
Tham vấn chuyên môn: BSCKII - Phạm Thị Như Hoa - Khoa Nhi Bệnh viện Đa khoa Hồng Ngọc - Phúc Trường Minh.
Lưu ý y khoa: Thông tin trong bài mang tính tham khảo, không thay thế việc thăm khám và hướng dẫn điều trị của bác sĩ. Chế độ ăn cần điều chỉnh theo độ tuổi, tiền sử dị ứng, bệnh nền và tình trạng hiện tại của trẻ.
Trẻ bị cúm A nên ăn gì?
Trẻ mắc cúm A có thể tiếp tục ăn những thực phẩm quen thuộc, phù hợp với độ tuổi và khả năng nhai nuốt. Khi con mệt hoặc đau họng, cha mẹ có thể thay đổi cách chế biến để món ăn mềm, dễ ăn hơn, đồng thời giữ sự đa dạng giữa các nhóm thực phẩm.
Chẳng hạn, một bát cháo có thịt hoặc đậu phụ cùng rau củ sẽ đa dạng dinh dưỡng hơn cháo trắng. Nếu trẻ vẫn ăn cơm mềm được, gia đình không cần chuyển hoàn toàn sang cháo. Các món ăn giúp duy trì dinh dưỡng trong thời gian bệnh, nhưng không thay thế việc điều trị khi có chỉ định.

Cho trẻ uống đủ và tiếp tục bú
Khi trẻ ăn kém, cha mẹ cần chú ý xem con còn bú, uống và đi tiểu như thường lệ hay không. Nên mời trẻ uống từng ít một, nhiều lần trong ngày, thay vì chờ con khát hoặc cố cho uống một lượng lớn cùng lúc.
- Trẻ còn bú mẹ: Tiếp tục cho bú, có thể chia thành những cữ ngắn hơn nếu con dễ mệt.
- Trẻ dùng sữa công thức: Pha đúng tỷ lệ hướng dẫn, không tự pha loãng để trẻ dễ uống hơn.
- Trẻ đã ăn bổ sung: Tiếp tục sữa phù hợp với độ tuổi, đồng thời cho uống nước theo nhu cầu và khả năng của con.
- Trẻ lớn: Có thể bổ sung nước qua nước uống, canh, súp và các món ăn có nước. Tuy nhiên, không nên chỉ dùng nước canh thay cho bữa ăn.
- Trẻ nôn hoặc tiêu chảy: Cho uống từng ngụm nhỏ. Nếu có nguy cơ mất nước, cần tham khảo ý kiến của nhân viên y tế về việc sử dụng dung dịch bù nước và điện giải. Khi dùng, phải pha đúng lượng nước ghi trên gói.
- Trẻ dưới 6 tháng: Không tự thay cữ bú bằng nước lọc, nước trái cây hoặc nước cháo. Khi con bú kém, cần được tư vấn sớm.
Lượng nước cần bổ sung cho trẻ mắc cúm phụ thuộc vào độ tuổi, cân nặng, mức độ sốt, lượng bú và tình trạng nôn hoặc tiêu chảy. Với trẻ có bệnh nền, cha mẹ cần tuân theo hướng dẫn riêng của bác sĩ.

Điều chỉnh bữa ăn khi trẻ đau họng, biếng ăn hoặc nôn
Khi trẻ khó chịu, thay đổi cách cho ăn thường thiết thực hơn việc liên tục tìm món mới. Cha mẹ nên quan sát lý do con ăn ít để điều chỉnh phù hợp.
- Nếu trẻ đau họng: Chọn món mềm, dễ nuốt và có nhiệt độ khiến trẻ dễ chịu. Không ép con ăn nóng.
- Nếu trẻ nhanh no hoặc mệt: Giảm lượng mỗi bữa và mời ăn lại vào thời điểm khác. Ưu tiên món quen thuộc mà trẻ chấp nhận.
- Nếu trẻ buồn nôn: Tránh cho ăn quá nhiều một lúc. Những món nhiều dầu mỡ hoặc cay có thể khiến trẻ khó chịu hơn.
- Nếu trẻ nôn: Ưu tiên duy trì từng lượng dịch nhỏ. Khi con giữ được nước và muốn ăn, có thể cho ăn lại từng ít một.
- Nếu trẻ đã đỡ bệnh: Tăng dần lượng ăn theo cảm giác thèm ăn, thay vì yêu cầu con ăn bù ngay trong một bữa.
Trẻ ăn ít hơn trong một bữa không có nghĩa là bệnh đang nặng hơn. Tuy nhiên, nếu con bỏ ăn, uống ít, đi tiểu ít hơn bình thường hoặc lừ đừ, cha mẹ cần đưa trẻ đi khám sớm thay vì chỉ đổi món để khuyến khích con ăn.

Những cách ăn uống nên tránh khi trẻ mắc cúm A
Việc kiêng quá nhiều thực phẩm hoặc chỉ tập trung vào một món được cho là bổ dưỡng có thể khiến bữa ăn của trẻ thiếu đa dạng. Trong thời gian bệnh, cần tránh:
- Chỉ cho ăn cháo trắng hoặc uống nước hầm: Nếu kéo dài, cách ăn này khó đáp ứng nhu cầu dinh dưỡng của trẻ. Có thể thêm thực phẩm cung cấp đạm và rau củ theo khả năng ăn.
- Ép ăn khi trẻ đang khóc, buồn nôn hoặc quá mệt: Nên dừng lại và thử vào lúc con dễ chịu hơn.
- Tự kiêng thịt, cá, trứng vì trẻ đang ho: Những thực phẩm này vẫn có thể có trong bữa ăn nếu phù hợp độ tuổi, trẻ không dị ứng và không có chỉ định kiêng riêng.
- Dùng nước ngọt hoặc nước trái cây thay nước uống: Đặc biệt khi trẻ tiêu chảy, các loại đồ uống này có thể làm tình trạng tiêu chảy nặng hơn.
- Tự đổi hoặc ngừng sữa đang dung nạp tốt: Nếu nghi trẻ không dung nạp sữa hoặc có dị ứng, cần trao đổi với bác sĩ trước khi thay thế.

Trẻ ăn uống kém đến mức nào cần đi khám?
Khi trẻ mắc cúm A, khả năng uống, lượng nước tiểu và mức độ tỉnh táo giúp gia đình nhận biết tình trạng sức khỏe bên cạnh việc theo dõi sốt. Cần đưa con đi khám sớm nếu:
- Bú hoặc uống giảm rõ rệt, đặc biệt ở trẻ nhỏ.
- Nôn nhiều, không giữ được nước sau khi uống.
- Tiểu ít hơn thường lệ hoặc tã ướt giảm rõ.
- Khô miệng, khóc ít nước mắt, mệt nhiều.
- Đã đỡ nhưng sốt trở lại, ho tăng hoặc tình trạng chung xấu đi.
Trẻ khó thở, tím tái, co giật, li bì hoặc khó đánh thức cần được cấp cứu ngay. Không cố cho trẻ ăn hoặc uống khi con không đủ tỉnh táo.

Khám trẻ mắc cúm A và ăn uống kém tại Bệnh viện Đa Khoa Hồng Ngọc
Khi trẻ mắc cúm A kèm bú kém, nôn hoặc ăn uống giảm kéo dài, thăm khám giúp đánh giá tình trạng mất nước, diễn biến bệnh và nhu cầu điều trị. Khoa Nhi, BVĐK Hồng Ngọc tiếp nhận khám, điều trị cúm A, cúm B cùng các bệnh lý hô hấp, tiêu hóa và vấn đề dinh dưỡng ở trẻ. Đây là cơ sở để bác sĩ xem xét tình trạng của con và tư vấn cách chăm sóc phù hợp.
Tùy biểu hiện và khả năng ăn uống, bác sĩ sẽ hướng dẫn việc bổ sung dịch, điều chỉnh bữa ăn và theo dõi những dấu hiệu cần tái khám. Gia đình có thể liên hệ BVĐK Hồng Ngọc qua hotline 0947 616 006 để được hướng dẫn thăm khám khi trẻ uống kém, nôn nhiều hoặc chưa cải thiện sau thời gian chăm sóc tại nhà.

Câu hỏi thường gặp
Trẻ bị cúm A ăn trứng hoặc thịt gà được không?
Trứng và thịt gà vẫn có thể dùng trong bữa ăn nếu trẻ đã ăn được những thực phẩm này, không dị ứng và không có chỉ định kiêng riêng. Nên nấu chín, chế biến mềm và chia lượng phù hợp với khả năng ăn của con.
Trẻ bị cúm A có nên tiếp tục uống sữa?
Trẻ có thể tiếp tục bú mẹ hoặc dùng loại sữa phù hợp với độ tuổi nếu vẫn dung nạp tốt. Với sữa công thức, cần giữ đúng tỷ lệ pha. Nếu uống vào thường xuyên nôn hoặc có biểu hiện bất thường, nên đưa con đi khám thay vì tự đổi nhiều loại sữa.
Trẻ chỉ muốn ăn cháo có được không?
Cháo là lựa chọn phù hợp khi trẻ mệt hoặc khó nuốt. Tuy nhiên, nên thay đổi thành phần như thịt, cá, trứng, đậu phụ và rau củ theo độ tuổi, thay vì chỉ cho ăn cháo trắng trong nhiều ngày.
Trẻ ăn ít nhưng vẫn uống và chơi được có đáng lo?
Trẻ có thể giảm cảm giác thèm ăn trong thời gian bệnh. Nếu con vẫn uống được, đi tiểu và tỉnh táo, gia đình có thể tiếp tục chia nhỏ bữa và theo dõi. Khi lượng ăn giảm kéo dài, uống kém hoặc xuất hiện dấu hiệu bệnh nặng lên, cần được bác sĩ đánh giá.
Kết luận
Với câu hỏi trẻ bị cúm A nên ăn gì, cha mẹ nên chọn những món quen thuộc con yêu thích, chế biến mềm và chia thành nhiều bữa nhỏ. Bên cạnh lượng ăn mỗi bữa, cha mẹ cần theo dõi khả năng uống nước, số lần đi tiểu và mức độ tỉnh táo của con để kịp thời đưa trẻ đi khám khi có dấu hiệu bất thường.
Tài liệu tham khảo
- NHS.Looking after a sick child — chăm sóc trẻ bệnh, duy trì uống và khuyến khích ăn theo khả năng.
- NHS.What to feed young children — các nhóm thực phẩm, sữa và lưu ý dinh dưỡng theo độ tuổi.
- NHS.Diarrhoea and vomiting — tiếp tục bú, cho uống từng ít một, không pha loãng sữa công thức và nhận biết dấu hiệu cần khám.
- CDC.Signs and Symptoms of Flu — triệu chứng cúm và dấu hiệu cảnh báo biến chứng ở trẻ.