Tham vấn chuyên môn: TS.BS Đinh Thị Hoàng Anh - Khoa Mắt - Bệnh viện Đa khoa Hồng Ngọc - Phúc Trường Minh
1. Mắt thâm quầng là gì?
Mắt thâm quầng là hiện tượng vùng da dưới mí mắt chuyển sang màu sẫm hơn bình thường. Tùy thuộc vào cơ địa và sắc tố da nguyên bản, quầng thâm có thể biểu hiện dưới các màu xanh, tím, nâu hoặc đen [1].
Về mặt cấu trúc, da vùng mí mắt mỏng và nhạy cảm, vì vậy các mạch máu nằm nông, thay đổi sắc tố hoặc các biến đổi cấu trúc bên dưới dễ biểu hiện rõ hơn. Việc hình thành hắc sắc tố còn liên quan đến di truyền, ánh sáng, viêm da kích ứng dị ứng chứ không phụ thuộc vào việc do da mỏng nên sẽ bị. Nhìn chung, quầng thâm được hình thành chủ yếu do các vấn đề về sắc tố, mạch máu và cấu trúc [1].

2. Thâm mắt do đâu? Các nguyên nhân phổ biến
Để tìm ra phương pháp khắc phục hiệu quả, người bệnh cần xác định chính xác nguyên nhân khiến vùng da dưới mắt bị đổi màu.
2.1. Thói quen sinh hoạt và yếu tố môi trường
Những tác động tiêu cực từ lối sống hàng ngày và môi trường xung quanh là nguyên nhân phổ biến khiến vùng da dưới mắt sạm đen.
- Thiếu ngủ, thức khuya: Thói quen này cản trở quá trình tuần hoàn máu, gây ứ đọng tĩnh mạch quanh mắt. Tình trạng này khiến da trở nên nhợt nhạt, từ đó làm lộ rõ các mao mạch sẫm màu dưới da [1].
- Sử dụng thiết bị điện tử kéo dài: Việc nhìn màn hình lâu gây mỏi mắt, đồng thời kích thích các mạch máu quanh hốc mắt giãn nở và tạo ra quầng thâm [2].
- Tác hại của tia UV: Tia cực tím từ ánh nắng mặt trời kích thích cơ thể sản sinh quá mức melanin (sắc tố da), làm vùng da quanh mắt sẫm màu đi nhanh chóng [3].

2.2. Yếu tố di truyền và cấu trúc giải phẫu
Nhiều trường hợp quầng thâm không xuất phát từ thói quen mà do các đặc điểm bẩm sinh của cơ thể không thể tự thay đổi.
- Di truyền: Nhiều người bẩm sinh có làn da dưới mắt rất mỏng hoặc lượng hắc sắc tố tập trung nhiều ở vùng mắt do đặc điểm di truyền từ gia đình [1].
- Cấu trúc xương hốc mắt sâu: Cấu trúc xương hốc mắt trũng sâu tạo ra hiệu ứng đổ bóng. Hiệu ứng này khiến vùng dưới mắt trông tối màu hơn bình thường, thường được gọi là tình trạng thâm quầng giả [1].

2.3. Thâm mắt do quá trình lão hóa tự nhiên
Sự suy thoái của các tế bào theo thời gian làm thay đổi cấu trúc nền của da, khiến các khuyết điểm quanh mắt ngày càng hiện rõ [4].
- Suy giảm độ đàn hồi: Khi tuổi tác tăng cao, cơ thể hao hụt dần lượng collagen và elastin. Sự thiếu hụt này làm da trở nên mỏng và chùng nhão, khiến mạng lưới mao mạch sẫm màu bên dưới dễ lộ diện hơn.
- Thay đổi mô mềm và cấu trúc vùng dưới mắt: Theo tuổi tác, da mỏng và chùng hơn, đồng thời các mô mỡ đệm dưới mắt bị xẹp đi tạo ra rãnh lệ sâu, góp phần làm tăng hiệu ứng đổ bóng đen vùng dưới mắt.

2.4. Ảnh hưởng từ các bệnh lý nền
Tình trạng thâm quầng quanh mắt cũng có thể là hệ quả thứ phát của sự suy giảm tuần hoàn máu do các bệnh lý toàn thân gây ra.
- Viêm mũi dị ứng: Tình trạng nghẹt mũi làm ứ đọng tuần hoàn máu tĩnh mạch ở vùng xoang mũi và dưới mắt, khiến vùng da này chuyển màu sẫm [5].
- Thiếu máu hoặc thiếu hụt sắt: Có thể khiến da và niêm mạc nhợt nhạt, làm vùng mạch máu dưới mắt trở nên dễ nhận thấy hơn ở một số người. Tuy nhiên, quầng thâm đơn thuần không phải dấu hiệu đặc hiệu của thiếu máu [6].

3. Mắt thâm quầng là biểu hiện của bệnh gì?
Phần lớn mắt thâm quầng chỉ ảnh hưởng đến thẩm mỹ. Tuy nhiên, trong một số trường hợp, quầng thâm có thể liên quan đến các bệnh lý dưới đây. Lưu ý, quầng thâm đơn thuần không phải dấu hiệu đặc hiệu của bệnh nào, nên cần bác sĩ thăm khám để chẩn đoán.
3.1. Viêm mũi dị ứng
Tình trạng nghẹt mũi làm ứ đọng tuần hoàn máu tĩnh mạch ở vùng xoang mũi và dưới mắt, khiến vùng da này chuyển màu sẫm. Người thường hắt xì, chảy nước mũi mỗi sáng ngủ dậy trong thời gian dài, hoặc có mũi quá mẫn cảm, dễ bị viêm, sẽ dễ xuất hiện quầng thâm dưới mắt hơn.
3.2. Thiếu máu, thiếu sắt
Thiếu máu hoặc thiếu hụt sắt có thể khiến da và niêm mạc nhợt nhạt, làm vùng mạch máu dưới mắt trở nên dễ nhận thấy hơn ở một số người. Tuy nhiên, quầng thâm đơn thuần không phải dấu hiệu đặc hiệu của thiếu máu.
3.3. Rối loạn kinh nguyệt, xuất huyết tử cung (ở phụ nữ)
Ở chị em phụ nữ, quầng thâm dưới mắt kéo dài có thể liên quan đến đau bụng kinh, kinh nguyệt không đều, lượng kinh ra quá nhiều hoặc xuất huyết tử cung. Trường hợp này cần thăm khám và điều tiết kinh nguyệt theo chỉ định của bác sĩ.
3.4. Bệnh gan mãn tính
Mắt có quầng thâm đen có thể là một biểu hiện bên ngoài của bệnh gan mãn tính, đặc biệt khi chức năng gan không bình thường trong thời gian dài.
3.5. Viêm dạ dày mãn tính
Ở người mắc viêm dạ dày mãn tính, chức năng tiêu hóa, hấp thụ bị suy giảm trong thời gian dài, dạ dày bị viêm đi viêm lại nhiều lần có thể khiến quầng thâm dưới mắt nặng hơn.
3.6. Bệnh lý tuyến giáp, rối loạn chuyển hóa
Khi quầng thâm xuất hiện cùng các biểu hiện như mệt mỏi kéo dài, sụt cân không rõ nguyên nhân hay suy giảm thị lực, tình trạng này thường liên quan đến các vấn đề sức khỏe như bệnh lý tuyến giáp, rối loạn chuyển hóa hoặc thiếu máu trầm trọng.
4. Cách điều trị mắt thâm quầng
4.1. Cách giảm thâm quầng mắt tại nhà
Với quầng thâm do thói quen sinh hoạt, thiếu ngủ hoặc mệt mỏi tạm thời, người bệnh có thể áp dụng các cách sau để hỗ trợ làm mờ:
- Ngủ đủ giấc: Người bệnh cần duy trì ngủ đủ 7-8 tiếng mỗi đêm.
- Kê cao đầu khi ngủ để giảm tình trạng ứ đọng dịch dưới mắt.
- Chườm lạnh: Sử dụng gạc lạnh, thìa lạnh hoặc mặt nạ mắt chuyên dụng để chườm lên vùng mắt. Nhiệt độ lạnh hỗ trợ co các mạch máu dưới da, giảm sưng nề và làm mờ quầng thâm tạm thời.
- Hạn chế nhìn màn hình điện tử liên tục để giảm mỏi mắt và giãn mạch quanh hốc mắt.
- Dùng kem dưỡng mắt phù hợp: ưu tiên các sản phẩm chứa hoạt chất hỗ trợ làm sáng da và tăng sinh collagen như: Vitamin C, Retinol, Kojic Acid, Peptide hoặc Caffeine (hoạt chất có tác dụng hỗ trợ co mạch).
- Bảo vệ mắt trước tia UV: bôi kem chống nắng chuyên biệt cho vùng da mắt và đeo kính râm chống tia UV khi ra ngoài trời.
- Kiểm soát viêm mũi dị ứng: tránh những nơi có khói bụi, giữ ấm mũi họng khi trời lạnh, không hắt xì quá mạnh.
- Sinh hoạt điều độ: tránh để cơ thể quá mệt mỏi, không thức khuya, giữ tâm trạng thoải mái.

4.2. Can thiệp thẩm mỹ y khoa
Khi các biện pháp chăm sóc tại nhà không mang lại hiệu quả, bác sĩ sẽ chỉ định các thủ thuật thẩm mỹ chuyên sâu để xử lý. Hiệu quả của các phương pháp can thiệp phụ thuộc lớn vào nguyên nhân và cơ địa của từng người.
- Sử dụng liệu pháp Laser: Bác sĩ sử dụng tia laser có bước sóng phù hợp để phá vỡ các hắc sắc tố dưới da hoặc cải thiện sự tăng sinh mao mạch, giúp vùng da dưới mắt sáng màu hơn.
- Tiêm Filler (chất làm đầy): Phương pháp này được áp dụng cho các trường hợp thâm quầng do lõm rãnh lệ hoặc hốc mắt sâu. Chất làm đầy hỗ trợ gia tăng thể tích vùng da bị trũng, từ đó làm giảm hiệu ứng đổ bóng.
- Peel da hóa học: Bác sĩ sử dụng dung dịch acid ở nồng độ cho phép nhằm loại bỏ lớp tế bào sừng tối màu trên bề mặt da, kích thích quá trình tái tạo lớp da mới khỏe mạnh.

5. Khi nào tình trạng mắt thâm quầng cần sự thăm khám của bác sĩ?
Phần lớn quầng thâm mắt là vấn đề thẩm mỹ, tuy nhiên, người bệnh cần chủ động đến gặp bác sĩ chuyên khoa nếu xuất hiện các dấu hiệu cảnh báo sau [1]:
- Quầng thâm bất đối xứng: Tình trạng thâm sạm hoặc sưng phù nghiêm trọng chỉ xuất hiện ở một bên mắt. Đây có thể là dấu hiệu của viêm nhiễm cục bộ hoặc có khối bất thường chèn ép hệ thống mạch máu quanh hốc mắt.
- Đi kèm triệu chứng toàn thân: Quầng thâm xuất hiện cùng với các biểu hiện bất thường như mệt mỏi kéo dài, sụt cân không rõ nguyên nhân, hay suy giảm thị lực. Sự kết hợp của các tình trạng này thường liên quan đến các vấn đề sức khỏe như bệnh lý tuyến giáp, rối loạn chuyển hóa hoặc thiếu máu trầm trọng.
- Không đáp ứng với các biện pháp tại nhà: Mức độ thâm quầng tiếp tục tiến triển nặng hoặc lan rộng dù người bệnh đã chủ động điều chỉnh chế độ sinh hoạt, ngủ nghỉ và áp dụng các bước chăm sóc da tiêu chuẩn.

6. Câu hỏi thường gặp (FAQs) về mắt thâm quầng
6.1. Mắt thâm quầng có sao không?
Phần lớn các trường hợp mắt thâm quầng chỉ ảnh hưởng đến yếu tố thẩm mỹ, khiến khuôn mặt trông mệt mỏi, và không gây nguy hiểm trực tiếp đến chức năng thị lực. Tuy nhiên, nếu quầng thâm xuất hiện đột ngột, sưng nề hoặc đi kèm triệu chứng toàn thân bất thường, người bệnh cần đi thăm khám sớm vì đây có thể là dấu hiệu cảnh báo các bệnh lý về tuần hoàn máu, dị ứng hoặc rối loạn nội tiết [1].
6.3. Thâm quầng có phải dấu hiệu lão hoá không?
Có thể. Lão hóa là một trong những nguyên nhân gây thâm quầng: khi tuổi tác tăng cao, cơ thể hao hụt dần lượng collagen và elastin, làm da trở nên mỏng và chùng nhão, khiến mạng lưới mao mạch sẫm màu bên dưới dễ lộ diện hơn. Đồng thời, mô mỡ đệm dưới mắt bị xẹp tạo ra rãnh lệ sâu, làm tăng hiệu ứng đổ bóng. Tuy nhiên, người trẻ vẫn có thể bị thâm quầng do thiếu ngủ, di truyền hoặc dị ứng, nên thâm quầng không phải lúc nào cũng là dấu hiệu lão hóa.
6.3. Mắt thâm quầng có hết không?
Khả năng cải thiện quầng thâm phụ thuộc hoàn toàn vào nguyên nhân gây ra. Nếu do thiếu ngủ hoặc mệt mỏi tạm thời, quầng thâm có thể mờ dần khi người bệnh nghỉ ngơi đủ giấc và chườm lạnh. Ngược lại, nếu thâm quầng xuất phát từ yếu tố di truyền, lão hóa hoặc cấu trúc hốc mắt, tình trạng này rất khó tự hết bằng các biện pháp thông thường. Người bệnh sẽ cần đến các can thiệp thẩm mỹ y khoa (như laser, tiêm filler) để hỗ trợ làm sáng và cải thiện vùng da dưới mắt [1].
Bài viết trên đã giúp bạn giải đáp tình trạng thâm mắt do đâu. Tóm lại, tình trạng mắt thâm quầng không chỉ là rào cản thẩm mỹ mà đôi khi còn là dấu hiệu cảnh báo các vấn đề tiềm ẩn về sức khỏe tuần hoàn và hô hấp. Việc chủ động thay đổi lối sống kết hợp với các phương pháp chăm sóc y khoa chuyên sâu sẽ hỗ trợ làm mờ khuyết điểm, tìm lại diện mạo tươi trẻ và rạng rỡ.
Liên hệ ngay với Bệnh viện Đa khoa Hồng Ngọc qua hotline 0919.489.258 hoặc 0916.987.366 để được đội ngũ chuyên gia trực tiếp thăm khám, soi da và tư vấn phác đồ điều trị cá nhân hóa an toàn, hiệu quả!
Trung tâm Mắt Hồng Ngọc - Địa chỉ uy tín trong khám và điều trị toàn diện các bệnh lý nhãn khoa Hotline: 0919.489.258 - 0916.987.366 Địa chỉ: Số 8 đường Châu Văn Liêm, Phường Từ Liêm, Thành phố Hà Nội Website: https://hongngochospital.vn/vi/khoa-mat Facebook: Email: info@hongngochospital.vn |
Nếu bạn đang gặp các vấn đề về mắt, đừng ngần ngại liên hệ Bệnh viện Đa khoa Hồng Ngọc qua hotline 0919.489.258 hoặc 0916.987.366 để được hỗ trợ kịp thời.
Lưu ý: Thông tin trong bài viết này chỉ mang tính chất tham khảo và không thể thay thế cho các chẩn đoán hay tư vấn y khoa chuyên nghiệp. Tình trạng nhãn khoa cũng như cấu trúc mắt của mỗi người là hoàn toàn khác nhau. Chính vì vậy, người bệnh cần được bác sĩ chuyên khoa Mắt trực tiếp thăm khám chuyên sâu và đánh giá cá nhân hóa trước khi đưa ra quyết định về phác đồ điều trị.
Tài liệu tham khảo:
- Dark circles under the eyes: Causes & treatment. (2022, June 1). Cleveland Clinic. https://my.clevelandclinic.org/health/symptoms/23128-dark-circles-under-eyes
- Should you be worried about blue light? (2021, March 10). American Academy of Ophthalmology. https://www.aao.org/eye-health/tips-prevention/should-you-be-worried-about-blue-light
- UV radiation. (2019, July 2). The Skin Cancer Foundation. https://www.skincancer.org/risk-factors/uv-radiation/
- Anti-aging skin care. (n.d.). Aad.org. Retrieved August 14, 2026, from https://www.aad.org/public/everyday-care/skin-care-secrets/anti-aging
- Allergic shiners. (2023, October 23). Cleveland Clinic. https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/allergic-shiners
- Iron-deficiency anemia. (n.d.). NHLBI, NIH. Retrieved August 14, 2026, from https://www.nhlbi.nih.gov/health/anemia/iron-deficiency-anemia
- Adhikari, B., Hall, H., Carlson, K., & Khan, M. A. B. (2025). Pruritus in pregnancy. StatPearls Publishing, Treasure Island.
- Sun protection. (n.d.). Aad.org. Retrieved August 14, 2026, from https://www.aad.org/public/everyday-care/sun-protection
- Adhikari, B., Hall, H., Carlson, K., & Khan, M. A. B. (2025b). Pruritus in pregnancy. StatPearls Publishing, Treasure Island.
- American society of plastic surgeons. (n.d.). American Society of Plastic Surgeons. Retrieved August 14, 2026, from https://www.plasticsurgery.org/cosmetic-procedures/dermal-fillers
- Chemical peels. (n.d.). Asds.net. Retrieved August 14, 2026, from https://www.asds.net/skin-experts/skin-treatments/chemical-peels