Sau ca phẫu thuật đục thủy tinh thể không thành công ở mắt trái, cụ bà 72 tuổi gửi trọn niềm tin vào các bác sĩ Trung tâm Mắt Hồng Ngọc với mắt phải còn lại. Ca phẫu thuật được cân nhắc thận trọng do bệnh nhân đồng thời mắc glocom và tổn thương thị trường.
Mất thị lực sau ca mổ trước và áp lực đặt lên mắt còn lại
Cách đây vài tháng, bà N.T.H (79 tuổi) đã phẫu thuật đục thủy tinh thể ở mắt trái tại một cơ sở khác, nhưng thị lực không cải thiện như kỳ vọng. Sau đó, mắt xuất hiện viêm giác mạc kèm loạn dưỡng, tình trạng nhìn mờ kéo dài khiến việc sinh hoạt trở nên khó khăn. Từ chỗ có thể tự đi lại, bà dần phụ thuộc vào người thân trong các hoạt động hàng ngày do nguy cơ vấp ngã luôn hiện hữu.
“Mắt trái bà mổ sau một thời gian nó không sáng nữa, nhìn mờ dần, đi lại rất khó khăn. Còn cái mắt phải bà lo sợ mổ lại hỏng nên lần này đến Hồng Ngọc, bà chỉ mong bác sĩ phẫu thuật cho mắt được sáng hơn để bà đỡ khổ”. - Bà H. chia sẻ.
Trong bối cảnh đó, mắt phải trở thành cơ hội duy nhất để cải thiện thị lực. Tuy nhiên, mắt này không chỉ bị đục thủy tinh thể mà còn có nền bệnh glôcôm, kèm tổn thương thị trường. Điều này đồng nghĩa với việc nếu can thiệp không phù hợp, nguy cơ mất thị lực là hoàn toàn có thể xảy ra. Trong lần điều trị tiếp theo, gia đình quyết định đưa bà đến BVĐK Hồng Ngọc với mong muốn cải thiện thị lực cho mắt còn lại.
Đánh giá kỹ từng chỉ số trước khi đưa ra phương án điều trị phù hợp
Tại Trung tâm Mắt Hồng Ngọc, bệnh nhân được chẩn đoán: Mắt trái, giác mạc bị viêm và không còn trong suốt, gây suy giảm thị lực nghiêm trọng, không thể phẫu thuật nữa mà chỉ tra thuốc để duy trì sức khỏe mắt. Còn mắt phải bị đục thủy tinh thể và bệnh glocom cùng lúc, thị lực chỉ còn 1/10. Để loại trừ các nguy cơ biến chứng sau phẫu thuật có thể xảy ra như mắt trái, bệnh nhân được chỉ định thăm khám chuyên sâu. Không chỉ đánh giá mức độ đục thủy tinh thể, các bác sĩ tập trung vào những yếu tố có thể ảnh hưởng trực tiếp đến kết quả sau mổ, đặc biệt là tình trạng giác mạc và mức độ tổn thương thị trường do glôcôm.
Kết quả đo cho thấy mật độ tế bào nội mô giác mạc khoảng 2.200 tế bào/mm². Đây là mức vẫn có thể thực hiện phẫu thuật, nhưng không còn nhiều “dự trữ an toàn”. Lớp nội mô giác mạc đóng vai trò duy trì độ trong suốt của giác mạc, nếu bị tổn thương thêm trong quá trình mổ, nguy cơ phù giác mạc và giảm thị lực sau mổ sẽ tăng lên rõ rệt.
TS.BS Đinh Thị Hoàng Anh nhận định: “Giác mạc mắt phải của bệnh nhân không bị viêm nên có thể điều trị đục thủy tinh thể bằng phương pháp Phaco. Tuy nhiên, người bệnh có tổn thương thị trường do glôcôm nên phạm vi can thiệp bị hạn chế, đòi hỏi thảo tác thực hiện cực kỳ khéo léo và các thông số kỹ thuật phải điều chỉnh chính xác.”
Phẫu thuật Phaco được cá thể hóa, kiểm soát chặt chẽ trong từng thao tác
Dựa trên các chỉ số thăm khám, phương án phẫu thuật Phaco được xây dựng theo hướng cá thể hóa, với mục tiêu vừa loại bỏ thể thủy tinh đục, vừa bảo toàn tối đa cấu trúc giác mạc và chức năng thị giác còn lại.
Trong quá trình phẫu thuật, năng lượng siêu âm được điều chỉnh ở mức phù hợp để tán nhuyễn thể thủy tinh, hạn chế tác động lên lớp nội mô giác mạc. Các thao tác được thực hiện trong phạm vi kiểm soát chặt chẽ, đặc biệt trong điều kiện thị trường đã bị thu hẹp do glôcôm.
Ca phẫu thuật diễn ra trong khoảng 20 phút, mắt ổn định ngay sau mổ và bệnh nhân có thể xuất viện trong ngày.
Thị lực dần cải thiện, bệnh nhân chủ động hơn trong sinh hoạt hàng ngày
Sau phẫu thuật, thị lực của bà H. cải thiện dần theo từng ngày. Trong những ngày đầu, mắt còn hơi mờ nhẹ nhưng không ghi nhận tình trạng đau hay khó chịu đáng kể. Sau 1 tuần, thị lực mắt phải đạt khoảng 8/10, mức phù hợp với nền bệnh glôcôm và có ý nghĩa rõ rệt trong sinh hoạt hàng ngày.
Theo TS.BS Đinh Thị Hoàng Anh: “Người bệnh đã đạt được mục tiêu cải thiện thị lực cho "mắt độc nhất" và tiếp tục được kê đơn thuốc điều trị tại nhà, đồng thời theo dõi định kỳ lâu dài để kiểm soát nguy cơ tăng nhãn áp do bệnh glocom.”
Thị lực cải thiện giúp bà có thể tự đi lại, nhận diện khuôn mặt người thân và xem TV hoặc theo dõi các chương trình truyền hình mà không phiền con cháu hỗ trợ như trước.
Trường hợp của bà N.T.H cho thấy, với những bệnh nhân đã từng phẫu thuật không thành công và có bệnh lý nền như glôcôm, việc thăm khám chuyên sâu trước mổ đóng vai trò quyết định trong việc lựa chọn phương án điều trị.
Cá thể hóa kỹ thuật phẫu thuật dựa trên các chỉ số cụ thể như mật độ tế bào nội mô giác mạc và mức độ tổn thương thị trường giúp tối ưu kết quả trong giới hạn an toàn của từng bệnh nhân. Trong nhiều trường hợp, mục tiêu điều trị không phải là phục hồi hoàn toàn thị lực, mà là cải thiện đủ để người bệnh lấy lại khả năng sinh hoạt độc lập và giảm phụ thuộc vào người thân.
