Tham vấn chuyên môn: THS.BSCKII.BSNT Nguyễn Văn Xuyên - Khoa Sản - Phụ khoa - Bệnh viện Đa khoa Hồng Ngọc - Phúc Trường Minh
Âm đạo khỏe mạnh có hệ vi sinh tự nhiên, trong đó lợi khuẩn Lactobacillus giúp duy trì môi trường acid, hạn chế sự phát triển của nấm và vi khuẩn có hại. Vì vậy, chế độ ăn giàu rau xanh, trái cây, lợi khuẩn, vitamin và khoáng chất có thể hỗ trợ sức đề kháng và duy trì sự cân bằng hệ vi sinh; ngược lại, ăn quá nhiều đường, thực phẩm chế biến sẵn hoặc đồ uống có cồn có thể gây bất lợi cho sức khỏe tổng thể.Dưới đây là 6 nhóm thực phẩm được ví như những “kháng sinh tự nhiên”, giúp tăng cường sức khỏe vùng kín và hỗ trợ cơ thể chống lại các tác nhân gây viêm từ bên trong.
Tóm tắt nội dung chính
- Chế độ ăn uống có thể hỗ trợ giảm viêm phụ khoa vì thực phẩm lành mạnh sẽ giúp nâng cao miễn dịch, ổn định nội tiết từ bên trong, hỗ trợ đắc lực cho việc giảm tái phát.
- Thực phẩm hỗ trợ giảm viêm phụ khoa gồm: Rau xanh, trái cây ít đường và tỏi, sữa chua, khoai lang, đậu nành và nước lọc.
- Thực phẩm nên kiêng khi bị viêm phụ khoa: Đồ cay nóng, hải sản, đồ ngọt và nhiều dầu mỡ.
- Mẹo giảm ngứa và trị nấm: Ăn sữa chua, tỏi, rau không chứa tinh bột (bông cải xanh, dưa chuột), protein chất lượng cao; kiêng tuyệt đối đồ cay ngọt, dầu mỡ.
1. Bị viêm phụ khoa nên ăn gì?
Theo các bác sĩ chuyên khoa, phụ nữ bị viêm âm đạo nên ưu tiên bổ sung những loại thực phẩm như:
1.1. Sữa chua – Hỗ trợ cân bằng hệ vi sinh âm đạo
Sữa chua chứa các vi khuẩn sống như Lactobacillus – nhóm lợi khuẩn đóng vai trò quan trọng trong hệ vi sinh âm đạo khỏe mạnh. Lactobacillus tạo acid lactic, góp phần duy trì môi trường acid và hạn chế sự phát triển quá mức của các vi khuẩn gây mất cân bằng hệ vi sinh. Vì vậy, sữa chua có chứa lợi khuẩn có thể được bổ sung vào chế độ ăn khi bị viêm âm đạo.
Nên ăn bao nhiêu: Khoảng 170g / ngày. Ưu tiên sữa chua có vi khuẩn sống, ít đường hoặc không đường. Có thể ăn cùng dâu tây, kiwi hoặc các loại trái cây tươi khác để bổ sung thêm chất xơ và vitamin.
1.2. Trái cây tươi – Hỗ trợ sức khỏe và miễn dịch vùng kín
Sau đây là những loại trái cây tươi rất tốt cho những chị em bị viêm phụ khoa:
- Chuối: 1 quả (~118 g) cung cấp khoảng 0,4 mg vitamin B6 và 422 mg kali. Vitamin B6 hỗ trợ chức năng miễn dịch, kali duy trì hoạt động tế bào, qua đó hỗ trợ sức khỏe vùng kín và khả năng bảo vệ tự nhiên trước tác nhân gây viêm nhiễm.
- Bơ: 100 g cung cấp khoảng 0,26 mg vitamin B6, 2,1 mg vitamin E và 485 mg kali. Vitamin E có hoạt tính chống oxy hóa, giúp bảo vệ tế bào và hỗ trợ duy trì niêm mạc vùng kín khỏe mạnh.
- Ổi, cam, bưởi, chanh: Cam 1 quả (~130 g) cung cấp khoảng 70 mg vitamin C, tương đương khoảng 93% nhu cầu/ngày của phụ nữ trưởng thành. Vitamin C hỗ trợ miễn dịch và duy trì hàng rào niêm mạc vùng kín, giúp cơ thể bảo vệ tốt hơn trước tác nhân gây nhiễm trùng.
- Táo xanh: 1 quả (~182 g) cung cấp khoảng 4 g chất xơ và 9 mg vitamin C. Chất xơ hỗ trợ hệ vi sinh đường ruột, vitamin C hỗ trợ miễn dịch và duy trì mô khỏe mạnh, từ đó góp phần hỗ trợ sức khỏe vùng kín và phụ khoa.
- Việt quất: 1 cốc (~148 g) cung cấp khoảng 198 mg anthocyanin, cùng 12 mg vitamin C. Anthocyanin có hoạt tính chống oxy hóa, giúp bảo vệ tế bào và hỗ trợ kiểm soát phản ứng viêm, có lợi cho sức khỏe vùng kín.
- Dâu tây: ½ cốc (~76 g) cung cấp khoảng 49 mg vitamin C. Vitamin C hỗ trợ miễn dịch và duy trì niêm mạc khỏe mạnh, qua đó hỗ trợ hàng rào bảo vệ tự nhiên của vùng kín.
- Lựu: 1 cốc (~174 g) cung cấp khoảng 28,8 mg vitamin C và các polyphenol có hoạt tính chống oxy hóa. Các hợp chất này giúp bảo vệ tế bào vùng kín trước stress oxy hóa và hỗ trợ phản ứng viêm.
- Dưa hấu: 1 cốc (~152 g) cung cấp khoảng 12,3 mg vitamin C và 865 µg lycopene. Vitamin C hỗ trợ miễn dịch, lycopene có hoạt tính chống oxy hóa, qua đó góp phần duy trì sức khỏe mô và hàng rào bảo vệ vùng kín.
Nên ăn bao nhiêu: Khoảng 1,5–2 cốc trái cây/ngày, có thể chia thành 2–3 lần và luân phiên các loại.
1.3. Rau xanh – Hỗ trợ miễn dịch và bảo vệ niêm mạc vùng kín
Các loại rau dưới đây cung cấp vitamin, khoáng chất và hợp chất thực vật giúp hỗ trợ miễn dịch, duy trì niêm mạc và sức khỏe vùng kín:
- Rau họ cải (bông cải xanh, cải xoăn): 100 g bông cải xanh cung cấp khoảng 89 mg vitamin C, còn cải xoăn khoảng 94 mg vitamin C. Vitamin C hỗ trợ miễn dịch và duy trì hàng rào biểu mô, qua đó hỗ trợ khả năng bảo vệ niêm mạc vùng kín trước tác nhân gây nhiễm trùng.
- Cà rốt và bí đỏ: Cà rốt cung cấp khoảng 8.285 µg beta-carotene/100 g; beta-carotene được chuyển thành vitamin A, dưỡng chất cần thiết cho duy trì niêm mạc và hàng rào bảo vệ tự nhiên của vùng kín, đồng thời hỗ trợ miễn dịch.
- Rau diếp cá và húng quế: Húng quế chứa các hợp chất thực vật như eugenol, rosmarinic acid và tinh dầu, có hoạt tính chống oxy hóa và kháng khuẩn trong nghiên cứu. Nhờ đó, các loại rau thơm này có thể hỗ trợ môi trường bảo vệ tự nhiên của vùng kín.
- Rau bina (cải bó xôi): 100 g cung cấp khoảng 2,71 mg sắt, 194 µg folate và 469 µg vitamin A. Sắt và folate hỗ trợ tạo máu, vitamin A giúp duy trì niêm mạc và hàng rào miễn dịch của vùng kín, góp phần hỗ trợ sức khỏe phụ khoa.
- Rau cần tây: 100 g chứa khoảng 95,4 g nước và 260 mg kali. Hàm lượng nước cao giúp bổ sung dịch cho cơ thể, còn kali hỗ trợ cân bằng điện giải; nhờ đó cần tây góp phần hỗ trợ sức khỏe tổng thể và vùng kín.
Nên ăn bao nhiêu: Phụ nữ trưởng thành nên ăn khoảng 2–3 cốc rau/ngày, tương đương khoảng 300–500 g tùy loại rau và cách chế biến. Nên luộc, hấp hoặc xào nhanh để hạn chế thất thoát dưỡng chất.
1.4. Tỏi – Hỗ trợ kháng khuẩn, kháng nấm
Tỏi chứa allicin, hợp chất sulfur hình thành khi tỏi được đập hoặc nghiền. Allicin có hoạt tính kháng nấm và kháng khuẩn, trong đó có khả năng ức chế Candida trong các nghiên cứu thực nghiệm. Nhờ những đặc tính này, việc bổ sung tỏi vào chế độ ăn có thể giúp hỗ trợ kiểm soát các tác nhân liên quan đến viêm nhiễm và góp phần duy trì sức khỏe vùng kín.
Nên ăn bao nhiêu: Người trưởng thành có thể sử dụng khoảng 1 - 4 tép tỏi tươi/ngày (3–12 g) trong chế độ ăn. Nên đập hoặc băm tỏi trước khi chế biến để tạo allicin.
1.5. Khoai lang – Hỗ trợ bảo vệ niêm mạc vùng kín
Khoai lang chứa khoảng 11,5 mg đến 11,500 mcg (microgam) beta-carotene (tùy thuộc và từng loại khoai và cách chế biến). Beta-carotene khi hấp thu vào cơ thể được chuyển hóa thành vitamin A – dưỡng chất quan trọng giúp duy trì sự khỏe mạnh của niêm mạc âm đạo và hỗ trợ hàng rào bảo vệ tự nhiên của cơ thể trước các tác nhân gây nhiễm trùng. Nhờ đó, việc ăn khoai lang có thể góp phần hỗ trợ quá trình phục hồi và giảm nguy cơ viêm nhiễm phụ khoa tái phát.
Nên ăn bao nhiêu: Khoảng 1 củ khoai lang lớn (~180–200 g) chín/ngày, tương đương 1 khẩu phần rau.
1.6. Đậu nành – Hỗ trợ cân bằng nội tiết và giảm khô âm đạo
Đậu nành chứa phytoestrogen – hợp chất thực vật có cấu trúc tương tự như estrogen tự nhiên trong cơ thể. Nhờ đặc tính này, phytoestrogen có thể hỗ trợ cân bằng nội tiết tố nữ, đặc biệt ở phụ nữ tiền mãn kinh hoặc mãn kinh khi nồng độ estrogen suy giảm.
Estrogen đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì độ ẩm, độ đàn hồi và sức khỏe của niêm mạc âm đạo. Vì vậy, việc bổ sung đậu nành và các chế phẩm từ đậu nành có thể hỗ trợ cải thiện tình trạng khô âm đạo, giảm cảm giác khó chịu khi quan hệ và góp phần duy trì sức khỏe vùng kín ổn định hơn.
Nên ăn bao nhiêu: Khoảng 25 g protein đậu nành/ngày, tương đương khoảng 50 mg isoflavone, từ đậu nành hoặc các chế phẩm như đậu phụ, sữa đậu nành.
1.7. Uống đủ nước – Hỗ trợ ngăn ngừa nhiễm trùng đường tiết niệu
Bên cạnh việc chú ý ăn gì tốt cho bệnh phụ khoa, việc uống đủ nước mỗi ngày là giải pháp đơn giản nhưng vô cùng hiệu quả để đẩy lùi viêm nhiễm .
Nước đóng vai trò thiết yếu trong việc thanh lọc cơ thể, hỗ trợ đào thải độc tố, duy trì độ cân bằng pH tự nhiên tại vùng kín và tăng cường hệ miễn dịch tối ưu. Đặc biệt, khi cơ thể được cung cấp đủ nước, môi trường âm đạo sẽ hạn chế tình trạng khô rát, đồng thời giảm nguy cơ vi khuẩn tích tụ trong đường tiết niệu. Đây cũng là một trong những cách hỗ trợ phòng ngừa nhiễm trùng tiết niệu và viêm nhiễm phụ khoa hiệu quả.
Nên uống bao nhiêu: Phụ nữ trưởng thành nên duy trì uống khoảng 1,5 – 2 lít nước mỗi ngày, tùy theo thể trạng và mức độ vận động, để hỗ trợ cơ thể duy trì trạng thái khỏe mạnh toàn diện.
2. Viêm phụ khoa nên kiêng gì?
Bên cạnh việc bổ sung các thực phẩm có lợi, chị em cũng cần hạn chế một số nhóm thực phẩm có thể khiến tình trạng viêm phụ khoa kéo dài, dễ tái phát hoặc làm các triệu chứng trở nên khó chịu hơn.
Tránh ăn đồ cay nóng
Các món ăn cay nóng như ớt, tiêu, gừng hoặc thực phẩm nhiều gia vị có thể khiến cơ thể tăng nhiệt, làm vùng kín dễ kích ứng và khó chịu hơn. Với những trường hợp đang bị viêm phụ khoa, việc tiêu thụ quá nhiều đồ cay nóng có thể làm cảm giác ngứa rát, nóng vùng kín trở nên rõ rệt hơn, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho vi khuẩn và nấm phát triển. Những thực phẩm cay nóng bạn không nên ăn như: ớt, gừng, hạt tiêu…
Tránh thức ăn ngọt, nhiều dầu mỡ
Đồ ngọt như bánh kẹo, trà sữa, nước ngọt, sô-cô-la hoặc các thực phẩm chứa nhiều đường có thể làm tăng nguy cơ mất cân bằng hệ vi sinh âm đạo, đặc biệt là tạo điều kiện cho nấm Candida phát triển mạnh hơn.
Ngoài ra, các món ăn nhiều dầu mỡ, đồ chiên rán hoặc thực phẩm chế biến sẵn cũng có thể ảnh hưởng đến quá trình chuyển hóa và làm tăng phản ứng viêm trong cơ thể. Điều này khiến triệu chứng viêm phụ khoa kéo dài, khó thuyên giảm.
Tránh ăn nhiều hải sản
Một số loại hải sản như tôm, cua, mực hoặc cá biển có thể khiến tình trạng ngứa ngáy, kích ứng vùng kín trở nên nghiêm trọng hơn ở những người có cơ địa nhạy cảm. Dù hải sản vẫn cung cấp nhiều dưỡng chất tốt cho sức khỏe, chị em đang bị viêm phụ khoa chỉ nên ăn với lượng vừa phải và theo dõi phản ứng của cơ thể để tránh làm triệu chứng khó chịu tăng lên.
Việc xây dựng chế độ ăn uống khoa học, hạn chế thực phẩm dễ gây kích ứng và duy trì lối sống lành mạnh sẽ góp phần hỗ trợ giảm viêm phụ khoa hiệu quả hơn, đồng thời giảm nguy cơ tái phát kéo dài.
3. Thực đơn 7 ngày gợi ý cho chị em bị viêm phụ khoa
Dưới đây là gợi ý thực đơn 7 ngày nhằm giúp chị em hỗ trợ phục hồi, cân bằng hệ vi sinh vùng kín hiệu quả.
4. Một số lưu ý giúp hỗ trợ cải thiện và phòng ngừa viêm phụ khoa viêm phụ khoa
Bên cạnh chế độ dinh dưỡng lành mạnh, chị em cần duy trì các thói quen sinh hoạt sau để phòng ngừa viêm âm đạo hiệu quả:
- Vệ sinh vùng kín đúng cách: Nên vệ sinh vùng kín hàng ngày bằng nước sạch hoặc dung dịch vệ sinh dịu nhẹ có độ pH phù hợp. Tránh lạm dụng các sản phẩm có tính tẩy rửa mạnh hoặc thụt rửa sâu bên trong âm đạo.
- Mặc quần lót phù hợp: Ưu tiên mặc quần lót chất liệu cotton mềm mại, thấm hút tốt và thay đồ lót thường xuyên để giữ vùng kín khô thoáng. Đồng thời, nên hạn chế mặc quần quá bó sát hoặc chất liệu bí bách vì môi trường nóng ẩm là điều kiện thuận lợi cho nấm và vi khuẩn sinh sôi.
- Khám phụ khoa định kỳ: Chủ động thăm khám từ 6 – 12 tháng/lần để kịp thời phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường và bảo vệ sức khỏe vùng kín. Nếu xuất hiện các dấu hiệu như khí hư bất thường, ngứa rát hoặc mùi hôi kéo dài, chị em nên đi khám sớm thay vì tự ý dùng thuốc tại nhà.
- Duy trì đời sống tình dục an toàn: Quan hệ tình dục an toàn, chung thủy với một bạn tình và sử dụng biện pháp bảo vệ là cách để ngăn ngừa lây nhiễm chéo các bệnh phụ khoa, bệnh tình dục. Trong thời gian chữa viêm phụ khoa, nên tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ về việc quan hệ để tránh làm tình trạng viêm kéo dài hoặc tái phát.
- Hạn chế chất kích thích: Rượu bia, thuốc lá và các chất kích thích có thể làm suy giảm hệ miễn dịch, ảnh hưởng đến khả năng phục hồi của cơ thể và làm tăng nguy cơ viêm nhiễm tái phát. Vì vậy, chị em nên hạn chế sử dụng các chất này để hỗ trợ duy trì sức khỏe phụ khoa ổn định hơn.
5. Giải đáp thắc mắc về chế độ ăn uống khi bị viêm phụ khoa
Nhiều chị em vẫn còn những băn khoăn về chế độ ăn uống nói riêng và bệnh lý viêm phụ khoa nói chung. Dưới đây là những thắc mắc thường gặp và giải đáp đến từ các bác sĩ chuyên khoa tại Bệnh viện Đa khoa Hồng Ngọc giúp chị em xây dựng chế độ ăn uống khoa học và hỗ trợ cải thiện bệnh viêm phụ khoa hiệu quả.
5.1. Ăn gì để cải thiện tình trạng nấm Candida?
Để cải thiện tình trạng nấm Candida, bạn nên tăng cường bổ sung các loại rau không chứa tinh bột (như bông cải xanh, dưa chuột), trái cây ít đường và protein chất lượng cao từ thịt gà, trứng hoặc cá hồi. Đồng thời, hãy ưu tiên sử dụng các chất béo lành mạnh (dầu dừa, bơ), sữa chua nguyên chất và các gia vị có tính kháng khuẩn mạnh như tỏi, gừng, nghệ. Việc kết hợp thêm ngũ cốc không chứa gluten và uống các loại trà thảo mộc không chứa caffeine cũng giúp cơ thể tăng cường đề kháng và kiểm soát nấm hiệu quả.
5.2. Ăn gì để giảm ngứa vùng kín?
Để giảm ngứa vùng kín hiệu quả, chị em nên ăn sữa chua đều đặn hàng ngày nhằm bổ sung lợi khuẩn, kết hợp ăn vài tép tỏi để kháng nấm và sát trùng tự nhiên. Ngoài ra, cần tăng cường rau xanh, trái cây ít đường giàu vitamin để nâng cao sức đề kháng. Đồng thời, tuyệt đối tránh xa đồ ăn cay nóng, thực phẩm nhiều đường, dầu mỡ và hải sản vì chúng dễ kích thích vi khuẩn phát triển, khiến tình trạng ngứa ngáy trở nên trầm trọng hơn.
5.3. Cần làm gì khi có dấu hiệu viêm phụ khoa?
Khi nhận thấy dấu hiệu viêm phụ khoa, chị em nên tới ngay các cơ sở chuyên khoa uy tín để thăm khám và chữa trị kịp thời, tránh viêm nhiễm nặng hơn, gây ảnh hưởng tới sinh hoạt và sức khỏe sinh sản.
Hy vọng bài viết trên đã giúp chị em giải đáp thắc mắc bị viêm phụ khoa nên ăn gì và gợi ý những thực phẩm “vàng” giúp chị em tăng cường đề kháng, giảm ngứa ngáy và đẩy lùi mùi hôi vùng kín hiệu quả. Tuy nhiên, chế độ dinh dưỡng chỉ đóng vai trò hỗ trợ và không thể thay thế hoàn toàn phác đồ chữa trị y khoa chuyên sâu.
Để chấm dứt triệt để tình trạng viêm nhiễm, chị em nên thăm khám tại cơ sở chuyên khoa uy tín như Khoa Sản Phụ khoa – Bệnh viện Đa khoa Hồng Ngọc để được các chuyên gia đầu ngành thăm khám trực tiếp, chẩn đoán chính xác nguyên nhân và xây dựng phác đồ chữa trị an toàn.
Lưu ý: Bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, không thay thế cho việc chẩn đoán và chữa trị y khoa. Hãy tham khảo ý kiến bác sĩ chuyên khoa để được tư vấn cụ thể.
Theo dõi fanpage Bệnh viện Đa khoa Hồng Ngọc để biết thêm thông tin bổ ích khác.
