Đa u xơ tử cung là tình trạng xuất hiện đồng thời nhiều khối u xơ lành tính tại tử cung. Tùy số lượng, kích thước và vị trí, các khối u có thể không gây triệu chứng hoặc dẫn đến rong kinh, đau vùng chậu, chèn ép cơ quan lân cận và ảnh hưởng đến khả năng sinh sản. Vậy đa u xơ tử cung có nguy hiểm không, khi nào cần điều trị? Hãy cùng theo dõi bài viết dưới đây của Bệnh viện Đa khoa Hồng Ngọc để hiểu rõ về đa u xơ tử cung, dấu hiệu nhận biết và các hướng điều trị hiện nay.
Tóm tắt thông tin:
- Đa u xơ tử cung là tình trạng xuất hiện từ 2 khối u cơ trơn lành tính trở lên ở nhiều vị trí trong tử cung và có thể gây ra nhiều triệu chứng phụ khoa bất thường và ảnh hưởng đến khả năng sinh sản của phụ nữ.
- Nguyên nhân và yếu tố nguy cơ gây đa u xơ tử cung liên quan chặt chẽ đến sự mất cân bằng hormone (Estrogen và Progesterone), yếu tố di truyền gia đình, các chất tăng trưởng mô và lối sống chưa khoa học.
- Dấu hiệu nhận biết chị em bị đa u xơ tử cung gồm chảy máu âm đạo bất thường (rong kinh, cường kinh), đau căng tức vùng chậu, bụng dưới to lên và cảm giác chèn ép bàng quang hay trực tràng.
- Đa u xơ tử cung tuy là bệnh lý lành tính, đa u xơ tử cung vẫn tiềm ẩn nhiều nguy hiểm do có thể gây thiếu máu nghiêm trọng, biến chứng thai kỳ (sảy thai, sinh non, băng huyết), xoắn hoại tử khối u và làm tăng nguy cơ vô sinh – hiếm muộn.
- Chẩn đoán đa u xơ tử cung được thực hiện qua thăm khám phụ khoa kết hợp các kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh hiện đại như siêu âm đầu dò, chụp cộng hưởng từ (MRI), siêu âm bơm nước buồng tử cung và xét nghiệm công thức máu.
- Các phương pháp điều trị đa u xơ tử cung hiện nay được cá thể hóa tùy thuộc vào số lượng, kích thước khối u và nhu cầu sinh sản, bao gồm theo dõi định kỳ, điều trị nội khoa, can thiệp ít xâm lấn (thuyên tắc mạch, sóng siêu âm FUS-MRI) hoặc phẫu thuật bóc tách/cắt tử cung.
- Phụ nữ bị đa u xơ tử cung vẫn có thể mang thai bình thường nếu khối u nhỏ và không chèn ép buồng tử cung.
1. Đa u xơ tử cung là gì?
Đa u xơ tử cung (đa nhân xơ tử cung) là tình trạng trong tử cung xuất hiện từ 2 khối u xơ trở lên. U xơ tử cung là những khối u lành tính hình thành chủ yếu từ tế bào cơ trơn và mô liên kết của tử cung.
Các khối u xơ có thể xuất hiện ở nhiều vị trí:
- U xơ dưới niêm mạc: phát triển về phía buồng tử cung, có thể gây rong kinh, cường kinh hoặc chảy máu bất thường.
- U xơ trong cơ tử cung: nằm trong lớp cơ tử cung, có thể khiến tử cung to lên và gây đau hoặc cảm giác nặng bụng.
- U xơ dưới thanh mạc: phát triển về phía mặt ngoài tử cung, khi kích thước lớn, có thể chèn ép các cơ quan lân cận.
Đa u xơ tử cung không đồng nghĩa với ung thư. Phần lớn u xơ tử cung là lành tính và có thể không gây triệu chứng. Tuy nhiên, khi có nhiều khối u, đặc biệt nếu u lớn hoặc nằm ở vị trí ảnh hưởng đến buồng tử cung, người bệnh có thể gặp rong kinh, thiếu máu, đau vùng chậu, chèn ép bàng quang hoặc trực tràng, và trong một số trường hợp có thể ảnh hưởng đến khả năng mang thai. U xơ tử cung thường gặp ở phụ nữ trong độ tuổi sinh sản, đặc biệt từ khoảng 30–40 tuổi.

2. Nguyên nhân và yếu tố nguy cơ gây đa u xơ tử cung
Hiện nay, nguyên nhân chính xác gây đa u xơ tử cung vẫn chưa được kết luận hoàn toàn, tuy nhiên theo một số nghiên cứu, sự phát triển của u xơ liên quan chặt chẽ đến các yếu tố:
- Sự mất cân bằng Nội tiết tố (Estrogen & Progesterone): Hai hormone này kích thích sự tăng sinh niêm mạc và nuôi dưỡng khối u phát triển. Đa u xơ có xu hướng tăng nhanh kích thước trong thai kỳ và thu nhỏ lại sau thời kỳ mãn kinh.
- Yếu tố di truyền: Nếu trong gia đình có bà, mẹ hoặc chị em gái từng bị u xơ tử cung, nguy cơ bạn mắc đa u xơ sẽ cao gấp 3 lần bình thường.
- Tăng yếu tố tăng trưởng: Các chất hỗ trợ duy trì mô cơ quan như yếu tố tăng trưởng giống Insulin (IGF-1) có thể tác động làm nhân rộng số lượng u xơ.
- Yếu tố nguy cơ khác: Béo phì, chế độ ăn nhiều thịt đỏ ít rau xanh, bắt đầu kinh nguyệt quá sớm hoặc căng thẳng kéo dài.

3. Dấu hiệu nhận biết chị em bị đa u xơ tử cung
Triệu chứng đa u xơ tử cung phụ thuộc kích thước, vị trí và đặc điểm khối u. Một số người có nhiều u xơ nhưng biểu hiện không rõ ràng. Các triệu chứng đa u xơ tử cung thường gặp gồm:
- Chảy máu âm đạo bất thường: Kinh nguyệt ra nhiều (cường kinh), kéo dài (rong kinh) hoặc xuất hiện nhiều cục máu đông lớn.
- Đau bụng dưới và nặng vùng chậu: Các khối u có kích thước lớn có thể gây căng tức, đau vùng chậu hoặc chèn ép các cơ quan lân cận.
- Chèn ép cơ quan lân cận:
- Bàng quang: Gây đi tiểu nhiều lần, tiểu dắt, tiểu đêm hoặc bí tiểu.
- Trực tràng: Gây táo bón mạn tính hoặc đau khi đi ngoài.
- Bụng dưới to lên bất thường: Tử cung có xu hướng to lên khiến bụng dưới to lên bất thường.
- Đau khi quan hệ tình dục: Đặc biệt là khi các khối u xơ nằm gần cổ tử cung hoặc dưới thanh mạc.
Khi nhận thấy một trong các dấu hiệu bất thường trên, đặc biệt là chảy máu nhiều ngoài kỳ kinh, chóng mặt, đau vùng chậu kéo dài, bạn nên đi thăm khám sớm để bác sĩ thăm khám và đưa ra các chỉ định phù hợp.

4. Đa u xơ tử cung có nguy hiểm không?
Đa u xơ tử cung tuy lành tính nhưng do số lượng u nhiều, bệnh có thể gây ra nhiều biến chứng nghiêm trọng:
1. Thiếu máu cấp và mạn tính
Rong kinh, cường kinh kéo dài do đa u xơ làm cơ thể mất lượng máu lớn, dẫn đến da xanh xao, suy nhược, ngất xỉu, giảm trí nhớ và tăng áp lực lên hệ tim mạch.
2. Ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe sinh sản
Đa u xơ tử cung là một trong những nguyên nhân gây ra các tình trạng như:
- Vô sinh - hiếm muộn: Các khối u xơ làm biến dạng buồng tử cung, cản trở tinh trùng gặp trứng hoặc ngăn trứng đã thụ tinh làm tổ. Từ đó dẫn đến tình trạng vô sinh, hiếm muộn, ảnh hưởng tới hạnh phúc gia đình.
- Biến chứng thai kỳ: Tăng nguy cơ sảy thai liên tiếp, sinh non, ngôi thai bất thường (ngôi ngược, ngôi ngang), rau tiền đạo.
- Biến chứng trong và sau sinh: Dễ gây đẻ khó, chèn ép làm tử cung co hồi kém, gây băng huyết sau sinh.
3. Tắc nghẽn và xoắn u xơ
Các khối u xơ dưới thanh mạc có cuống dài, khi có nhiều u xung quanh có thể bị xoắn lại, gây thiếu máu nuôi dưỡng u, dẫn đến hoại tử và đau bụng cấp tính cần phẫu thuật khẩn cấp.

5. Phương pháp chẩn đoán đa u xơ tử cung
Để đánh giá vị trí, kích thước và số lượng khối u, bác sĩ chuyên khoa sẽ chỉ định các phương pháp như:
- Khám phụ khoa và khai thác các triệu chứng: Bác sĩ thực hiện thăm khám phụ khoa tổng quát và khai thác các triệu chứng của người bệnh để đưa ra nhận định ban đầu về tình trạng bệnh.
- Siêu âm phụ khoa (Đầu dò âm đạo/ổ bụng): Phương pháp thường được sử dụng giúp dựng lại hình ảnh tử cung và xác định vị trí đa u xơ.
- Chụp cộng hưởng từ (MRI): Được chỉ định thực hiện trong những trường hợp cần đánh giá chi tiết số lượng, vị trí, đặc điểm khối u hoặc lập kế hoạch điều trị phù hợp.
- Siêu âm bơm nước buồng tử cung (SIS): Bơm dịch vào buồng tử cung để phát hiện rõ hơn các khối đa u xơ dưới niêm mạc.
- Xét nghiệm công thức máu: Bác sĩ chỉ định xét nghiệm công thức máu khi nghi ngờ thiếu máu do rong kinh.
Sau khi có kết quả xét nghiệm, bác sĩ sẽ lấy đó làm căn cứ và dựa vào kinh nghiệm để lập bản đồ vị trí, kích thước các khối u trước điều trị.

6. Các phương pháp điều trị đa u xơ tử cung hiện nay
Tùy thuộc vào kích thước, số lượng u, mức độ nghiêm trọng của triệu chứng và nguyện vọng sinh con của người bệnh, bác sĩ sẽ lựa chọn phác đồ phù hợp:
1. Theo dõi và thăm khám định kỳ
Với những trường hợp người bệnh có các khối u lành tính, kích thước nhỏ và không gây ra bất kỳ triệu chứng (rong kinh, đau bụng dưới, đau lưng) hay biến chứng nào.
2. Điều trị nội khoa (Dùng thuốc)
Chủ yếu áp dụng để kiểm soát triệu chứng và làm thu nhỏ kích thước khối u tạm thời:
- Thuốc nội tiết: Một số thuốc có thể được sử dụng nhằm kiểm soát tình trạng ra máu kinh nhiều, nhưng không có tác dụng loại bỏ khối u xơ.
- Thuốc tránh thai: Đóng vai trò ức chế khả năng rụng trứng, kiểm soát nội tiết tố Estrogen nhằm kiểm soát sự phát triển của khối u xơ tử cung.
3. Điều trị can thiệp không phẫu thuật / Ít xâm lấn
- Thuyên tắc động mạch tử cung (UAE): Bơm các hạt nhựa nhỏ vào động mạch nuôi u xơ, cắt đứt nguồn máu cung cấp khiến các khối đa u xơ tự teo nhỏ và xơ hóa. Phương pháp này thường được khuyến cáo cho phụ nữ đã sinh đủ con và muốn bảo tồn tử cung mà không muốn phẫu thuật.
- Sóng siêu âm tập trung dưới hướng dẫn của MRI (FUS-MRI): Sử dụng năng lượng sóng siêu âm hội tụ để đốt cháy mô u xơ mà không cần rạch da. Người bệnh muốn điều trị không xâm lấn, không dùng dao kéo và giữ lại sự toàn vẹn của tử cung có thể cân nhắc lựa chọn phương pháp này. Tuy nhiên, nếu có kế hoạch mang thai thì cần thăm khám chuyên khoa kỹ lưỡng để được tư vấn cụ thể.
4. Điều trị phẫu thuật
Áp dụng khi các khối đa u xơ có kích thước lớn, gây chèn ép nghiêm trọng hoặc điều trị nội khoa thất bại:
- Mổ bóc tách đa u xơ tử cung (Nội soi hoặc mổ mở): Bóc tách nhằm loại bỏ các khối u xơ và bảo tồn tối đa tử cung. Đây là lựa chọn thường được cân nhắc cho chị em vẫn còn nhu cầu sinh con.
- Phẫu thuật cắt tử cung: Áp dụng cho phụ nữ đã đủ số con, không còn nhu cầu sinh sản hoặc các trường hợp đa u xơ quá nặng, biến chứng nguy hiểm.

7. Phòng ngừa đa u xơ tử cung
Đa u xơ tử cung chưa thể phòng ngừa, nhưng chị em có nguy cơ cao (gia đình có người mắc bệnh, thừa cân, căng thẳng kéo dài) có thể giảm thiểu nguy cơ mắc bệnh nhờ xây dựng lối sống lành mạnh và thăm khám phụ khoa định kỳ:
- Chế độ ăn uống khoa học: Bổ sung nhiều rau xanh (bông cải xanh, cải xoăn), trái cây tươi (cam, bưởi, táo), hạn chế tiêu thụ thịt đỏ, chất béo no và đồ uống có cồn.
- Giảm căng thẳng: Tập luyện thể thao nhẹ nhàng (Yoga, đi bộ) giúp giải tỏa tâm lý căng thẳng để duy trì sức khỏe, cân bằng nội tiết tố tự nhiên.
- Khám phụ khoa định kỳ 6 tháng/lần: Giúp phát hiện sớm những bất thường để điều trị bệnh hiệu quả. Đặc biệt, khi có kế hoạch mang thai, bạn cần thăm khám chuyên khoa ngay để bác sĩ tư vấn và đưa ra lộ trình phù hợp.
8. Thăm khám và điều trị đa u xơ tử cung an toàn tại Bệnh viện Đa khoa Hồng Ngọc
Nếu nhận thấy các dấu hiệu nghi ngờ đa u xơ tử cung, chị em có thể an tâm chọn thăm khám và điều trị tại Bệnh viện Đa khoa Hồng Ngọc:
- Đội ngũ bác sĩ giỏi chuyên môn: Quy tụ các chuyên gia Sản phụ khoa giàu kinh nghiệm từ Phụ sản Trung ương, Phụ sản Hà Nội, tư vấn tận tâm và đưa ra phác đồ cá thể hóa phù hợp.
- Hệ thống chẩn đoán tiên tiến: Trang bị máy siêu âm GE Voluson Exoert 22 và hệ thống chụp MRI hiện đại hỗ trợ đánh giá số lượng, vị trí từng khối u xơ.
- Áp dụng kỹ thuật phẫu thuật hiện đại: Với các ca bệnh đa u xơ tử cung cần thực hiện phẫu thuật, bác sĩ tại BVĐK Hồng Ngọc sẽ thực hiện phẫu thuật bóc u xơ nhằm loại bỏ các khối u được chỉ định và bảo tồn tử cung khi phù hợp. Khả năng sinh sản sau phẫu thuật phụ thuộc vào tình trạng bệnh và nhiều yếu tố khác.
- Dịch vụ chuyên nghiệp: Không gian thăm khám riêng tư "1 Bác sĩ - 1 Người bệnh", áp dụng chính sách BHYT theo quy định và bảo hiểm tư nhân hỗ trợ tiết kiệm chi phí.

9. FAQs - Hỏi đáp về đa u xơ tử cung
Dưới đây là những thắc mắc phổ biến về đa u xơ tử cung và giải đáp từ các bác sĩ chuyên khoa sẽ giúp bạn hiểu thêm về bệnh lý này:
9.1. Đa u xơ tử cung có thai được không?
Phụ nữ bị đa u xơ tử cung vẫn có thể mang thai bình thường nếu khối u nhỏ và nằm ngoài buồng tử cung. Tuy nhiên, nếu khối u lớn hoặc nằm dưới niêm mạc, chúng có thể gây biến dạng tử cung, cản trở thụ thai, tăng nguy cơ sảy thai, sinh non hoặc băng huyết. Do đó, nếu phát hiện đa u xơ trong thai kỳ, thai phụ cần tuân thủ chặt chẽ những chỉ định của bác sĩ để tránh các biến chứng sản khoa nguy hiểm.
9.2. Đa u xơ tử cung có nên mổ?
Không phải trường hợp nào bị đa u xơ cũng cần mổ. Phẫu thuật chỉ định khi khối u lớn, phát triển nhanh, nằm dưới niêm mạc gây vô sinh hoặc gây biến chứng nặng như chèn ép nội tạng, rong kinh thiếu máu và xoắn hoại tử. Khối u nhỏ, không triệu chứng, chỉ cần theo dõi định kỳ hoặc điều trị nội khoa.
9.3. Bóc u xơ tử cung có tái phát không?
Phẫu thuật bóc u xơ CÓ thể tái phát lại, bởi vì đây chỉ là phương pháp loại bỏ các khối u hiện hữu mà không can thiệp vào nguyên nhân gốc rễ (như sự kích thích của nội tiết tố estrogen). Do đó, các khối u mới hoàn toàn có thể phát triển sau một thời gian (tùy thuộc vào số lượng u xơ và cơ địa của mỗi người).
9.4. Đa u xơ tử cung có chuyển thành ung thư không?
U xơ tử cung (kể cả trường hợp đa u xơ) thường là các khối u lành tính và rất hiếm tiến triển thành ung thư.
9.5. Có khi nào nhiều u xơ nhưng không có triệu chứng không?
Rất nhiều phụ nữ có nhiều u xơ tử cung cùng lúc nhưng không gặp triệu chứng nào (không đau, không rong kinh hay chèn ép). Việc xuất hiện triệu chứng phụ thuộc vào vị trí và kích thước của các khối u (ví dụ: u nằm sâu trong cơ tử cung hoặc kích thước nhỏ) chứ không hoàn toàn phụ thuộc vào số lượng khối u.

Đa u xơ tử cung vẫn có thể mang thai nếu khối u nhỏ và nằm ngoài buồng tử cung.
Đa u xơ tử cung tuy là bệnh lý lành tính, nhưng có thể gây ra nhiều biến chứng ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe và khả năng sinh sản của chị em nếu không được can thiệp kịp thời. Việc chủ động nhận biết dấu hiệu và thăm khám phụ khoa định kỳ chính là giải pháp hiệu quả giúp chị em bảo tồn chức năng sinh sản và chất lượng cuộc sống.
Nếu đang gặp phải các triệu chứng nghi ngờ hoặc cần một phác đồ điều trị đa u xơ tử cung phù hợp, Bệnh viện Đa khoa Hồng Ngọc là lựa chọn tin cậy. Với đội ngũ chuyên gia Sản phụ khoa giàu kinh nghiệm, hệ thống trang thiết bị hiện đại, BVĐK Hồng Ngọc sẽ đồng hành giúp chị em điều trị u xơ và phục hồi sức khỏe nhanh chóng.
Tham khảo:
- Myclevelandclinic, Uterine Fibroids, June 08, 2026: https://my.clevelandclinic.org
- Mayoclinic, Uterine fibroids, https://www.mayoclinic.org/