Đến Hà Nội du lịch một mình, ông Thomas B (quốc tịch Đức) bất ngờ rơi vào tình trạng sốc nhiễm khuẩn nguy kịch chỉ sau vài giờ xuất hiện đau bụng, buồn nôn và tiêu chảy.
Trước đó, ông Thomas B đến thăm khám tại BVĐK Hồng Ngọc với triệu chứng đau bụng, buồn nôn, nôn nhiều và đi ngoài phân lỏng kéo dài nhiều ngày. Sau khi làm các xét nghiệm và chẩn đoán hình ảnh, bác sĩ chẩn đoán bệnh nhân nhiễm trùng nặng xuất phát từ đường ruột và chỉ định nhập viện điều trị. Tuy nhiên, do nghĩ chỉ rối loạn tiêu hóa thông thường vẫn có thể bay về nước, bệnh nhân từ chối nhập viện.
Chỉ vài giờ sau, ông B được nhân viên khách sạn đưa quay lại viện cấp cứu trong tình trạng mệt lả, giảm ý thức, SpO₂ tụt còn 88% khí phòng. Các kết quả xét nghiệm cho thấy người bệnh đã rơi vào tình trạng tổn thương đa cơ quan nghiêm trọng.
- Chỉ số NT-proBNP tăng vọt lên 7156 pg/ml, gấp hơn 57 lần bình thường, cảnh báo suy tim cấp nặng.
- Procalcitonin đạt 61.08 ng/ml, tăng gần 900 lần giới hạn bình thường, cho thấy tình trạng nhiễm khuẩn huyết đặc biệt nghiêm trọng.
- Creatinine máu tăng lên 493.50 µmol/L, phản ánh chức năng thận suy giảm nặng. Kết quả khí máu ghi nhận PaCO₂ tăng lên 58 mmHg,
- chỉ số P/F giảm còn 75 mmHg chỉ bằng ⅙ lần bình thường, cho thấy tình trạng giảm oxy máu nguy kịch.
- Chụp CT ngực phát hiện tràn dịch màng phổi hai bên gây xẹp phổi.
Dựa trên lâm sàng và cận lâm sàng, các bác sĩ chẩn đoán bệnh nhân sốc nhiễm khuẩn, nhiễm khuẩn huyết nặng viêm phổi ARDS - “hội chứng suy hô hấp cấp tiến triển”, suy tim cấp và suy thận cấp – tình trạng suy đa tạng đặc biệt nguy hiểm với nguy cơ tử vong rất cao nếu không được can thiệp ngay lập tức.
“Trong nhiễm khuẩn huyết, thời gian để kiểm soát nhiễm trùng là vô cùng quan trọng, đặc biệt quan trọng trong 6 giờ đầu kể từ khi phát hiện bệnh. Tuy nhiên, bệnh nhân đã bỏ lỡ thời gian vàng này nên tình trạng diễn tiến rất nhanh, dẫn tới sốc nhiễm khuẩn và suy đa cơ quan chỉ trong thời gian ngắn” - BSCKI Phạm Thị Ninh Vân - Khoa Hồi sức tích cực, BVĐK Hồng Ngọc 55 Yên Ninh, bác sĩ trực tiếp điều trị cho bệnh nhân Thomas B cho biết.
Đánh giá tình trạng bệnh nhân nguy kịch, ngay trong đêm, ê-kíp hồi sức tiến hành cho bệnh nhân thở máy oxy dòng cao, đặt ống nội khí quản, đặt catheter tĩnh mạch trung tâm và hồi sức tích cực.
Đồng thời, bệnh viện đã khẩn trương phối hợp với đại sứ quán để tìm cách liên hệ với gia đình người bệnh nhằm trao đổi về tình trạng nguy kịch cũng như hướng điều trị. Tuy nhiên, do bệnh nhân rơi vào trạng thái nặng, giảm ý thức và không thể cung cấp thêm thông tin cá nhân nên quá trình kết nối gặp nhiều khó khăn.
Dù chưa thể liên lạc được với người thân, các bác sĩ vẫn lập tức tổ chức hội chẩn toàn viện, huy động nhiều chuyên khoa phối hợp triển khai các biện pháp hồi sức cấp cứu chuyên sâu, ứng dụng các kỹ thuật hồi sức cao cấp để nỗ lực giành giật sự sống cho người bệnh.
Sau 24h theo dõi liên tục, tình trạng bệnh nhân tiếp tục diễn biến phức tạp khi xuất hiện cơn nhịp nhanh kịch phát trên thất với tần số lên tới 170 chu kỳ/phút kèm toan hô hấp nặng. Các chỉ số PaCO2 tăng lên 61 mmHg - tình trạng toan hô hấp nặng hơn, chỉ số P/F ở mức 104 mmHG - oxy máu vẫn ở mức nguy kịch.
“Chúng tôi đã tổ chức hội chẩn toàn viện, hội chẩn liên viện với các bệnh viện tuyến trung ương, đều đồng ý với các chỉ định hiện tại, phối hợp kháng sinh phổ rộng, lọc máu liên tục, duy trì an thần giãn cơ, bổ sung albumin và điều chỉnh máy thở theo chiến lược bảo vệ phổi kết hợp thông khí nằm sấp. ” - BSCKI Phạm Thị Ninh Vân cho biết.
“Song song với đó, ê-kíp hồi sức cũng theo dõi sát từng giờ để sẵn sàng cân nhắc làm ECMO cho bệnh nhân nếu tình trạng hô hấp tiếp tục diễn tiến xấu. Đây là kỹ thuật tim phổi nhân tạo ngoài cơ thể, có vai trò thay thế tạm thời chức năng tim và phổi trong những trường hợp suy hô hấp, suy tuần hoàn đặc biệt nặng, giúp duy trì oxy cho cơ thể và tạo thêm cơ hội hồi phục cho người bệnh”, bác sĩ chia sẻ thêm.
Trong 48 giờ tiếp theo, bệnh nhân được đặt hệ thống PiCCO theo dõi huyết động liên tục, đo cung lượng tim và tối ưu hóa điều trị. Với hệ thống PiCCO, bác sĩ đã căn chỉnh từng liều lượng thuốc của bệnh nhân theo giờ để đem lại hiệu quả tốt nhất.
Song song với công tác hồi sức tích cực, phòng xét nghiệm đã khẩn trương tiến hành cấy máu, phân lập và định danh vi sinh. Kết quả cấy máu sau đó xác định bệnh nhân nhiễm khuẩn huyết do vi khuẩn Klebsiella pneumoniae xuất phát từ đường tiêu hóa. K. pneumoniae là vi khuẩn kháng thuốc cao, gây ra hơn 600.000 ca tử vong trên toàn cầu mỗi năm. Việc phát hiện chính xác căn nguyên nhiễm khuẩn giúp bác sĩ tối ưu phác đồ kháng sinh, đem lại kết quả điều trị tối ưu hơn.
“Bệnh nhân vừa bị suy tim, vừa rơi vào sốc nhiễm khuẩn nên quá trình điều trị rất khó khăn. Nếu dùng thuốc quá mạnh tim có thể không chịu được, nhưng nếu điều trị không đủ thì nhiễm khuẩn sẽ tiến triển nặng hơn. Vì vậy chúng tôi phải đặt PiCCO để theo dõi liên tục huyết động, vận mạch, đảm bảo thuốc và dịch truyền chính xác đến từng ml để giữ cân bằng cho người bệnh”, BSCKI Phạm Thị Ninh Vân nhận định.
Nhờ được theo dõi sát sao và hồi sức tích cực, sau 3 ngày điều trị, các chỉ số của bệnh nhân bắt đầu cải thiện và dần thoát khỏi tình trạng nguy kịch, bệnh nhân đã thoát nguy cơ phải ECMO. Tuy nhiên, tình trạng vẫn còn nặng khi NT-proBNP dù giảm xuống 2625 pg/ml nhưng vẫn cao gấp hơn 20 lần bình thường, Creatinine còn 343.4 µmol/L cho thấy chức năng thận chưa hồi phục hoàn toàn. Vì vậy, bệnh nhân tiếp tục được lọc máu liên tục nhằm hỗ trợ chức năng thận, tim và cải thiện tình trạng hô hấp.
Sau 7 ngày điều trị tích cực, chức năng hô hấp của bệnh nhân cải thiện rõ rệt khi chỉ số P/F tăng lên 308 mmHg, PaCO₂ trở về bình thường. Tuy nhiên, creatinine vẫn cao hơn hơn 2 lần bình thường nên bệnh nhân tiếp tục được lọc máu thêm 2 lần để hỗ trợ phục hồi chức năng thận.
Sau 15 ngày điều trị tích cực, ông Thomas B được rút ống nội khí quản và có thể tự thở bằng oxy gọng kính. Những ngày tiếp theo, tình trạng bệnh nhân cải thiện rõ rệt, có thể ngồi dậy, ăn uống và giao tiếp với người thân qua điện thoại.
Sau gần 1 tháng điều trị, các chỉ số viêm và chức năng cơ quan gần trở về bình thường với Procalcitonin giảm còn 0.09 ng/ml, Creatinine về mức 75.8 µmol/L, bệnh nhân đủ điều kiện trở về nước.
Theo BSCKI Phạm Thị Ninh Vân, đây là trường hợp nhiễm khuẩn tiêu hóa diễn tiến đặc biệt nhanh và nguy hiểm, chỉ trong thời gian ngắn đã dẫn tới sốc nhiễm khuẩn, suy hô hấp và suy đa cơ quan. Những trường hợp như vậy đòi hỏi phải được phát hiện sớm và triển khai hồi sức tích cực ngay từ những giờ đầu để tăng cơ hội sống cho người bệnh.
Hiện nay, Khoa Hồi sức tích cực - BVĐK Hồng Ngọc - 55 Yên Ninh luôn duy trì hệ thống hồi sức cấp cứu chuyên sâu với đầy đủ trang thiết bị hiện đại như thở máy cao cấp, lọc máu liên tục, theo dõi huyết động PiCCO, ECMO… sẵn sàng tiếp nhận và xử trí các ca bệnh nguy kịch. Đơn vị cũng đã điều trị thành công nhiều trường hợp sốc nhiễm khuẩn, suy hô hấp và suy đa tạng nặng, giúp người bệnh vượt qua giai đoạn nguy hiểm và phục hồi sức khỏe.
