiếu ngủ, ngủ không sâu, thường xuyên tỉnh giấc giữa đêm… do ngưng thở khi ngủ kéo theo tình trạng suy giảm trí nhớ, giảm khả năng tập trung. Ngoài ra, tâm lý cũng bị ảnh hưởng, người bệnh dễ trầm cảm, lo âu.
Giảm chất lượng cuộc sống
Thiếu ngủ vào ban đêm khiến người bệnh thường xuyên cảm thấy buồn ngủ, mệt mỏi, khó tập trung vào ban ngày. Từ đó, giảm hiệu suất làm việc và sinh hoạt. Ngoài ra, việc thiếu ngủ, dễ buồn ngủ vào ban ngày tăng nguy cơ tai nạn giao thông, tai nạn lao động cho người bệnh.
Rối loạn chức năng tình dục
Ngưng thở khi ngủ có thể gây ảnh hưởng tới chức năng tình dục, người bệnh có khả năng mắc chứng rối loạn cương dương cao hơn những người bình thường khác.
Vì sao cần chẩn đoán bệnh sớm?
Ngưng thở khi ngủ tiềm ẩn nhiều biến chứng nguy hiểm nhưng lại có thể kiểm soát hiệu quả nếu được phát hiện sớm. Vì thế, việc thăm khám chuyên khoa từ sớm, ngay khi nhận thấy dấu hiệu bệnh là rất cần thiết.
Tuy nhiên, nếu chỉ dựa vào các triệu chứng thì chưa thể đưa ra kết luận chính xác mà cần các phương pháp chuyên sâu để đánh giá đúng mức độ bệnh. Đo đa ký hô hấp là “tiêu chuẩn vàng” trong chẩn đoán ngưng thở khi ngủ.
Đo đa ký hô hấp tại BVĐK Hồng Ngọc
Việc đo đa ký hô hấp giúp ghi nhận các chỉ số hô hấp khi ngủ, đánh giá số lần ngưng thở, thời gian mỗi lần ngưng thở… để phân loại mức độ bệnh một cách chính xác nhất, hỗ trợ bác sĩ đưa ra phương pháp điều trị hiệu quả cho từng trường hợp.
Bệnh viện Đa khoa Hồng Ngọc là địa chỉ đáng tin cậy trong chẩn đoán và điều trị đo đa ký hô hấp. Tại đây sở hữu hệ thống đo đa ký hô hấp hiện đại, giúp cho kết quả chính xác. Đặc biệt, đội ngũ bác sĩ hô hấp nhiều năm kinh nghiệm, từng công tác tại BV Bạch Mai, BV Phổi TW sẽ trực tiếp thăm khám và điều trị với phác đồ cá nhân hóa.
Chủ động thực hiện đo đa ký hô hấp để phát hiện sớm và điều trị kịp thời. Một giấc ngủ chất lượng chính là nền tảng cho một trái tim khỏe mạnh và cuộc sống trọn vẹn.
<hr />
KHOA HÔ HẤP - BVĐK HỒNG NGỌC
Số 8 Châu Văn Liêm, phường Từ Liêm, Hà Nội'
Số 55 Yên Ninh, phường Ba Đình, Hà Nội
Hotline: 0947 616 006
Hội chứng ngưng thở khi ngủ không chỉ làm suy giảm chất lượng giấc ngủ mà còn tiềm ẩn nhiều nguy cơ gây hại cho sức khỏe. Cùng tìm hiểu nguyên nhân và biến chứng cũng như đối tượng nguy cơ của bệnh lý này để có cách phòng ngừa từ sớm.
Nguyên nhân gây hội chứng nguy thở khi ngủ
Ngưng thở khi ngủ là tình trạng xẹp đường hô hấp trên trong khi ngủ, dẫn đến gián đoạn một phần hoặc hoàn toàn luồng khí đi vào phổi, từ đó làm xuất hiện các biến cố hô hấp bao gồm ngưng thở và/hoặc giảm thở.
Nguyên nhân gây nên hội chứng này có thể do nhiều nguyên nhân khác nhau, tùy từng thể bệnh, trong đó bao gồm các nguyên nhân chính dưới đây:
Tắc nghẽn đường thở trên
Đây là nguyên nhân hàng đầu của chứng ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn, chiếm khoảng 80-90% các trường hợp mắc bệnh. Khi người bệnh ngủ, các cơ vùng họng giãn ra khiến lưỡi tụt về phía sau, thành họng xẹp xuống, dẫn đến đường thở bị thu hẹp hoặc tắc nghẽn hoàn toàn, dẫn đến ngưng thở hoặc giảm thở.
Thừa cân, béo phì
Đây cũng là nguyên nhân thường gặp. Ở những người thừa cân, béo phì, mở tích quanh cổ và vùng họng, làm tăng áp lực lên đường thở, khiến cho đường thở dễ bị đóng/hẹp khi ngủ dẫn đến chứng ngưng thở khi ngủ.
Bất thường cấu trúc giải phẫu
Một số trường hợp có bất thường về cấu trúc đường thở như amidan quá phát, hàm nhỏ, lưỡi to, vách ngăn mũi lệch… cũng là nguyên nhân dẫn đến tình trạng ngưng thở khi ngủ.
Tắc nghẽn đường thở làm gián đoạn hoạt động thở trong khi ngủ
Rối loạn thần kinh trung ương
Não bộ không gửi tính hiệu đúng cách để cơ thể thực hiện động tác hít thở đúng nhịp, là nguyên nhân dẫn đến tình trạng nhịp thở bị gián đoạn. Nguyên nhân này thường gặp ở những người có bệnh lý thần kinh hoặc tim mạch.
Thói quen sinh hoạt không khoa học
Thói quen không khoa học như thường xuyên sử dụng rượu bia, hút thuốc lá, sử dụng thuốc an thần, hay thức khuya, ngủ không điều độ… làm giảm trương lực cơ hô hấp, tăng nguy cơ ngưng thở khi ngủ.
Đối tượng nguy cơ cao mắc chứng ngưng thở khi ngủ
Ngưng thở khi ngủ cơ thể gặp ở bất kỳ ai. Tuy nhiên, có một số nhóm đối tượng nguy cơ cao, bao gồm:
Người trung niên và cao tuổi
Tuổi càng cao, trương lực cơ vùng họng càng giảm, dẫn đến xẹp đường thở gây gián đoạn hô hấp trong lúc ngủ.
Nam giới
Nam giới có nguy cơ mắc chứng ngưng thở cao hơn khoảng 2 - 3 lần so với nữ giới, đặc biệt là nam giới độ tuổi trung niên.
Người thừa cân, béo phì
Như đã nói ở trên, người thừa cân béo phì thường tích tụ mỡ ở vùng cổ, làm cản trở đường hô hấp. Chỉ số BMI càng cao thì nguy cơ mắc chứng ngưng thở khi ngủ càng lớn.
Người thừa cân, béo phì có nguy cơ cao mắc chứng ngưng thở khi ngủ
Người có bệnh lý nền
Người mắc các bệnh lý nền như tăng huyết áp, đái tháo đường, bệnh tim mạch đều có liên quan chặt chẽ đến chứng ngưng thở khi ngủ.
Tiền sử gia đình
Yếu tố di truyền có liên quan đến chứng ngưng thở khi ngủ. Người có quan hệ trực diện với người mắc bệnh, như cha mẹ, con cái, anh chị em thì có nguy cơ mắc bệnh cao gấp 2 lần so với người bình thường. Nguyên nhân có thể do cùng yếu tố nhân trắc học, cấu trúc đường thở, thói quen sinh hoạt và các yếu tố nguy cơ khác.
Trẻ nhỏ
Trẻ nhỏ cũng là đối tượng nguy cơ của chứng ngưng thở khi ngủ. Nguyên nhân thường liên quan đến phì đại amidan hoặc VA.
Triệu chứng cảnh báo chứng ngưng thở khi ngủ
Triệu chứng dễ nhận biết nhất của chứng ngưng thở khi ngủ đó là ngủ ngáy, nghiến răng, ngưng thở, nghẹt thở khi ngủ; thường xuyên tỉnh giấc giữa đêm; trào ngược dạ dày - thực quản…
Ngoài ra, ở người bị ngưng thở khi ngủ, họ thường xuất hiện tình trạng buồn ngủ quá mức vào ban ngày, thường nhức đầu vào buổi sáng, cảm giác mệt mỏi, uể oải kéo dài trong ngày.
Bên cạnh đó, người bệnh cũng giảm tỉnh táo, giảm phối hợp vận động, rối loạn tinh thần, sa sút trí tuệ, thậm chí rối loạn chức năng tình dục.
Khi xuất hiện những triệu chứng trên, tốt nhất nên đi khám chuyên khoa Hô hấp để được chẩn đoán chính xác tình trạng đang mắc phải và được bác sĩ hướng dẫn cách điều trị phù hợp, hiệu quả.
Biến chứng nguy hiểm của hội chứng ngưng thở khi ngủ
Nếu không được phát hiện và điều trị sớm, hội chứng ngưng thở khi ngủ có thể gây ra hàng loạt các vấn đề nghiêm trọng như:
Biến chứng tim mạch
Việc thiếu oxy trong lúc ngủ lặp đi lặp lại thường xuyên khiến tim phải làm việc quá sức, lâu dần sẽ dẫn đến các bệnh lý như tăng huyết áp, rối loạn nhịp tim, nhồi máu cơ tim, đột tử…
Ngưng thở khi ngủ làm tăng nguy cơ mắc bệnh tim mạch
Rối loạn chuyển hóa
Người mắc hội chứng ngưng thở khi ngủ có nguy cơ cao bị kháng insulin, đái tháo đường type 2, tăng mỡ máu…
Suy giảm nhận thức và tâm lý
Thiếu ngủ, ngủ không sâu, thường xuyên tỉnh giấc giữa đêm… do ngưng thở khi ngủ kéo theo tình trạng suy giảm trí nhớ, giảm khả năng tập trung. Ngoài ra, tâm lý cũng bị ảnh hưởng, người bệnh dễ trầm cảm, lo âu.
Giảm chất lượng cuộc sống
Thiếu ngủ vào ban đêm khiến người bệnh thường xuyên cảm thấy buồn ngủ, mệt mỏi, khó tập trung vào ban ngày. Từ đó, giảm hiệu suất làm việc và sinh hoạt. Ngoài ra, việc thiếu ngủ, dễ buồn ngủ vào ban ngày tăng nguy cơ tai nạn giao thông, tai nạn lao động cho người bệnh.
Rối loạn chức năng tình dục
Ngưng thở khi ngủ có thể gây ảnh hưởng tới chức năng tình dục, người bệnh có khả năng mắc chứng rối loạn cương dương cao hơn những người bình thường khác.
Vì sao cần chẩn đoán bệnh sớm?
Ngưng thở khi ngủ tiềm ẩn nhiều biến chứng nguy hiểm nhưng lại có thể kiểm soát hiệu quả nếu được phát hiện sớm. Vì thế, việc thăm khám chuyên khoa từ sớm, ngay khi nhận thấy dấu hiệu bệnh là rất cần thiết.
Tuy nhiên, nếu chỉ dựa vào các triệu chứng thì chưa thể đưa ra kết luận chính xác mà cần các phương pháp chuyên sâu để đánh giá đúng mức độ bệnh. Đo đa ký hô hấp là “tiêu chuẩn vàng” trong chẩn đoán ngưng thở khi ngủ.
Đo đa ký hô hấp tại BVĐK Hồng Ngọc
Việc đo đa ký hô hấp giúp ghi nhận các chỉ số hô hấp khi ngủ, đánh giá số lần ngưng thở, thời gian mỗi lần ngưng thở… để phân loại mức độ bệnh một cách chính xác nhất, hỗ trợ bác sĩ đưa ra phương pháp điều trị hiệu quả cho từng trường hợp.
Bệnh viện Đa khoa Hồng Ngọc là địa chỉ đáng tin cậy trong chẩn đoán và điều trị đo đa ký hô hấp. Tại đây sở hữu hệ thống đo đa ký hô hấp hiện đại, giúp cho kết quả chính xác. Đặc biệt, đội ngũ bác sĩ hô hấp nhiều năm kinh nghiệm, từng công tác tại BV Bạch Mai, BV Phổi TW sẽ trực tiếp thăm khám và điều trị với phác đồ cá nhân hóa.
Chủ động thực hiện đo đa ký hô hấp để phát hiện sớm và điều trị kịp thời. Một giấc ngủ chất lượng chính là nền tảng cho một trái tim khỏe mạnh và cuộc sống trọn vẹn.
