Tham vấn chuyên môn: THS.BS - Hoàng Văn Ban, Khoa Ngoại Chấn thương chỉnh hình - Thần kinh sọ não Bệnh viện Đa khoa Hồng Ngọc - Phúc Trường Minh.
Lưu ý y khoa: Nội dung trong bài mang tính tham khảo, không thay thế cho thăm khám, chẩn đoán hoặc điều trị trực tiếp của bác sĩ. Người bệnh không nên tự dùng thuốc hoặc tiếp tục tập luyện khi cơn đau chưa được xác định rõ nguyên nhân.
Vì sao chơi tennis dễ gây đau khuỷu tay?
Khi chơi tennis, các cơ và gân ở cẳng tay phải hoạt động liên tục để cầm vợt, xoay cổ tay và thực hiện các cú đánh. Nếu người chơi vận động quá nhiều hoặc thực hiện các cú đánh chưa đúng kỹ thuật, gân bám ở mặt ngoài khuỷu tay dễ bị tổn thương và gây đau.
Một số yếu tố làm khuỷu tay đau khi chơi tennis gồm:
- Tăng số buổi chơi hoặc thời gian trên sân quá nhanh.
- Đánh trái tay nên cổ tay phải gồng nhiều để tạo lực.
- Cầm cán vợt quá chặt trong suốt buổi chơi.
- Kích thước cán vợt hoặc cách căng dây chưa phù hợp.
- Cơ cẳng tay còn yếu so với cường độ đánh bóng.
- Quay lại tập nặng ngay sau một thời gian dài nghỉ chơi.
- Không khởi động kỹ trước khi bước vào các bài đánh mạnh.
Dấu hiệu nhận biết Tennis Elbow khi chơi tennis
Tennis Elbow thường gây đau ở phần xương nhô phía ngoài khuỷu tay, đôi khi lan xuống cẳng tay. Cơn đau tăng lên khi người chơi cầm vợt, đánh trái tay, xoay cổ tay hoặc thực hiện các động tác cần lực cầm nắm. Triệu chứng thường xuất hiện từ từ và rõ hơn nếu người chơi tiếp tục vận động với cường độ cao.
Các dấu hiệu dễ nhận biết gồm:
- Đau mặt ngoài khuỷu khi đánh trái tay hoặc đánh bóng mạnh.
- Đau khi cầm chặt vợt, bắt tay, xách túi hoặc mở nắp chai.
- Ấn vào vùng xương nhô phía ngoài khuỷu thấy đau.
- Tay nhanh mỏi, lực cầm nắm yếu hơn trước.
- Đau tăng khi duỗi cổ tay hoặc nâng đồ vật.
Đau khuỷu tay sau khi chơi tennis nên làm gì?
Khi khuỷu tay bắt đầu đau, người chơi nên tạm giảm hoặc dừng những động tác làm đau tăng để gân có thời gian hồi phục. Nghỉ hợp lý, chườm lạnh và hạn chế cầm nắm mạnh giúp giảm khó chịu trong giai đoạn đầu.
Một số cách xử trí tại nhà gồm:
- Nghỉ ngơi: Tạm dừng chơi tennis hoặc hạn chế những cú đánh làm khuỷu tay đau hơn, đặc biệt là các cú trái tay mạnh.
- Chườm lạnh: Chườm vùng đau khoảng 15 – 20 phút mỗi lần, 3 – 4 lần/ngày; nên bọc túi lạnh bằng khăn để tránh làm tổn thương da.
- Dùng đai hỗ trợ: Đai cẳng tay hoặc nẹp phù hợp giúp giảm lực tác động lên vùng gân đang đau trong một số hoạt động.
- Hạn chế cầm nắm mạnh: Tránh xách vật nặng, vặn cổ tay nhiều hoặc đánh bóng khi khuỷu tay đang đau.
- Thuốc giảm đau: Người bệnh nên tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc dược sĩ trước khi sử dụng thuốc giảm đau hay thuốc chống viêm, đặc biệt nếu đang có bệnh nền hoặc dùng thuốc khác. Thuốc chỉ nên dùng khi cần và đúng hướng dẫn.
Khi nào đau khuỷu tay khi chơi tennis cần đi khám?
Người chơi nên đi khám nếu cơn đau không giảm sau khi đã nghỉ và giảm các động tác gây đau, hoặc triệu chứng bắt đầu ảnh hưởng đến việc cầm vợt và sinh hoạt hằng ngày.
Cần thăm khám sớm khi có các dấu hiệu:
- Đau tăng dần hoặc kéo dài qua nhiều buổi chơi.
- Lực cầm vợt yếu, tay nhanh mỏi.
- Khó gập, duỗi hoặc xoay khuỷu tay.
- Khuỷu tay sưng, nóng hoặc đỏ.
- Đau dữ dội sau té ngã, va chạm hoặc cú đánh mạnh.
- Tê, châm chích hoặc yếu lan xuống bàn tay.
- Đau khi nghỉ hoặc ảnh hưởng đến giấc ngủ.
Điều trị và phục hồi Tennis Elbow như thế nào?
Tennis Elbow có nhiều phương pháp điều trị, bao gồm điều trị nội khoa, vật lý trị liệu – phục hồi chức năng và phẫu thuật khi có chỉ định. Mục tiêu là giảm đau, cải thiện chức năng và sức mạnh cẳng tay, giúp người bệnh từng bước trở lại sinh hoạt và chơi thể thao an toàn.
Điều trị bảo tồn
Ở giai đoạn đầu, người bệnh nên giảm những hoạt động làm cơn đau tăng lên, đồng thời điều chỉnh các yếu tố khiến khuỷu tay phải hoạt động quá nhiều. Tùy mức độ tổn thương, bác sĩ sẽ lựa chọn một hoặc kết hợp nhiều phương pháp:
- Điều chỉnh thời gian và cường độ chơi tennis.
- Sử dụng thuốc giảm đau hoặc chống viêm khi có chỉ định.
- Đai hỗ trợ cẳng tay.
- Vật lý trị liệu.
- Điều chỉnh cách cầm vợt, kỹ thuật đánh hoặc dụng cụ chơi.
Tập phục hồi sức mạnh cẳng tay
Tập phục hồi giúp cải thiện sức mạnh của cơ và gân quanh khuỷu, hỗ trợ người chơi thực hiện các động tác cầm vợt và đánh bóng ổn định hơn. Bài tập nên bắt đầu ở mức nhẹ, sau đó tăng dần theo khả năng của từng người.
Một số bài tập phục hồi phù hợp gồm:
- Kéo giãn nhẹ cơ cẳng tay.
- Gập và duỗi cổ tay với lực cản phù hợp.
- Tập sấp – ngửa cẳng tay.
- Siết bóng mềm để tăng lực cầm nắm.
- Tập lại forehand, backhand và giao bóng khi tay đã khỏe hơn.
Nếu cơn đau ở khuỷu tay tăng lên sau tập hoặc triệu chứng kéo dài sang ngày hôm sau, người bệnh nên giảm cường độ và dành thêm thời gian nghỉ để gân hồi phục.
Khi nào có thể chơi tennis trở lại và hạn chế tái phát?
Người bị đau khuỷu tay không nên vội trở lại sân ngay khi cơn đau giảm. Nên chơi tennis trở lại khi việc cầm vợt, xoay cổ tay và thực hiện các cú đánh mà không gây khó chịu ở khuỷu tay.
Trước khi trở lại chơi tennis, người chơi nên đáp ứng một số tiêu chí:
- Sinh hoạt và cầm nắm đồ vật không còn khó khăn.
- Khuỷu tay và cổ tay vận động bình thường.
- Lực cầm vợt đã phục hồi tốt.
- Thực hiện các bài tập cổ tay và cẳng tay mà không gây đau.
- Tập lại các động tác đánh thuận tay, đánh trái tay và giao bóng khi tay đã phục hồi tốt hơn.
- Khuỷu tay không bị đau sau buổi tập thử.
Khi quay lại sân, người chơi nên bắt đầu với thời gian ngắn và lực đánh nhẹ, sau đó tăng dần theo khả năng. Để hạn chế cơn đau tái phát, người chơi cần khởi động kỹ trước khi chơi, duy trì các bài tập tăng sức mạnh cẳng tay, duy trì số buổi tập phù hợp và điều chỉnh kỹ thuật nếu cổ tay phải gồng nhiều khi đánh bóng. Vợt, kích thước cán và độ căng dây nên phù hợp với thể trạng và cách chơi.
Khám và điều trị đau khuỷu tay khi chơi tennis tại Bệnh viện Đa khoa Hồng Ngọc
Người bị đau khuỷu tay khi chơi tennis có thể thăm khám tại Khoa Ngoại Chấn thương chỉnh hình - Thần kinh sọ não, Bệnh viện Đa khoa Hồng Ngọc - Phúc Trường Minh. Khoa tiếp nhận điều trị các bệnh lý và chấn thương liên quan đến cơ, gân, xương, khớp, đồng thời phối hợp phục hồi chức năng nhằm giúp người bệnh lấy lại khả năng vận động.
Với người chơi tennis, quá trình thăm khám tập trung vào vị trí đau, lực cầm nắm, khả năng vận động của cổ tay - khuỷu tay và các động tác làm triệu chứng xuất hiện. Tùy mức độ tổn thương, người bệnh được bác sĩ chuyên khoa xây dựng phác đồ điều trị và bài tập phục hồi phù hợp, giúp cải thiện vận động, tăng sức mạnh cẳng tay và từng bước trở lại các động tác cầm vợt, đánh bóng an toàn hơn.
Câu hỏi thường gặp về đau khuỷu tay khi chơi tennis
Làm thế nào để giảm đau khuỷu tay tại nhà?
Người chơi nên tạm dừng chơi tennis nếu các cú đánh làm cơn đau ở khuỷu tay tăng lên. Trong thời gian này, người chơi vẫn có thể duy trì những hoạt động nhẹ không gây đau và bắt đầu tập phục hồi khi triệu chứng đã giảm.
Đang đau khuỷu tay có nên đeo đai để tiếp tục chơi tennis không?
Đai khuỷu tay có thể hỗ trợ giảm lực tác động lên vùng đang đau, nhưng không nên dùng để chơi khi khuỷu tay chưa hồi phục. Nếu đánh bóng gây đau, người chơi nên tạm nghỉ và tập phục hồi trước khi trở lại sân.
Khi hết đau, bao lâu có thể chơi tennis trở lại?
Người chơi không nên quay lại sân ngay khi vừa hết đau. Nên bắt đầu với thời gian ngắn, lực đánh nhẹ và tăng dần khi cầm vợt, xoay cổ tay, đánh bóng không còn gây khó chịu.
Kết luận
Đau khuỷu tay khi chơi tennis thường xuất hiện khi cơ và gân cẳng tay phải hoạt động lặp đi lặp lại trong thời gian dài. Người chơi nên giảm những động tác gây đau, tập phục hồi cẳng tay và điều chỉnh kỹ thuật chơi trước khi trở lại sân. Nếu cơn đau kéo dài, lực cầm vợt giảm, khuỷu tay sưng, khó vận động hoặc xuất hiện tê tay, người chơi nên thăm khám chuyên khoa để xác định nguyên nhân và lựa chọn hướng điều trị phù hợp.
Tài liệu tham khảo
- American Academy of Orthopaedic Surgeons (AAOS). Tennis Elbow (Lateral Epicondylitis). https://www.orthoinfo.org/en/diseases--conditions/tennis-elbow-lateral-epicondylitis
- Lucado AM, Day JM, Vincent JI, et al. Lateral Elbow Pain and Muscle Function Impairments: Clinical Practice Guidelines. Journal of Orthopaedic & Sports Physical Therapy. 2022;52(12):CPG1–CPG111. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/36453071/
- Karanasios S, Korakakis V, Whiteley R, et al. Exercise interventions in lateral elbow tendinopathy have better outcomes than passive interventions, but the effects are small: a systematic review and meta-analysis. British Journal of Sports Medicine. 2021;55(9):477–485. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/33148599/
- Mayo Clinic. Tennis elbow – Symptoms and causes. https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/tennis-elbow/symptoms-causes/syc-20351987
- Mayo Clinic. Tennis elbow – Diagnosis and treatment. https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/tennis-elbow/diagnosis-treatment/drc-20351991
