Tưởng là viêm tai giữa kéo dài, bé trai 27 tháng tuổi được phát hiện có khối cholesteatoma bẩm sinh trong tai giữa, gây ăn mòn chuỗi xương con. Nếu không được điều trị kịp thời, bệnh có thể dẫn đến mất thính lực vĩnh viễn không hồi phục, liệt dây thần kinh mặt và các biến chứng nội sọ nguy hiểm.
Mới đây, ThS.BSNT Lê Xuân Ngọc, Khoa Tai Mũi Họng, Bệnh viện Đa khoa Hồng Ngọc Yên Ninh cho biết vừa tiếp nhận một bệnh nhi 27 tháng tuổi đến thăm khám vì thường xuyên bứt và gãi tai trái. Theo người nhà nghĩ con chỉ mắc viêm tai giữa thông thường, gia đình đưa bé đến bệnh viện để kiểm tra.
Tuy nhiên, kết quả thăm khám cho thấy tình trạng của trẻ nghiêm trọng hơn nhiều so với nhận định ban đầu. Qua nội soi tai và chụp cắt lớp vi tính, các bác sĩ phát hiện khối cholesteatoma bẩm sinh nằm phía sau màng nhĩ tai trái, lan rộng trong tai giữa. Đây là tổn thương có khả năng phá hủy xương tại chỗ và vùng lân cận, trong đó có chuỗi xương con, từ đó ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức nghe nếu không được điều trị kịp thời.
Khối chất ăn xương, sau màng nhĩ tai trái của bệnh nhi
Đánh giá về ca bệnh, ThS.BSNT Lê Xuân Ngọc cho biết: “Đây là trường hợp cholesteatoma bẩm sinh có mức độ tiến triển nhanh. Tổn thương đã lan rộng toàn bộ tai giữa và xâm lấn vào sào đạo, đồng thời gây phá hủy chuỗi xương con - hệ thống có vai trò dẫn truyền âm thanh từ màng nhĩ đến ốc tai. Nếu không được can thiệp kịp thời, bệnh có thể tiếp tục lan rộng, làm tăng nguy cơ suy giảm thính lực, chóng mặt, liệt mặt và các biến chứng nội sọ."
Tuy nhiên, do bệnh nhi còn rất nhỏ nên việc đánh giá chính xác mức độ nghe kém còn nhiều hạn chế. Vì vậy, mục tiêu ưu tiên là phẫu thuật loại bỏ triệt để tổn thương, bảo tồn tối đa các cấu trúc của tai giữa, tạo điều kiện phục hồi chức năng nghe và tiếp tục theo dõi thính lực của trẻ trong quá trình phát triển.”
Khối chất ăn xương trên ảnh chụp CT
Trước mức độ lan rộng của tổn thương, các bác sĩ quyết định phẫu thuật sớm nhằm ngăn chặn nguy cơ phá hủy thêm các cấu trúc quan trọng của tai giữa. Trực tiếp thực hiện ca mổ là ThS.BSNT Lê Xuân Ngọc, Khoa Tai Mũi Họng, Bệnh viện Đa khoa Hồng Ngọc, cơ sở Yên Ninh chuyên gia có hơn 10 năm kinh nghiệm công tác tại bệnh viện Tai Mũi Họng tuyến Trung ương, từng tu nghiệp chuyên sâu về phẫu tích tai tại Singapore, Thái Lan và Malaysia. Ê-kíp đã tiến hành phẫu thuật nội soi mở hòm nhĩ, loại bỏ toàn bộ chất ăn mòn xương, đồng thời tiến hành tái tạo xương con bằng cách sử dụng chính xương đe của bệnh nhi, khoan tạo hình thành một trụ dẫn để tái lập cầu nối giữa xương búa và xương bàn đạp, nhằm phục hồi đường dẫn truyền âm thanh và bảo tồn chức năng nghe cho trẻ.
ThS.BSNT Lê Xuân Ngọc tiến hành phẫu thuật nội soi mở hòm nhĩ
Chia sẻ sau ca phẫu thuật, Bác sĩ Ngọc cho biết đây là một trường hợp cholesteatoma bẩm sinh hiếm gặp ở trẻ nhỏ với mức độ xâm lấn lan rộng. May mắn, bệnh nhi được phát hiện và can thiệp kịp thời trước khi xuất hiện các biến chứng nặng. Nếu tiếp tục tiến triển, khối cholesteatoma có thể phá hủy thêm các cấu trúc xương, gây tổn thương dây thần kinh VII dẫn đến liệt mặt, xâm lấn mê nhĩ gây chóng mặt, thậm chí lan nội sọ gây viêm màng não hoặc áp xe não, đe dọa tính mạng. Đồng thời với phương pháp mổ nội soi cho phép bảo tồn tối đa các cấu trúc lành, giảm tổn thương mô xung quanh, không để lại sẹo và góp phần rút ngắn thời gian hồi phục cho trẻ.
Kết quả sau phẫu thuật rất khả quan. Bệnh nhi không ghi nhận tổn thương dây thần kinh mặt, không xuất hiện rối loạn tiền đình hay các dấu hiệu biến chứng nội sọ. Diễn biến hậu phẫu ổn định và sẽ tiếp tục được theo dõi định kỳ để đánh giá sự phục hồi chức năng thính giác trong quá trình phát triển.
Bác sĩ Ngọc giải thích kết quả sau phẫu thuật cho gia đình bệnh nhi
Từ ca bệnh trên, Bác sĩ Ngọc khuyến cáo: “Phụ huynh không nên chủ quan khi trẻ có các biểu hiện như nghe kém, chậm phản ứng với âm thanh, thường xuyên tăng âm lượng thiết bị điện tử, hay mất tập trung khi giao tiếp hoặc có biểu hiện bất thường ở tai kéo dài, nên nội soi Tai Mũi Họng định kỳ để kiểm tra vì đa phần cholesteatoma bẩm sinh giai đoạn sớm diễn biến âm thầm không gây triệu chứng, rất dễ bỏ qua, khi phát hiện thì tổn thương đã lan rộng. Việc thăm khám chuyên khoa Tai Mũi Họng ngay từ giai đoạn sớm giúp phát hiện các bệnh lý tai giữa tiềm ẩn, bảo tồn sức nghe và hạn chế di chứng ảnh hưởng đến sự phát triển sau này của trẻ.”
