Chị T. Trúc (Hà Nội) đi khám sau 5 ngày chảy dịch tai, nghe kém dù đã uống thuốc nhưng không thuyên giảm. Bác sĩ phát hiện một khối tổ chức bất thường trong tai giữa đã bào mòn nhiều cấu trúc xương. Nếu không điều trị kịp thời, bệnh có thể gây điếc vĩnh viễn, liệt mặt và lan vào não.
Ban đầu, chị Trúc chỉ thấy tai trái ngứa nhẹ, ù tai và chảy dịch nên nghĩ do nước vào tai khi tắm hoặc ảnh hưởng từ môi trường làm việc nhiều tiếng ồn nên chị tự vệ sinh tai tại nhà mà không đi khám.
Tuy nhiên, sau 5 ngày các triệu chứng không những không thuyên giảm mà còn diễn tiến nặng hơn. Tai trái bắt đầu nghe kém rõ rệt so với tai phải, dịch tai chảy nhiều hơn kèm mùi hôi, dù đã chủ động vệ sinh và hạn chế nước vào tai. Nhận thấy dấu hiệu bất thường kéo dài, chị quyết định đến BVĐK Hồng Ngọc, cơ sở Yên Ninh để kiểm tra.
Tại đây, qua nội soi Tai Mũi Họng, bác sĩ phát hiện vùng thượng nhĩ tai trái có nhiều tổ chức màu trắng ngà đọng ở đáy hình ảnh gợi ý tổn thương đặc trưng. Kết quả thăm khám và hình ảnh chuyên sâu cho thấy người bệnh bị viêm thượng nhĩ trái, nghi ngờ cholesteatoma, một dạng tổn thương nguy hiểm ở tai giữa có khả năng phát triển âm thầm và phá hủy cấu trúc xương tai nếu không được can thiệp kịp thời.
Theo ThS.BSNT Lê Xuân Ngọc, khoa Tai Mũi Họng BVĐK Hồng Ngọc cơ sở Yên Ninh với hơn 10 năm kinh nghiệm về phẫu tích tai, thì tổn thương của bệnh nhân đã ở giai đoạn muộn. Khối cholesteatoma không chỉ đã phá hủy gần như toàn bộ hệ thống xương con vốn giữ vai trò dẫn truyền âm thanh, mà còn ăn mòn sát dây thần kinh số VII, dây thần kinh chi phối vận động cơ mặt của người bệnh.
Đáng lo ngại hơn, tổn thương đã lan rộng tới khu vực sát màng não. Đây là vùng giải phẫu phức tạp với mật độ dây thần kinh và mạch máu dày đặc, làm tăng nguy cơ xuất hiện các biến chứng nặng như liệt mặt, viêm màng não, áp xe não hoặc mất thính lực vĩnh viễn nếu không can thiệp kịp thời.
Khối cholesteatoma ăn mòn trong tai trái của bệnh nhân
"Khối Cholesteatoma không phải ung thư nhưng có tính chất phá hủy rất mạnh. Bệnh thường tiến triển âm thầm trong thời gian dài, triệu chứng ban đầu dễ nhầm với viêm tai thông thường nên nhiều người chủ quan. Khi phát hiện, tổn thương đã ăn sâu vào các cấu trúc quan trọng, khiến quá trình điều trị phức tạp hơn", bác sĩ Ngọc cho biết.
Cũng theo bác sĩ, nguyên nhân thường liên quan đến rối loạn thông khí tai giữa kéo dài. Khi màng nhĩ bị co kéo và lõm sâu vào trong, các tế bào biểu bì bong ra không được đào thải sẽ tích tụ dần và bít tắc tạo thành khối cholesteatoma. Khối này tiếp tục phát triển trong không gian kín của tai giữa và âm thầm bào mòn xương xung quanh.
Trước mức độ tổn thương nặng, các bác sĩ chỉ định phẫu thuật tiệt căn xương chũm kết hợp tái tạo hệ thống xương con dưới kính hiển vi nhằm loại bỏ toàn bộ tổn thương và phục hồi khả năng nghe cho bệnh nhân.
ThS.BSNT Lê Xuân Ngọc phẫu thuật tiệt căn xương chũm dưới kính hiển vi
Đây là ca mổ có độ khó cao do tổn thương lan rộng và nằm sát nhiều cấu trúc quan trọng. Trong quá trình phẫu thuật, ê-kíp phải bóc tách khối u cholesteatoma khỏi khu vực dây thần kinh mặt và vùng sát màng não nhưng vẫn phải đảm bảo bảo tồn tối đa các cấu trúc lành.
Theo bác sĩ Ngọc, chỉ cần một sai lệch nhỏ trong quá trình can thiệp cũng có thể khiến người bệnh đối mặt nguy cơ liệt mặt, chóng mặt kéo dài, rò dịch não tủy hoặc biến chứng nội sọ sau mổ.
Sau phẫu thuật, bệnh nhân không ghi nhận dấu hiệu tổn thương dây thần kinh vùng mặt, không xuất hiện rối loạn tiền đình hay đau đầu. Diễn tiến hồi phục sau mổ ổn định.
Bác sĩ Ngọc thay băng và kiểm tra vết mổ cho chị Trúc
“Khi được bác sĩ giải thích mức độ nguy hiểm của bệnh và các nguy cơ có thể gặp trong quá trình phẫu thuật, tôi thực sự rất lo lắng. Tuy nhiên, nhờ được tư vấn kỹ lưỡng nên tôi yên tâm hơn để điều trị. May mắn là sau phẫu thuật, vết mổ hồi phục tốt, sức khỏe cải thiện rõ rệt”, chị Trúc chia sẻ.
Bác sĩ Ngọc cũng khuyến cáo người dân không nên chủ quan với các dấu hiệu như chảy dịch tai kéo dài, ù tai, nghe kém hoặc đau tai. Việc phát hiện và điều trị sớm giúp hạn chế nguy cơ biến chứng nguy hiểm, đồng thời tăng khả năng bảo tồn thính lực và chức năng thần kinh cho người bệnh.
