Hướng dẫn cách chẩn đoán và điều trị viêm phổi

Hướng dẫn cách chẩn đoán và điều trị viêm phổi

20-06-2023

Nếu như không điều trị viêm phổi đúng cách, bệnh nhân có nguy cơ suy hô hấp, rơi vào tình trạng nguy kịch. Bài viết này cập nhật các quy trình điều trị viêm phổi chính xác nhất.

Tổng quan về viêm phổi

Bệnh viêm phổi khởi phát do nhiều nguyên nhân khác nhau, với cách điều trị viêm phổi được điều chỉnh phù hợp với thể trạng, nguyên nhân mắc bệnh và tiến triển bệnh.

Bệnh viêm phổi được xác định khi nhu mô phổi bị nhiễm trùng. Lâu dần, các đường dẫn khí, phế nang sẽ sinh ra các chất mủ, dịch tiết, dịch nhầy khiến bệnh nhân bị ứ đọng đờm, sốt cao kèm theo ớn lạnh. Bệnh có thể bị viêm nhiễm từ một vùng, nhiều vùng, thậm chí là toàn bộ phổi.

Có nhiều nguyên nhân khởi phát ra bệnh, đó là do vi khuẩn, virut và nấm. Các tác nhân xâm nhập theo các con đường như: máu, hô hấp, bạch huyết hoặc là kế cận phổi (hiếm gặp),…

Đa số các bệnh nhân đều có nguy cơ mắc viêm phổi khi bị nhiễm lạnh, tiếp xúc với luồng không khí lạnh vào mùa vụ hoặc do giao mùa. Mọi lứa tuổi đều có nguy cơ mắc viêm phổi, với tỉ lệ nhiễm bệnh cao hơn ở trẻ em và người lớn trên 65 tuổi.

dieu-tri-viem-phoi-1 Điều trị viêm phổi – cần tra xét nguyên nhân mắc bệnh

Ngoài ra, bệnh viêm phổi còn được phân loại dựa trên các yếu tố nguyên nhân như môi trường, cách thức mắc bệnh. Phân loại bệnh bao gồm:

Viêm phổi cộng đồng: dạng viêm phổi mắc phải ngoài cơ sở bệnh viện. Nguyên nhân xảy ra bệnh rất đa dạng. Bệnh nhân có tiếp xúc trực tiếp với nguồn lây bệnh là vi khuẩn rồi phát triển thành bệnh.

Viêm phổi bệnh viện: đặc trưng bởi các hình thức nhiễm trùng mô phổi do các tác nhân: nhiễm khuẩn tại viện, do thở máy, do ảnh hưởng từ quá trình chăm sóc y tế (mở khí quản, tiêm truyền,..). Bệnh viêm phổi bệnh viện rất nguy hiểm bởi mang đặc tính kháng kháng sinh cực mạnh.

Các dạng bệnh viêm phổi bệnh viện có nguyên nhân nhiễm bệnh và tiến triển bệnh khó kiểm soát hơn. Bệnh nhân cần phải điều trị viêm phổi bệnh viện theo chỉ định của từng ca.

Đối với viêm phổi cộng đồng, bệnh mang phạm vi đại chúng hơn, nên cách thức điều trị viêm phổi tại nhà lại thông dụng hơn.

Lưu ý: Dưới đây là cách điều trị viêm phổi tại nhà dành cho bệnh viêm phổi cộng đồng, nên bệnh nhân mắc viêm phổi bệnh viện không được áp dụng theo cách làm này.

Chẩn đoán viêm phổi 

Chẩn đoán lâm sàng

Bệnh nhân được chẩn đoán và điều trị viêm phổi dựa trên tiêu chí về triệu chứng bệnh cùng với các xét nghiệm liên quan.

Đối với chẩn đoán lâm sàng, bệnh nhân được xác định thông qua các triệu chứng:

  • Sốt cao, ho khan, ho có đờm.

  • Đau tức ngực khi thở mạnh.

  • Thở mạnh, thở khò khè nhưng hơi thở nông.

  • Da tái, xanh tím tại các vị trí: môi, tay chân,..

Chẩn đoán cận lâm sàng

Bệnh nhân cần kết hợp với các chẩn đoán cận lâm sàng để tìm ra phương hướng điều trị viêm phổi tối ưu nhất. Các xét nghiệm cần thực hiện để chẩn đoán cận lâm sàng:

  • Chụp X-quang phổi và CT phổi: tìm ra các thương tổn bên trong phổi.

  • Xét nghiệm máu: kiểm tra tình trạng nhiễm khuẩn tại phổi.

  • Soi cấy đờm, cấy máu: tìm ra mẫu vi khuẩn, virút để có hướng điều trị tốt nhất.

  • Xét nghiệm nồng độ Oxy, CO2: đo đạc tình trạng suy hô hấp để theo dõi tiến trình bệnh

  • Nội soi phế quản: thực hiện để chẩn đoán thêm các bệnh lý về phổi khi lấy thêm các mẫu mô, tế bào hoặc dịch nằm bên trong phổi.

Chụp X-quang theo chỉ định là xét nghiệm quan trọng để kết luận phương pháp điều trị viêm phổi

Cách đánh giá mức độ viêm phổi

Xét nghiệm lâm sàng và cận lâm sàng để đánh giá theo thang điểm CURB 65 (chỉ số tiên lượng viêm phổi). Chỉ số này giúp đánh giá mức độ nghiêm trọng của bệnh và phương hướng điều trị. Cụ thể là:

  • Mức 0 - 1: Bệnh nhân điều trị tại nhà theo đơn thuốc chỉ định.

  • Mức 2: Bệnh nhân được cân nhắc nằm viện ngắn ngày hoặc theo dõi hàng ngày tại nhà với bác sĩ.

  • Mức 3: Khi độ nghiêm trọng của bệnh tăng cao, bệnh nhân cần nhập viện điều trị ngay lập tức.

  • Mức độ 4 - 5: Cần nhập ngay vào ICU (hồi sức tích cực) bởi bệnh cực nặng với tỉ lệ tử vong cao.

Cách điều trị viêm phổi 

Điều trị viêm phổi bằng thuốc

Việc điều trị viêm phổi cần được can thiệp từ sớm, tránh nguy cơ nhiễm trùng và các biến chứng nghiêm trọng. Tuy nhiên, khi tiến hành điều trị cần tuân thủ theo các quy trình điều trị viêm phổi chuẩn y khoa.

Bệnh viêm phổi được bác sĩ chuyên khoa điều trị theo các phương pháp:

Điều trị viêm phổi theo triệu chứng: Sau quá trình chẩn đoán, bác sĩ sẽ kê các loại thuốc phù hợp để điều trị các triệu chứng thường gặp khi điều trị viêm phổi tại nhà: ho, sốt, nhiều đờm, khó thở,… Khi đó các triệu chứng sẽ giảm bớt, giúp quá trình điều trị viêm phổi trở nên thuận lợi hơn.

Điều trị viêm phổi theo nguyên nhân: các phương pháp khác nhau được bác sĩ đánh giá theo mức độ nghiêm trọng và tác nhân gây bệnh.

  • Viêm phổi do vi khuẩn: Sử dụng các loại kháng sinh phù hợp.

  • Viêm phổi do virus: không áp dụng các sử dụng kháng sinh để điều trị. Người bệnh cần ăn uống đủ chất, nghỉ ngơi điều độ, sử dụng hạ sốt khi sốt cao và uống đủ nước (làm loãng đờm để dễ đưa ra khỏi cơ thể).

  • Viêm phổi do nhiễm nấm: Có thể điều trị tận gốc – tùy theo chỉ định bác sĩ.

Đối với điều trị viêm phổi kẽ, bệnh nhân cần loại bỏ các tác nhân bị nghi ngờ là gây bệnh, tránh hít phải khói thuốc, tiêm vắc-xin dự phòng cúm và vi khuẩn và sử dụng corticoid theo chỉ định.

Điều trị viêm phổi tại nhà

Đối với bệnh nhân mắc viêm phổi mức độ nhẹ, bệnh nhân sẽ được kê thuốc để tự điều trị viêm phổi tại nhà. Hầu hết các triệu chứng sẽ thuyên giảm ngay sau vài ngày với đơn thuốc nên bệnh nhân có thể yên tâm.

Trường hợp này dành cho bệnh nhân đạt mức 0 – 1 theo chỉ số tiên lượng viêm phổi CURB 65. Ở một số tình huống, bác sĩ sẽ chỉ định bệnh nhân viêm phổi mức 2 về điều trị tại nhà – tùy theo đánh giá mức độ khả quan của bệnh.

Dưới đây là các phương pháp giúp điều trị viêm phổi:

  • Sử dụng thuốc theo chỉ định: sử dụng thuốc đúng liều, đúng thời gian theo đơn thuốc. Khi bệnh thuyên giảm, bệnh nhân vẫn phải dùng thuốc như chỉ định theo đúng số ngày thuốc được cho.

  • Dành thời gian nghỉ ngơi dưỡng bệnh: không nên làm việc quá sức, bệnh nhân cần nghỉ ngơi để hồi phục sức khỏe.

  • Uống đủ nước: giúp chất đờm (nhầy) trong cổ họng loãng ra, giúp dễ dàng đưa ra khỏi cổ họng.

  • Giữ răng miệng sạch sẽ: tránh để vi khuẩn xâm nhập gây ảnh hưởng tới bệnh.

  • Sử dụng máy tạo độ ẩm không khí: giúp đường thở có độ ẩm, ngăn ngừa bệnh cúm và hỗ trợ loại bỏ đờm hiệu quả.

  • Xông hơi: bệnh nhân đỡ ho, cảm thấy dễ chịu, giảm khó chịu và tăng đề kháng cơ thể.

  • Ăn uống đầy đủ dinh dưỡng: cơ thể nhanh chóng hồi phục khi được nạp đủ dinh dưỡng cần thiết.

dieu-tri-viem-phoi-3 Điều trị viêm phổi – cần kết hợp giữa nhiều phương pháp để đạt hiệu quả tốt

Cách chăm sóc sau điều trị viêm phổi

Bệnh viêm phổi hoàn toàn có thể tái nhiễm trong trường hợp điều trị viêm phổi chưa được dứt điểm. Hơn nữa, cơ thể vừa hồi phục, sức đề kháng còn kém. Nên việc tái nhiễm là điều có thể xảy ra.

Bệnh nhân cần chăm sóc kĩ lưỡng và phòng ngừa bệnh sau khi điều trị viêm phổi thành công. Hãy thực hiện các điều sau đây:

  • Đeo khẩu trang, rửa tay sạc sẽ để tránh các nguy cơ lây nhiễm chéo tại nơi đông người.

  • Tiêm vaccine phòng cúm nhắc lại mỗi năm 1 lần – đối với trẻ em từ 6 tháng tuổi trở lên.

  • Tiêm nhắc lại vaccine phế cầu tần suất 5 năm/ 1 lần. Đặc biệt cần thiết đối với các bệnh nhân có bệnh mạn tính (hô hấp, gan, thận, tim), người bị suy giảm miễn dịch, người lớn tuổi,…

  • Tiêm nhắc lại các vaccine khác theo nhu cầu bệnh lý, thể trạng.

  • Tránh xa khói thuốc lá, thuốc lào.

  • Hạn chế sử dụng rượu bia, chất kích thích.

  • Giữ ấm thân thể trong mùa lạnh, thời điểm giao mùa.

  • Sống lành mạnh, điều độ để có sức khỏe tốt.

Đối với những người có tiền sử mắc các bệnh lý nền, cần chú ý giữ gìn sức khỏe và khám sức khỏe định kì, chú ý đến những thay đổi trong sức khỏe để điều trị sớm nhất.

Tất cả những người bệnh cần được khám, chẩn đoán và điều trị viêm phổi sớm nhất. Không nên chủ quan tự điều trị viêm phổi tại nhà mà không có chỉ định từ bác sĩ.

Đăng ký khám và nhận tư vấn tại đây:

**Lưu ý:

 Những thông tin cung cấp trong bài viết của

Bệnh viện Đa khoa Hồng Ngọc

mang tính chất tham khảo không thay thế cho việc chẩn đoán hoặc điều trị y khoa. Người bệnh không được tự ý mua thuốc để điều trị. Để biết chính xác tình trạng bệnh lý người bệnh cần tới các bệnh viện để được bác sĩ thăm khám trực tiếp chẩn đoán và tư vấn phác đồ điều trị hợp lý.

Theo dõi fanpage của Bệnh viện Đa khoa Hồng Ngọc

 để biết thêm thông tin bổ ích khác.
Đọc tiếp
Quay lại
Hỏi đáp Bác sĩ
Viết câu hỏi
Cơ sở chuyên khoa liên quan
Bệnh viện Đa khoa Hồng Ngọc – Phúc Trường Minh
  • Số 8 đường Châu Văn Liêm, phường Phú Đô, quận Nam Từ Liêm, Hà Nội
  • Hotline: +(84-24) 7300 8866
Đặt lịch ngay
Bệnh viện Đa khoa Hồng Ngọc - Yên Ninh - Trải nghiệm dịch vụ chăm sóc sức khỏe 5*
  • Số 55 Yên Ninh, phường Trúc Bạch, quận Ba Đình, Hà Nội
  • Hotline: (+84-24) 3927 5568
Đặt lịch ngay
Phòng khám đa khoa Hồng Ngọc Keangnam
  • Tầng 10, Keangnam Landmark 72, Phạm Hùng, Hà Nội
  • Hotline: (+84-24) 3927 5568
Đặt lịch ngay
PHÒNG KHÁM ĐA KHOA HỒNG NGỌC - KOSMO TÂY HỒ
  • Gian S20 và TMDV 2A + 2B, Tầng 1 và 2, tổ hợp chung cư, văn phòng kết hợp dịch vụ thương mại Newtatco - Kosmo Tây Hồ, Phường Xuân Tảo, Quận Bắc Từ Liêm, Hà Nội
  • Hotline: (+84-24) 3927 5568
Đặt lịch ngay