Tham vấn chuyên môn: THS.BSCKII.BSNT Nguyễn Văn Xuyên - Khoa Sản - Phụ khoa - Bệnh viện Đa khoa Hồng Ngọc - Phúc Trường Minh
| Viêm phụ khoa nặng là cách gọi các trường hợp viêm nhiễm đường sinh dục nữ đã lan lên tử cung, vòi trứng, buồng trứng (viêm vùng chậu), có ổ mủ (áp xe), tái phát nhiều lần hoặc không đỡ sau điều trị. Dấu hiệu viêm phụ khoa nặng gồm đau bụng dưới kéo dài, sốt, khí hư như mủ hoặc lẫn máu, ra máu sau quan hệ, đau khi quan hệ và tiểu buốt. Nguyên nhân thường gặp là chlamydia, lậu, trùng roi hoặc viêm âm đạo không được điều trị dứt điểm. Bệnh cần khám, xét nghiệm và dùng kháng sinh theo chỉ định; trường hợp có áp xe, sốt cao hoặc đang mang thai có thể phải nhập viện. |
1. Viêm phụ khoa nặng là gì?
Viêm phụ khoa nặng là tình trạng viêm nhiễm nặng ở vùng âm đạo và cổ tử cung, tử cung của phụ nữ. Viêm phụ khoa là bệnh lý phổ biến, khi trở nặng thì có thể gây nhiều phiền toái và ảnh hưởng rất nhiều đến sức khỏe và chất lượng cuộc sống của chị em phụ nữ.
Viêm phụ khoa nặng do nhiều nguyên nhân gây ra. Với mỗi nguyên nhân thì người bệnh lại có những triệu chứng, dấu hiệu khác nhau. Cùng tìm hiểu nguyên nhân và các dấu hiệu viêm phụ khoa nặng ngay bên dưới.
Phân biệt viêm phụ khoa nhẹ và nặng
Tiêu chí | Viêm phụ khoa nhẹ | Viêm phụ khoa nhẹ |
Vị trí | Âm hộ, âm đạo | Lan lên cổ tử cung, tử cung, vòi trứng, buồng trứng |
Triệu chứng | Ngứa, khí hư thay đổi, có mùi | Đau bụng dưới, sốt, khí hư như mủ, ra máu bất thường |
Toàn thân | Không ảnh hưởng | Có thể sốt, mệt, buồn nôn |
Diễn tiến | Đỡ nhanh khi dùng đúng thuốc | Tái phát nhiều lần, hoặc không đỡ sau điều trị |
Điều trị | Thường ngoại trú, thuốc đặt hoặc uống ngắn ngày | Kháng sinh phối hợp, có thể nhập viện, dẫn lưu mủ |
Nguy cơ biến chứng | Thấp | Vô sinh, thai ngoài tử cung, đau vùng chậu mạn tính |
2. Những dấu hiệu viêm phụ khoa nặng mà bạn nên biết
Viêm phụ khoa nặng có những triệu chứng bệnh nặng hơn là viêm phụ khoa thông thường. Các dấu hiệu của viêm phụ khoa nặng bao gồm:
Đau bụng dưới, đau vùng chậu kéo dài hoặc tăng dần
Đau âm ỉ hoặc quặn ở bụng dưới, hai bên hố chậu, không liên quan đến kỳ kinh, là dấu hiệu thường gặp nhất của viêm vùng chậu. Đau có thể lan ra thắt lưng. Xem thêm: đau bụng dưới ở phụ nữ báo hiệu điều gì.
Sốt, ớn lạnh, mệt mỏi, buồn nôn
Khi viêm đã gây phản ứng toàn thân, người bệnh có thể sốt, rét run, mệt lả, buồn nôn. Đau bụng dưới kèm sốt là tình huống cần khám ngay trong ngày.
Khí hư như mủ, vàng xanh, lẫn máu hoặc có mùi hôi nồng
Khí hư bình thường trong hoặc trắng, có thể hơi chua nhẹ. Khí hư đặc như mủ, vàng xanh, có bọt hoặc lẫn máu, mùi hôi nồng gợi ý viêm cổ tử cung do lậu, chlamydia hoặc trùng roi. Xem: phụ khoa có mùi hôi.
Chảy máu bất thường
Ra máu sau quan hệ, giữa hai kỳ kinh hoặc rong kinh kéo dài có thể do cổ tử cung, niêm mạc tử cung đang viêm. Dấu hiệu này cũng gặp trong polyp, ung thư cổ tử cung, nên luôn cần được khám.
Đau khi quan hệ tình dục
Đau sâu trong bụng dưới khi quan hệ, nhất là khi kèm đau bụng âm ỉ những ngày khác, gợi ý viêm vùng chậu hoặc có khối viêm ở vòi trứng, buồng trứng.
Tiểu buốt, tiểu rắt
Viêm niệu đạo do lậu, chlamydia, trùng roi hoặc viêm đường tiết niệu đi kèm khiến chị em tiểu buốt, tiểu nhiều lần.
Khối sưng đau, nóng đỏ ở môi lớn
Một bên môi lớn sưng to, đau nhức, khó đi lại hay ngồi thường là áp xe tuyến Bartholin. Vết loét đau ở vùng kín lại gợi ý bệnh khác như herpes, giang mai — cũng cần đi khám. Xem: u nang tuyến Bartholin.
Tái phát nhiều lần hoặc không đỡ sau điều trị
Triệu chứng quay lại từ 3 lần trở lên trong một năm, hoặc không đỡ sau đợt điều trị đầy đủ, là dấu hiệu bệnh phụ khoa nặng cần xét nghiệm tìm đúng tác nhân, thay vì tiếp tục tự mua thuốc.
Cần đi cấp cứu ngay: Đau bụng dữ dội, sốt cao, nôn nhiều không uống được thuốc; choáng, ngất; đang mang thai hoặc chậm kinh mà đau bụng, ra máu (cần loại trừ thai ngoài tử cung); vừa sinh, vừa hút thai hoặc đặt vòng mà sốt, đau bụng, sản dịch hôi.
Nếu gặp phải những dấu hiệu này, bạn nên đến gặp bác sĩ chuyên khoa để được khám sớm và tư vấn điều trị bệnh (nếu có). Liên hệ hotline 0916.690.018 hoặc điền vào form bên dưới để được hỗ trợ.
3. Nguyên nhân gây ra viêm phụ khoa nặng
3.1. Viêm phụ khoa nặng do nhiễm nấm ký sinh, trùng roi
Viêm phụ khoa nặng do nhiễm kí sinh nấm và trùng roi là một trong những nguyên nhân chủ yếu. Người bệnh sẽ thấy khí hư có màu xanh, có bọt, dạng loãng, hơi tanh. Trường hợp viêm phụ khoa nặng có thể thấy dịch âm đạo có kèm máu, dễ bị bí tiểu hoặc tiểu rắt.
Viêm phụ khoa nặng do nấm ký sinh và trùng roi có thể làm vùng kín "bốc mùi", đặc biệt là tăng nguy cơ vô sinh nếu nguyên nhân gây bệnh là Trichomonas, vì vi khuẩn này có thể "nuốt tinh trùng".
3.2. Viêm phụ khoa nặng do nấm Candida
Viêm phụ khoa do nấm Candida là nguyên nhân thường thấy ở hơn 90% phụ nữ Việt Nam. Triệu chứng thường gặp là xuất hiện huyết trắng dạng đặc như bã đậu, màu trắng đục, kèm theo nóng ngứa âm đạo hoặc đau khi làm “chuyện ấy”, đôi khi kèm theo đi tiểu thường xuyên và bị rát khi đi tiểu.
Viêm phụ khoa nặng do nấm Cadida gây ra là một bệnh khó chữa dứt điểm, dễ tái lại, có nguy cơ dẫn tới dị tật bào thai và các bệnh nhiễm trùng khác.
3.3. Viêm phụ khoa nặng do virus HPV
Triệu chứng: Tăng chất tiết âm đạo, khí hư màu xám, có bọt. Niêm mạc âm đạo có những điểm xuất huyết nhỏ lấm tấm, ngoài ra, bộ phận sinh dục sẽ có cảm giác ngứa và có mùi khó chịu.
Tác hại: Gây ra nhiễm trùng bộ phận sinh dục, bệnh viêm vùng chậu, viêm thận, đau khi quan hệ.
Ngoài những nguyên nhân kể trên, viêm phụ khoa nặng có thể còn do thói quen sinh hoạt thiếu lành mạnh, vệ sinh vùng kín không đúng cách hoặc do sử dụng thuốc kháng sinh điều trị bệnh. Tuy nhiên, một tỏng những nguyên nhân làm cho bệnh phụ khoa trở nặng là do tâm lý chủ quan không thăm khám hoặc ngại ngừng không dám chữa bệnh.
4. Viêm phụ khoa nặng để lại những biến chứng gì?
Nếu không được điều trị kịp thời và đúng cách, viêm phụ khoa nặng có thể dẫn đến nhiều biến chứng nguy hiểm. Dưới đây là các biến chứng thường gặp:
4.1. Tăng khả năng vô sinh do viêm nhiễm
Trong trường hợp bạn bị viêm phụ khoa nặng, rất có khả năng vi khuẩn hoặc virus sẽ phát triển quá mức trong âm đạo, lan đến tử cung buồng trứng, làm tình trạng viêm nhiễm trở nên nặng hơn. Kể cả sau khi đã điều trị viêm phụ khoa thì chị em cũng dễ có khả năng tái đi tái lại nhiều lần, từ đó dễ làm cho bệnh khó điều trị hơn.
Một trong những phương pháp điều trị viêm phụ khoa, đặc biệt viêm cổ tử cung đó là đốt lazer hoặc đốt điện. Điều này làm cho cổ tử cung và tử cung có thể xuất hiện các xơ sẹo, làm giảm khả năng làm tổ của hợp tử. Thêm vào đó, viêm nhiễm lan rộng đến buồng trứng có thể làm tắc vòi trứng, suy buồng trứng và gây vô sinh.
Thậm chí, viêm phụ khoa nặng còn có ảnh hưởng đến thai nhi, làm tăng nguy cơ thai nhi bị dị tật và tăng nguy cơ sảy thai, sinh non ở những mẹ bầu.
4.2. Tăng nguy cơ lây các bệnh lây truyền qua đường tình dục
Phụ nữ vốn có nuy cơ bị lây bệnh qua đường tình dục cao hơn đàn ông (do cấu tạo bô phận sinh học). Tuy nhiên, nguy cơ này sẽ còn cao hơn nữa nếu chị em bị viêm phụ khoa nặng. Các tổn thường tại vùng kín, khi tiếp xúc với nguồn bệnh có thể tạo điều kiện cho vi khuẩn, virus xâm nhập và phát triển một cách nhanh chóng. Các bệnh như nhiễm Chlamydia, sùi mào gà, lậu.... có thể ảnh hưởng đến tuổi thọ của phái đẹp.
4.3. Viêm phụ khoa nặng ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống
Viêm phụ khoa nặng là cơ ác mộng của nhiều chị em. Khi bị viêm phụ khoa, vùng kín ngứa ngáy và có mùi làm chị em tự tin khi ra ngoài, ngại ngùng khi đi thăm khám. Hơn nữa, viêm phụ khoa nặng là một trong những nguyên nhân làm phái đẹp giảm ham muốn tình dục.
5. Các bệnh viêm phụ khoa nặng thường gặp
- Viêm vùng chậu (viêm phần phụ): Viêm vùng chậu là tình trạng nhiễm trùng tử cung, vòi trứng, buồng trứng, thường do chlamydia, lậu đi ngược từ âm đạo lên. Đây là bệnh trung tâm của nhóm viêm nhiễm phụ khoa nặng vì gây biến chứng lâu dài: theo CDC, khoảng 1/8 phụ nữ từng bị viêm vùng chậu gặp khó khăn khi mang thai.
- Áp xe vòi trứng - buồng trứng: Khi viêm vùng chậu không được điều trị kịp, mủ có thể tụ lại thành ổ áp xe ở vòi trứng, buồng trứng. Người bệnh đau bụng dữ dội, sốt cao. Áp xe vỡ gây viêm phúc mạc, nhiễm khuẩn huyết tình trạng đe dọa tính mạng.
- Viêm cổ tử cung do lậu, chlamydia: Cổ tử cung viêm, chảy dịch như mủ, dễ chảy máu khi chạm. Đây là “cửa ngõ” để vi khuẩn đi lên gây viêm vùng chậu. Xem: viêm cổ tử cung.
- Viêm nội mạc tử cung: Nhiễm trùng lớp niêm mạc lót trong tử cung, hay gặp sau sinh, sau nạo hút thai hoặc thủ thuật buồng tử cung. Dấu hiệu: sốt, đau bụng dưới, sản dịch hoặc khí hư hôi.
- Viêm âm đạo tái phát (vi khuẩn, nấm): Viêm âm đạo do vi khuẩn tái phát ở hơn một nửa số phụ nữ trong vòng 12 tháng sau điều trị (Bradshaw và cộng sự, 2006). Nấm âm đạo tái phát - từ 3 đợt/năm trở lên - ảnh hưởng ước tính 138 triệu phụ nữ mỗi năm trên thế giới (Denning và cộng sự, 2018).
- Viêm âm đạo do trùng roi: Bệnh lây qua quan hệ tình dục; WHO ước tính có khoảng 156 triệu ca mắc mới năm 2020. Trùng roi làm tăng nguy cơ nhiễm HIV và liên quan đến sinh non ở mẹ bầu; cả hai vợ chồng phải điều trị cùng lúc.
- Áp xe tuyến Bartholin: Tuyến Bartholin ở hai bên lỗ âm đạo bị tắc và nhiễm trùng, tạo khối mủ sưng đau ở môi lớn. Thường cần bác sĩ chích rạch, dẫn lưu mủ.
6. Phòng ngừa viêm phụ khoa nặng
Để phòng ngừa viêm phụ khoa nặng, chị em cần:
- Hạn chế sử dụng xà phòng và chất tẩy rửa có hương liệu để vệ sinh vùng kín: Các sản phẩm này có thể làm mất cân bằng độ pH của âm đạo, dẫn đến viêm phụ khoa. Nên sử dụng dung dịch vệ sinh vùng kín lành tính và dịu nhẹ.
- Vệ sinh vùng kín hàng ngày sạch sẽ, đúng cách. Không thụt rửa âm đạo quá thường xuyên hoặc quá sâu vì có biện pháp bảo vệ như bao cao su.
- Ăn uống lành mạnh, tập thể dục thể thao thường xuyên.
Ngoài ra, các chuyên gia sức khỏe Sản Phụ khoa khuyến cáo chị em nên thăm khám phụ qua định kỳ trung bình 6 tháng/ lần để đảm bảo sức khỏe sinh sản. Thêm vào đó, nên khám và điều trị bệnh ngay khi có những dấu hiệu cảnh báo của cơ thể.
7. Câu hỏi thường gặp về viêm phụ khoa nặng
Viêm phụ khoa nặng có chữa khỏi được không?
Có. Phần lớn trường hợp khỏi hoàn toàn nếu được chẩn đoán đúng tác nhân và điều trị đủ liệu trình. Tổn thương đã hình thành như sẹo dính, tắc vòi trứng thì có thể không hồi phục, vì vậy điều trị càng sớm càng tốt.
Viêm phụ khoa nặng có gây vô sinh không?
Có thể. Viêm vùng chậu để lại sẹo, gây tắc vòi trứng; theo CDC, khoảng 1/8 phụ nữ từng bị viêm vùng chậu gặp khó khăn khi mang thai. Điều trị sớm giúp giảm đáng kể nguy cơ này.
Viêm phụ khoa nặng có chuyển thành ung thư không?
Viêm phụ khoa thông thường không tự chuyển thành ung thư. Nguyên nhân chính của ung thư cổ tử cung là nhiễm HPV nguy cơ cao kéo dài; do triệu chứng ra máu, khí hư bất thường có thể giống nhau, chị em vẫn cần khám và tầm soát định kỳ.
Có tự chữa viêm phụ khoa nặng tại nhà được không?
Không nên. Viêm phụ khoa nặng cần xét nghiệm tìm đúng tác nhân và dùng kháng sinh theo đơn; tự mua thuốc, thụt rửa hay xông hơi dễ làm bệnh kháng thuốc, lan rộng và tái phát.
Viêm phụ khoa là bệnh thường thấy nhưng nếu phát hiện ra muộn thì sẽ phải mất thời gian dài để điều trị triệt để. Do vậy, chẩn đoán và điều trị kịp thời sẽ giúp bạn kiểm soát được bệnh tật và rút ngắn thời gian chữa bệnh.
Những thông tin cung cấp trong bài viết của Bệnh viện Đa khoa Hồng Ngọc chỉ có tính chất tham khảo, không thay thế cho việc chẩn đoán hoặc điều trị y khoa.
Theo dõi fanpage của Bệnh viện Đa khoa Hồng Ngọc để biết thêm thông tin bổ ích khác: https://www.facebook.com/BenhvienHongNgoc/