U trực tràng là bệnh lý thường gặp ở trực tràng. Tuy không ảnh hưởng đến sức khỏe nhưng nó lại có khả năng phát triển thành ung thư vô cùng nguy hiểm. Hiểu rõ về u trực tràng sẽ giúp bạn chủ động phòng ngừa và điều trị bệnh sớm, bảo vệ sức khỏe vững bền.
U trực tràng là gì?
U trực tràng là khối u phát triển trên niêm mạc hoặc lớp dưới niêm mạc của trực tràng.
Trực tràng là cơ quan cuối cùng của ống tiêu hóa và là cơ quan dễ xuất hiện khối u nhất. Chức năng chính của trực tràng là nơi tạm trữ chất thải (phân) trước khi được đào thải ra khỏi cơ thể, đồng thời tiết dịch nhầy bôi trơn để quá trình đại tiện diễn ra dễ dàng hơn.
U trực tràng
Phân loại u trực tràng
U trực tràng được chia làm 2 loại: u lành tính và u ác tính (ung thư).
U trực tràng lành tính
U trực tràng lành tính được xác định là một tổn thương hình thành và phát triển trên bề mặt niêm mạc hoặc dưới niêm mạc trong trực tràng:
U ở niêm mạc: hay gặp nhất là u tuyến chiếm đại đa số trong các loại u lành ở trực tràng chủ yếu là u dạng polyp.
Ở dưới niêm mạc: hiếm gặp, u xuất phát từ tổ chức liên kết : U mỡ, u xơ, u cơ, u mạch máu, u bạch huyết.
Polyp trực tràng là một loại u lành tính xuất hiện phổ biến ở trực tràng và thông thường polyp xuất hiện với số lượng là 1. Tuy nhiên ở một số trường hợp khác, số lượng polyp trong trực tràng có thể lên đến 2, 3 hoặc lên đến hàng chục cái. Đa số polyp trực tràng thường không có triệu chứng rõ ràng, nhưng trong một số trường hợp nó có thể xuất hiện một số triệu chứng sau:
Chảy máu: đi đại tiện ra ít máu chỉ thấy máu dính trên giấy vệ sinh sau khi đi ngoài hoặc thấy máu đỏ tươi kèm theo phân. Tuy nhiên đây có thể là dấu hiệu của bệnh trĩ hoặc rách hậu môn.
Thiếu máu: polyp trực tràng chảy máu kéo dài có thể gây ra tình trạng thiếu máu.
Polyp có cuống dài gần hậu môn thì có thể sa ra ngoài hậu môn khi đi ngoài.
Polyp lớn có thể có dấu hiệu bán tắc ruột.
Đối với các loại u lành tính khác như u xơ, u mỡ cũng có khả năng phát triển và biến chứng thành ung thư. Chính vì thế, khi phát hiện mắc polyp trực tràng, người bệnh nên tiến hành cắt bỏ càng sớm càng tốt. Hiện nay, nội soi trực tràng cắt polyp chính là phương pháp điều trị tối ưu nhất: can thiệp nhẹ nhàng - ít đau đớn - loại bỏ hoàn toàn polyp, người bệnh phục hồi nhanh chóng.
U trực tràng ác tính
Khối u trực tràng ác tính (ung thư) có tốc độ phát triển rất nhanh và có khả năng xâm nhập, lây lan sang các mô lân cận và các cơ quan xa (di căn) thông qua hệ thống mạch máu và hạch bạch huyết.
Bệnh ung thư trực tràng xuất hiện với nhiều triệu chứng nghiêm trọng như phân nhầy, chảy máu, bệnh trong giai đoạn muộn khiến bệnh nhân thiếu máu trầm trọng, sút cân nhanh. Đặc biệt là tình trạng tắc ruột có thể xảy ra khi khối u phát triển quá lớn.
Một số bệnh lý ở trực tràng có thể dẫn đến ung thư như: Đa polyp, loét đại tràng lâu ngày hoặc viêm loét trực tràng chảy máu,...
Phân biệt u trực tràng lành tính và ác tính
Giữa khối u trực tràng lành tính và khối u trực tràng ác tính có một điểm khác nhau căn bản để nhận biết đó là triệu chứng. Đối với u lành tính, hầu như các trường hợp mắc bệnh đều không có biểu hiện gì rõ ràng.
Tuy nhiên khi u lành tính phát triển thành u ác tính thì người bệnh sẽ đối mặt với nhiều vấn đề sau:
Đau bụng: Đau bụng là triệu chứng thường gặp nhất khi u lành phát triển thành u ác tính. Cơn đau xảy ra không dữ dội và không rõ ràng.
Rối loạn đường tiêu hóa: Bệnh nhân bị tiêu chảy, táo bón xen kẽ có thể là triệu chứng bình thường. Tuy nhiên vấn đề này cũng có thể là dấu hiệu cảnh báo cơ thể có khối u đại tràng ác tính đang phát triển.
Chảy máu trực tràng, đại tiện ra máu: Người bệnh thường xuyên đại tiện ra máu; phân thường có màu xám, lẫn máu màu đỏ thẫm ít khi có màu đỏ tươi. Nếu tình trạng chảy máu trực tràng, đại tiện ra máu xuất hiện trong một thời gian dài có thể khiến người bệnh bị mất máu và tử vong.
Ở giai đoạn muộn, bệnh nhân có thể dùng tay sờ và cảm nhận được khối u. Ở một số trường hợp, bệnh nhân có thể mắc phải biến chứng tắc ruột. Ngoài ra, u ác tính còn khiến bệnh nhân đối mặt với nhiều triệu chứng toàn thân khác cụ thể như cơ thể gầy yếu, sụt cân, thiếu máu, xanh xao, tinh thần suy sụp…
Nguyên nhân gây u trực tràng
Có nhiều nguyên nhân dẫn đến u trực tràng. Trong đó một vài nguyên nhân chính gồm:
Thói quen sinh hoạt
Chế độ ăn nhiều chất đạm từ thịt, mỡ động vật, ăn nhiều đồ ăn được chế biến nướng, rán, hun khói, thức ăn với nhiều chất cholesterol, ít ăn chất xơ, rau hoặc trái cây,... có nguy cơ cao mắc u trực tràng.
Thêm vào đó, thói quen thường xuyên sử dụng chất kích thích như rượu, bia, thuốc lá cũng là yếu tố gây u trực tràng. Trong thành phần thuốc lá có chứa 7000 chất hóa học, 69 chất hình thành tế bào ung bướu, chúng tác động gây rối loạn quá trình chết tế bào, gây mất cân bằng cơ thể và hình thành nên khối u.
Thói quen ăn đồ chiên rán, đồ uống có ga… tăng nguy cơ mắc u trực tràng
Di truyền
Nếu trong gia đình đã từng có người mắc u trực tràng, tỷ lệ mắc u trực tràng của những thành viên còn lại sẽ cao, đặc biệt là gia đình có tiền sử polyp tuyến.
Những người bị béo phì, thừa cân hay sở hữu cơ địa dễ tăng cân cũng nằm trong nhóm được cảnh báo có nguy cơ cao mắc phải u trực tràng gấp nhiều lần những người có số đo cân nặng bình thường.
Bệnh về đại tràng
Viêm loét đại trực tràng, bệnh viêm mô hạt, các khối u lành tính (có kích thước lớn) có nguy cơ cao phát triển thành u trực tràng ác tính gây ung thư trực tràng.
Để có thể chẩn đoán được u trực tràng, trước tiên bác sĩ sẽ tiến hành thăm khám lâm sàng và hỏi thăm tình trạng bệnh của người bệnh. Sau đó, bác sĩ có thể sẽ chỉ định bệnh nhân thực hiện một số phương pháp cận lâm sàng khác như:
Nội soi trực tràng và sinh thiết mô bệnh học
Nội soi được xem là “tiêu chuẩn vàng”, là phương pháp chính xác nhất để phát hiện u trực tràng. Bác sĩ đưa ống soi có đầu gắn camera và đèn soi qua hậu môn, đi sâu vào bên trong trực tràng để kiểm tra, quan sát và phát hiện những tổn thương như polyp, viêm loét trực tràng,...
Khi phát hiện có khối u trong trực tràng, bác sĩ có thể tiến hành cắt bỏ nếu đó là khối u lành tính, trường hợp kết quả sinh thiết xác định là u ác tính, bác sĩ chuyên khoa sẽ yêu cầu bệnh nhân thực hiện các chẩn đoán chuyên sâu. Bởi điều này có thể giúp bác sĩ đánh giá giai đoạn, xác định mức độ lây lan của khối u, từ đó xem xét và đưa ra một phác đồ điều trị phù hợp nhất.
BVĐK Hồng Ngọc ứng dụng công nghệ nội soi dải tần ánh sáng hẹp NBI tiêu chuẩn Nhật Bản với bước sóng 415nm và 540nm, cho phép phóng đại hình ảnh tới 150 lần, nhuộm màu biểu mô không cần hóa chất, quan sát sâu từng vi mạch giúp phát hiện sớm mọi tổn thương, chẩn đoán mọi bất thường bao gồm u trực tràng, polyp, tổn thương viêm - loét, u lành, u ác tính (ung thư sớm)…. ngay trong nội soi.
Đặt lịch nội soi trực tràng bằng công nghệ nội soi NBI ngay: 0911 908 856
U trực tràng được chẩn đoán qua nội soi đại trực tràng
Chụp X-quang
Sử dụng thuốc cản quang để chụp X-quang trực tràng, giúp bác sĩ nhìn rõ cấu trúc bên trong, từ đó phát hiện khối u hay polyp trực tràng. Tuy nhiên, phương pháp này dễ bỏ sót những khối u nhỏ khó phát hiện.
Chụp cắt lớp vi tính (CT-scanner)/ chụp cộng hưởng (MRI)
Đây là phương pháp không xâm lấn giúp phát hiện và chẩn đoán u trực tràng. Tuy nhiên, cũng như chụp X-quang, phương pháp này có thể bỏ sót những khối u có hình dạng phẳng.
Trường hợp phát hiện tổn thương nghi ngờ u trực tràng, người bệnh vẫn cần được nội soi để chẩn đoán xác định.
Phương pháp điều trị u trực tràng hiệu quả
Việc lựa chọn phương pháp điều trị u trực tràng sẽ được cá thể hóa cho từng người bệnh. Do đó, trước khi đưa ra phác đồ điều trị tối ưu nhất, bác sĩ chuyên khoa sẽ đánh giá toàn diện dựa trên nhiều yếu tố như:
Bản chất khối u (u lành tính hay u ác tính).
Kết quả mô bệnh học (tế bào ung thư hay tổn thương tiền ung thư).
Giai đoạn và mức độ xâm lấn của khối u.
Thể trạng, bệnh lý nền và khả năng đáp ứng điều trị của người bệnh.
Từ đó, bác sĩ sẽ chỉ định các phương pháp như nội soi can thiệp, phẫu thuật, hóa trị hoặc xạ trị để đảm bảo kết quả điều trị được tốt nhất.
Điều trị u trực tràng lành tính
Đối với các khối u trực tràng lành tính ở giai đoạn rất sớm hoặc kích thước nhỏ, người bệnh có thể được chỉ định điều trị nội khoa bằng thuốc để kiểm soát triệu chứng. Tuy nhiên, đây chỉ là giải pháp tạm thời, không thể loại bỏ triệt để khối tổn thương.
Nội soi tiêu hóa can thiệp - giải pháp điều trị triệt để u trực tràng lành tính
Hiện nay, nhiều trường hợp u trực tràng lành tính hoặc tổn thương tiền ung thư có thể được loại bỏ hoàn toàn ngay trong quá trình nội soi tiêu hóa, thông qua các kỹ thuật nội soi can thiệp gồm:
Nội soi cắt bỏ niêm mạc qua nội soi (EMR - Endoscopic Mucosal Resection)
Nội soi cắt tách dưới niêm mạc (ESD - Endoscopic Submucosal Dissection)
Cả hai phương pháp này đều giúp loại bỏ chính xác khối u, không cần phẫu thuật mở, hạn chế xâm lấn, giảm đau và rút ngắn thời gian hồi phục. Người bệnh thường xuất viện sớm, nhanh chóng quay lại sinh hoạt bình thường và tối ưu chi phí điều trị.
BVĐK Hồng Ngọc triển khai thường quy kỹ thuật nội soi cắt tách dưới niêm mạc (ESD) trong điều trị ung thư sớm đường tiêu hóa nói chung và ung thư sớm trực tràng nói riêng.
Với phương pháp này, nhiều trường hợp ung thư sớm có thể được phát hiện và loại bỏ trọn vẹn ngay trong nội soi tiêu hóa – nhẹ nhàng tương tự nội soi chẩn đoán thông thường. Nhờ can thiệp ít xâm lấn, người bệnh hầu như không đau, hồi phục nhanh, rút ngắn thời gian nằm viện và tối ưu chi phí điều trị.
Liên hệ ngay đến Hotline: 0911 908 856 để được tư vấn và đặt lịch khám, nội soi nhanh chóng!
Nội soi cắt tách dưới niêm mạc ESD giúp điều trị ung thư trực tràng giai đoạn sớm
Phẫu thuật
Trong trường hợp khối u lớn, nằm sâu hoặc không phù hợp để can thiệp nội soi, phẫu thuật cắt bỏ u trực tràng vẫn là lựa chọn điều trị triệt để, mang lại hiệu quả lâu dài.
Điều trị u trực tràng ác tính (ung thư trực tràng)
Điều trị ung thư trực tràng đòi hỏi phác đồ phối hợp đa mô thức, được xây dựng dựa trên giai đoạn bệnh, vị trí khối u và mức độ xâm lấn.
Phẫu thuật
Phẫu thuật là phương pháp điều trị ung thư trực tràng mang lại hiệu quả cao, có thể điều trị triệt để bệnh.
Phẫu thuật nội soi: Với những khối u ung thư nhỏ, xâm lấn ít, bác sĩ có thể chỉ định phẫu thuật nội soi cắt u và đoạn trực tràng cho người bệnh. Phương pháp này giúp người bệnh ít đau đớn, hồi phục nhanh, chỉ để lại sẹo nhỏ trên bụng.
Phẫu thuật mổ mở: Với những trường hợp ở giai đoạn muộn, khối u lớn, xâm lấn rộng, phẫu thuật mổ mở cắt u và đoạn trực tràng chính là giải pháp hiệu quả nhất.
Hóa trị
Hóa trị sử dụng thuốc để tiêu diệt hoặc ức chế sự phát triển của tế bào ung thư. Phương pháp này có thể được chỉ định trước phẫu thuật (hóa trị tân bổ trợ) hoặc sau phẫu thuật (hóa trị bổ trợ) nhằm nâng cao hiệu quả điều trị và giảm nguy cơ tái phát.
Xạ trị
Xạ trị sử dụng tia bức xạ năng lượng cao tác động trực tiếp lên khối u trực tràng, giúp thu nhỏ khối u hoặc tiêu diệt tế bào ung thư. Xạ trị thường được phối hợp với phẫu thuật và/hoặc hóa trị, tùy theo từng giai đoạn bệnh.
Biến chứng của u trực tràng
U trực tràng, đặc biệt là u trực tràng ác tính nếu không được phát hiện sớm và điều trị kịp thời có thể gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe của người bệnh.
Chảy máu tiêu hóa - biến chứng thường gặp của u trực tràng
Một trong những biến chứng của u trực tràng phổ biến nhất là chảy máu tiêu hóa. Khối u phát triển làm tổn thương lớp niêm mạc trực tràng, gây tình trạng đi ngoài ra máu đỏ tươi hoặc máu sẫm, có thể lẫn trong phân hoặc nhỏ giọt sau đại tiện. Nếu chảy máu kéo dài mà không được xử trí, người bệnh có nguy cơ thiếu máu mạn tính, dẫn đến mệt mỏi, suy nhược, giảm sức đề kháng và ảnh hưởng đến chất lượng sống.
Chảy máu tiêu hóa là một trong những biến chứng của u trực tràng nếu không được can thiệp xử trí sớm
Rối loạn đại tiện và tắc nghẽn trực tràng
Khi khối u tăng kích thước, biến chứng của u trực tràng thường biểu hiện rõ qua các rối loạn đại tiện. Người bệnh có thể gặp tình trạng táo bón kéo dài, phân nhỏ, cảm giác mót rặn liên tục nhưng đi không hết phân. Ở giai đoạn nặng, u trực tràng có thể gây hẹp hoặc tắc lòng trực tràng, dẫn đến đau bụng, chướng bụng, buồn nôn và phải can thiệp cấp cứu để tránh biến chứng nguy hiểm.
Đau và khó chịu vùng hậu môn - trực tràng
Đau vùng hậu môn - trực tràng cũng là biến chứng của u trực tràng thường gặp, đặc biệt khi khối u nằm thấp hoặc có viêm loét kèm theo. Cơn đau có thể âm ỉ hoặc tăng lên khi đi đại tiện, kèm cảm giác cộm vướng, khó chịu, khiến người bệnh ngại sinh hoạt, ảnh hưởng lớn đến tâm lý và đời sống hằng ngày.
Nguy cơ tiến triển thành ung thư
Một trong những biến chứng nguy hiểm nhất của u trực tràng là nguy cơ tiến triển thành ung thư trực tràng. Một số loại u, đặc biệt là các u có tính chất tiền ung thư, nếu không được theo dõi và điều trị sớm có thể chuyển thành ác tính. Khi đó, khối u có thể xâm lấn các cơ quan lân cận, di căn hạch hoặc di căn xa, khiến việc điều trị phức tạp hơn và ảnh hưởng nghiêm trọng đến tiên lượng của người bệnh.
Viêm nhiễm, loét và thủng trực tràng
Ở giai đoạn muộn, biến chứng của u trực tràng có thể bao gồm viêm loét sâu, nhiễm trùng hoặc thậm chí thủng trực tràng. Những biến chứng này làm tăng nguy cơ nhiễm trùng ổ bụng, nhiễm trùng huyết và đe dọa trực tiếp đến tính mạng nếu không được xử trí kịp thời.
U trực tràng có thể có biến chứng từ nhẹ đến nặng, ảnh hưởng lâu dài đến sức khỏe nếu người bệnh chủ quan. Chủ động thăm khám, nội soi trực tràng định kỳ hoặc khi có triệu chứng bất thường là giải pháp giúp người bệnh phòng tránh được các biến chứng nguy hiểm cho sức khỏe.
**Lưu ý:
Những thông tin cung cấp trong bài viết của Bệnh viện Đa khoa Hồng Ngọc mang tính chất tham khảo, không thay thế cho việc chẩn đoán hoặc điều trị y khoa. Người bệnh không được tự ý mua thuốc để điều trị.
Để biết chính xác tình trạng bệnh lý, người bệnh cần tới các bệnh viện để được bác sĩ thăm khám trực tiếp, chẩn đoán và tư vấn phác đồ điều trị hợp lý cũng như kê đơn thuốc hiệu quả tốt nhất.
------------------
Trung tâm Tiêu hóa và Bệnh lý Đại Trực Tràng, Tầng sinh môn - Bệnh viện Đa khoa Hồng Ngọc
Số 55 Yên Ninh, Ba Đình, Hà Nội
Số 8 Châu Văn Liêm, Từ Liêm, Hà Nội
Phòng khám Hồng Ngọc Tasco Long Biên - Tầng 3, tòa B, Tasco Megamall, 07- 09 Nguyễn Văn Linh, Việt Hưng, Hà Nội
Hotline: 0911 908 856 hoặc 0949 646 556
U trực tràng là bệnh lý thường gặp ở trực tràng. Tuy không ảnh hưởng đến sức khỏe nhưng nó lại có khả năng phát triển thành ung thư vô cùng nguy hiểm. Hiểu rõ về u trực tràng sẽ giúp bạn chủ động phòng ngừa và điều trị bệnh sớm, bảo vệ sức khỏe vững bền.
U trực tràng là gì?
U trực tràng là khối u phát triển trên niêm mạc hoặc lớp dưới niêm mạc của trực tràng.
Trực tràng là cơ quan cuối cùng của ống tiêu hóa và là cơ quan dễ xuất hiện khối u nhất. Chức năng chính của trực tràng là nơi tạm trữ chất thải (phân) trước khi được đào thải ra khỏi cơ thể, đồng thời tiết dịch nhầy bôi trơn để quá trình đại tiện diễn ra dễ dàng hơn.
U trực tràng
Phân loại u trực tràng
U trực tràng được chia làm 2 loại: u lành tính và u ác tính (ung thư).
U trực tràng lành tính
U trực tràng lành tính được xác định là một tổn thương hình thành và phát triển trên bề mặt niêm mạc hoặc dưới niêm mạc trong trực tràng:
U ở niêm mạc: hay gặp nhất là u tuyến chiếm đại đa số trong các loại u lành ở trực tràng chủ yếu là u dạng polyp.
Ở dưới niêm mạc: hiếm gặp, u xuất phát từ tổ chức liên kết : U mỡ, u xơ, u cơ, u mạch máu, u bạch huyết.
Polyp trực tràng là một loại u lành tính xuất hiện phổ biến ở trực tràng và thông thường polyp xuất hiện với số lượng là 1. Tuy nhiên ở một số trường hợp khác, số lượng polyp trong trực tràng có thể lên đến 2, 3 hoặc lên đến hàng chục cái. Đa số polyp trực tràng thường không có triệu chứng rõ ràng, nhưng trong một số trường hợp nó có thể xuất hiện một số triệu chứng sau:
Chảy máu: đi đại tiện ra ít máu chỉ thấy máu dính trên giấy vệ sinh sau khi đi ngoài hoặc thấy máu đỏ tươi kèm theo phân. Tuy nhiên đây có thể là dấu hiệu của bệnh trĩ hoặc rách hậu môn.
Thiếu máu: polyp trực tràng chảy máu kéo dài có thể gây ra tình trạng thiếu máu.
Polyp có cuống dài gần hậu môn thì có thể sa ra ngoài hậu môn khi đi ngoài.
Polyp lớn có thể có dấu hiệu bán tắc ruột.
Đối với các loại u lành tính khác như u xơ, u mỡ cũng có khả năng phát triển và biến chứng thành ung thư. Chính vì thế, khi phát hiện mắc polyp trực tràng, người bệnh nên tiến hành cắt bỏ càng sớm càng tốt. Hiện nay, nội soi trực tràng cắt polyp chính là phương pháp điều trị tối ưu nhất: can thiệp nhẹ nhàng - ít đau đớn - loại bỏ hoàn toàn polyp, người bệnh phục hồi nhanh chóng.
U trực tràng ác tính
Khối u trực tràng ác tính (ung thư) có tốc độ phát triển rất nhanh và có khả năng xâm nhập, lây lan sang các mô lân cận và các cơ quan xa (di căn) thông qua hệ thống mạch máu và hạch bạch huyết.
Bệnh ung thư trực tràng xuất hiện với nhiều triệu chứng nghiêm trọng như phân nhầy, chảy máu, bệnh trong giai đoạn muộn khiến bệnh nhân thiếu máu trầm trọng, sút cân nhanh. Đặc biệt là tình trạng tắc ruột có thể xảy ra khi khối u phát triển quá lớn.
Một số bệnh lý ở trực tràng có thể dẫn đến ung thư như: Đa polyp, loét đại tràng lâu ngày hoặc viêm loét trực tràng chảy máu,...
Phân biệt u trực tràng lành tính và ác tính
Giữa khối u trực tràng lành tính và khối u trực tràng ác tính có một điểm khác nhau căn bản để nhận biết đó là triệu chứng. Đối với u lành tính, hầu như các trường hợp mắc bệnh đều không có biểu hiện gì rõ ràng.
Tuy nhiên khi u lành tính phát triển thành u ác tính thì người bệnh sẽ đối mặt với nhiều vấn đề sau:
Đau bụng: Đau bụng là triệu chứng thường gặp nhất khi u lành phát triển thành u ác tính. Cơn đau xảy ra không dữ dội và không rõ ràng.
Rối loạn đường tiêu hóa: Bệnh nhân bị tiêu chảy, táo bón xen kẽ có thể là triệu chứng bình thường. Tuy nhiên vấn đề này cũng có thể là dấu hiệu cảnh báo cơ thể có khối u đại tràng ác tính đang phát triển.
Chảy máu trực tràng, đại tiện ra máu: Người bệnh thường xuyên đại tiện ra máu; phân thường có màu xám, lẫn máu màu đỏ thẫm ít khi có màu đỏ tươi. Nếu tình trạng chảy máu trực tràng, đại tiện ra máu xuất hiện trong một thời gian dài có thể khiến người bệnh bị mất máu và tử vong.
Ở giai đoạn muộn, bệnh nhân có thể dùng tay sờ và cảm nhận được khối u. Ở một số trường hợp, bệnh nhân có thể mắc phải biến chứng tắc ruột. Ngoài ra, u ác tính còn khiến bệnh nhân đối mặt với nhiều triệu chứng toàn thân khác cụ thể như cơ thể gầy yếu, sụt cân, thiếu máu, xanh xao, tinh thần suy sụp…
Nguyên nhân gây u trực tràng
Có nhiều nguyên nhân dẫn đến u trực tràng. Trong đó một vài nguyên nhân chính gồm:
Thói quen sinh hoạt
Chế độ ăn nhiều chất đạm từ thịt, mỡ động vật, ăn nhiều đồ ăn được chế biến nướng, rán, hun khói, thức ăn với nhiều chất cholesterol, ít ăn chất xơ, rau hoặc trái cây,... có nguy cơ cao mắc u trực tràng.
Thêm vào đó, thói quen thường xuyên sử dụng chất kích thích như rượu, bia, thuốc lá cũng là yếu tố gây u trực tràng. Trong thành phần thuốc lá có chứa 7000 chất hóa học, 69 chất hình thành tế bào ung bướu, chúng tác động gây rối loạn quá trình chết tế bào, gây mất cân bằng cơ thể và hình thành nên khối u.
Thói quen ăn đồ chiên rán, đồ uống có ga… tăng nguy cơ mắc u trực tràng
Di truyền
Nếu trong gia đình đã từng có người mắc u trực tràng, tỷ lệ mắc u trực tràng của những thành viên còn lại sẽ cao, đặc biệt là gia đình có tiền sử polyp tuyến.
Những người bị béo phì, thừa cân hay sở hữu cơ địa dễ tăng cân cũng nằm trong nhóm được cảnh báo có nguy cơ cao mắc phải u trực tràng gấp nhiều lần những người có số đo cân nặng bình thường.
Bệnh về đại tràng
Viêm loét đại trực tràng, bệnh viêm mô hạt, các khối u lành tính (có kích thước lớn) có nguy cơ cao phát triển thành u trực tràng ác tính gây ung thư trực tràng.
Để có thể chẩn đoán được u trực tràng, trước tiên bác sĩ sẽ tiến hành thăm khám lâm sàng và hỏi thăm tình trạng bệnh của người bệnh. Sau đó, bác sĩ có thể sẽ chỉ định bệnh nhân thực hiện một số phương pháp cận lâm sàng khác như:
Nội soi trực tràng và sinh thiết mô bệnh học
Nội soi được xem là “tiêu chuẩn vàng”, là phương pháp chính xác nhất để phát hiện u trực tràng. Bác sĩ đưa ống soi có đầu gắn camera và đèn soi qua hậu môn, đi sâu vào bên trong trực tràng để kiểm tra, quan sát và phát hiện những tổn thương như polyp, viêm loét trực tràng,...
Khi phát hiện có khối u trong trực tràng, bác sĩ có thể tiến hành cắt bỏ nếu đó là khối u lành tính, trường hợp kết quả sinh thiết xác định là u ác tính, bác sĩ chuyên khoa sẽ yêu cầu bệnh nhân thực hiện các chẩn đoán chuyên sâu. Bởi điều này có thể giúp bác sĩ đánh giá giai đoạn, xác định mức độ lây lan của khối u, từ đó xem xét và đưa ra một phác đồ điều trị phù hợp nhất.
BVĐK Hồng Ngọc ứng dụng công nghệ nội soi dải tần ánh sáng hẹp NBI tiêu chuẩn Nhật Bản với bước sóng 415nm và 540nm, cho phép phóng đại hình ảnh tới 150 lần, nhuộm màu biểu mô không cần hóa chất, quan sát sâu từng vi mạch giúp phát hiện sớm mọi tổn thương, chẩn đoán mọi bất thường bao gồm u trực tràng, polyp, tổn thương viêm - loét, u lành, u ác tính (ung thư sớm)…. ngay trong nội soi.
Đặt lịch nội soi trực tràng bằng công nghệ nội soi NBI ngay: 0911 908 856
U trực tràng được chẩn đoán qua nội soi đại trực tràng
Chụp X-quang
Sử dụng thuốc cản quang để chụp X-quang trực tràng, giúp bác sĩ nhìn rõ cấu trúc bên trong, từ đó phát hiện khối u hay polyp trực tràng. Tuy nhiên, phương pháp này dễ bỏ sót những khối u nhỏ khó phát hiện.
Chụp cắt lớp vi tính (CT-scanner)/ chụp cộng hưởng (MRI)
Đây là phương pháp không xâm lấn giúp phát hiện và chẩn đoán u trực tràng. Tuy nhiên, cũng như chụp X-quang, phương pháp này có thể bỏ sót những khối u có hình dạng phẳng.
Trường hợp phát hiện tổn thương nghi ngờ u trực tràng, người bệnh vẫn cần được nội soi để chẩn đoán xác định.
Phương pháp điều trị u trực tràng hiệu quả
Việc lựa chọn phương pháp điều trị u trực tràng sẽ được cá thể hóa cho từng người bệnh. Do đó, trước khi đưa ra phác đồ điều trị tối ưu nhất, bác sĩ chuyên khoa sẽ đánh giá toàn diện dựa trên nhiều yếu tố như:
Bản chất khối u (u lành tính hay u ác tính).
Kết quả mô bệnh học (tế bào ung thư hay tổn thương tiền ung thư).
Giai đoạn và mức độ xâm lấn của khối u.
Thể trạng, bệnh lý nền và khả năng đáp ứng điều trị của người bệnh.
Từ đó, bác sĩ sẽ chỉ định các phương pháp như nội soi can thiệp, phẫu thuật, hóa trị hoặc xạ trị để đảm bảo kết quả điều trị được tốt nhất.
Điều trị u trực tràng lành tính
Đối với các khối u trực tràng lành tính ở giai đoạn rất sớm hoặc kích thước nhỏ, người bệnh có thể được chỉ định điều trị nội khoa bằng thuốc để kiểm soát triệu chứng. Tuy nhiên, đây chỉ là giải pháp tạm thời, không thể loại bỏ triệt để khối tổn thương.
Nội soi tiêu hóa can thiệp - giải pháp điều trị triệt để u trực tràng lành tính
Hiện nay, nhiều trường hợp u trực tràng lành tính hoặc tổn thương tiền ung thư có thể được loại bỏ hoàn toàn ngay trong quá trình nội soi tiêu hóa, thông qua các kỹ thuật nội soi can thiệp gồm:
Nội soi cắt bỏ niêm mạc qua nội soi (EMR - Endoscopic Mucosal Resection)
Nội soi cắt tách dưới niêm mạc (ESD - Endoscopic Submucosal Dissection)
Cả hai phương pháp này đều giúp loại bỏ chính xác khối u, không cần phẫu thuật mở, hạn chế xâm lấn, giảm đau và rút ngắn thời gian hồi phục. Người bệnh thường xuất viện sớm, nhanh chóng quay lại sinh hoạt bình thường và tối ưu chi phí điều trị.
BVĐK Hồng Ngọc triển khai thường quy kỹ thuật nội soi cắt tách dưới niêm mạc (ESD) trong điều trị ung thư sớm đường tiêu hóa nói chung và ung thư sớm trực tràng nói riêng.
Với phương pháp này, nhiều trường hợp ung thư sớm có thể được phát hiện và loại bỏ trọn vẹn ngay trong nội soi tiêu hóa – nhẹ nhàng tương tự nội soi chẩn đoán thông thường. Nhờ can thiệp ít xâm lấn, người bệnh hầu như không đau, hồi phục nhanh, rút ngắn thời gian nằm viện và tối ưu chi phí điều trị.
Liên hệ ngay đến Hotline: 0911 908 856 để được tư vấn và đặt lịch khám, nội soi nhanh chóng!
Nội soi cắt tách dưới niêm mạc ESD giúp điều trị ung thư trực tràng giai đoạn sớm
Phẫu thuật
Trong trường hợp khối u lớn, nằm sâu hoặc không phù hợp để can thiệp nội soi, phẫu thuật cắt bỏ u trực tràng vẫn là lựa chọn điều trị triệt để, mang lại hiệu quả lâu dài.
Điều trị u trực tràng ác tính (ung thư trực tràng)
Điều trị ung thư trực tràng đòi hỏi phác đồ phối hợp đa mô thức, được xây dựng dựa trên giai đoạn bệnh, vị trí khối u và mức độ xâm lấn.
Phẫu thuật
Phẫu thuật là phương pháp điều trị ung thư trực tràng mang lại hiệu quả cao, có thể điều trị triệt để bệnh.
Phẫu thuật nội soi: Với những khối u ung thư nhỏ, xâm lấn ít, bác sĩ có thể chỉ định phẫu thuật nội soi cắt u và đoạn trực tràng cho người bệnh. Phương pháp này giúp người bệnh ít đau đớn, hồi phục nhanh, chỉ để lại sẹo nhỏ trên bụng.
Phẫu thuật mổ mở: Với những trường hợp ở giai đoạn muộn, khối u lớn, xâm lấn rộng, phẫu thuật mổ mở cắt u và đoạn trực tràng chính là giải pháp hiệu quả nhất.
Hóa trị
Hóa trị sử dụng thuốc để tiêu diệt hoặc ức chế sự phát triển của tế bào ung thư. Phương pháp này có thể được chỉ định trước phẫu thuật (hóa trị tân bổ trợ) hoặc sau phẫu thuật (hóa trị bổ trợ) nhằm nâng cao hiệu quả điều trị và giảm nguy cơ tái phát.
Xạ trị
Xạ trị sử dụng tia bức xạ năng lượng cao tác động trực tiếp lên khối u trực tràng, giúp thu nhỏ khối u hoặc tiêu diệt tế bào ung thư. Xạ trị thường được phối hợp với phẫu thuật và/hoặc hóa trị, tùy theo từng giai đoạn bệnh.
Biến chứng của u trực tràng
U trực tràng, đặc biệt là u trực tràng ác tính nếu không được phát hiện sớm và điều trị kịp thời có thể gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe của người bệnh.
Chảy máu tiêu hóa - biến chứng thường gặp của u trực tràng
Một trong những biến chứng của u trực tràng phổ biến nhất là chảy máu tiêu hóa. Khối u phát triển làm tổn thương lớp niêm mạc trực tràng, gây tình trạng đi ngoài ra máu đỏ tươi hoặc máu sẫm, có thể lẫn trong phân hoặc nhỏ giọt sau đại tiện. Nếu chảy máu kéo dài mà không được xử trí, người bệnh có nguy cơ thiếu máu mạn tính, dẫn đến mệt mỏi, suy nhược, giảm sức đề kháng và ảnh hưởng đến chất lượng sống.
Chảy máu tiêu hóa là một trong những biến chứng của u trực tràng nếu không được can thiệp xử trí sớm
Rối loạn đại tiện và tắc nghẽn trực tràng
Khi khối u tăng kích thước, biến chứng của u trực tràng thường biểu hiện rõ qua các rối loạn đại tiện. Người bệnh có thể gặp tình trạng táo bón kéo dài, phân nhỏ, cảm giác mót rặn liên tục nhưng đi không hết phân. Ở giai đoạn nặng, u trực tràng có thể gây hẹp hoặc tắc lòng trực tràng, dẫn đến đau bụng, chướng bụng, buồn nôn và phải can thiệp cấp cứu để tránh biến chứng nguy hiểm.
Đau và khó chịu vùng hậu môn - trực tràng
Đau vùng hậu môn - trực tràng cũng là biến chứng của u trực tràng thường gặp, đặc biệt khi khối u nằm thấp hoặc có viêm loét kèm theo. Cơn đau có thể âm ỉ hoặc tăng lên khi đi đại tiện, kèm cảm giác cộm vướng, khó chịu, khiến người bệnh ngại sinh hoạt, ảnh hưởng lớn đến tâm lý và đời sống hằng ngày.
Nguy cơ tiến triển thành ung thư
Một trong những biến chứng nguy hiểm nhất của u trực tràng là nguy cơ tiến triển thành ung thư trực tràng. Một số loại u, đặc biệt là các u có tính chất tiền ung thư, nếu không được theo dõi và điều trị sớm có thể chuyển thành ác tính. Khi đó, khối u có thể xâm lấn các cơ quan lân cận, di căn hạch hoặc di căn xa, khiến việc điều trị phức tạp hơn và ảnh hưởng nghiêm trọng đến tiên lượng của người bệnh.
Viêm nhiễm, loét và thủng trực tràng
Ở giai đoạn muộn, biến chứng của u trực tràng có thể bao gồm viêm loét sâu, nhiễm trùng hoặc thậm chí thủng trực tràng. Những biến chứng này làm tăng nguy cơ nhiễm trùng ổ bụng, nhiễm trùng huyết và đe dọa trực tiếp đến tính mạng nếu không được xử trí kịp thời.
U trực tràng có thể có biến chứng từ nhẹ đến nặng, ảnh hưởng lâu dài đến sức khỏe nếu người bệnh chủ quan. Chủ động thăm khám, nội soi trực tràng định kỳ hoặc khi có triệu chứng bất thường là giải pháp giúp người bệnh phòng tránh được các biến chứng nguy hiểm cho sức khỏe.
**Lưu ý:
Những thông tin cung cấp trong bài viết của Bệnh viện Đa khoa Hồng Ngọc mang tính chất tham khảo, không thay thế cho việc chẩn đoán hoặc điều trị y khoa. Người bệnh không được tự ý mua thuốc để điều trị.
Để biết chính xác tình trạng bệnh lý, người bệnh cần tới các bệnh viện để được bác sĩ thăm khám trực tiếp, chẩn đoán và tư vấn phác đồ điều trị hợp lý cũng như kê đơn thuốc hiệu quả tốt nhất.
------------------
Trung tâm Tiêu hóa và Bệnh lý Đại Trực Tràng, Tầng sinh môn - Bệnh viện Đa khoa Hồng Ngọc
Số 55 Yên Ninh, Ba Đình, Hà Nội
Số 8 Châu Văn Liêm, Từ Liêm, Hà Nội
Phòng khám Hồng Ngọc Tasco Long Biên - Tầng 3, tòa B, Tasco Megamall, 07- 09 Nguyễn Văn Linh, Việt Hưng, Hà Nội
