Bật điều hòa quá lạnh, không vệ sinh máy hoặc ngủ dưới luồng gió lạnh có thể gây khô họng, nghẹt mũi và kích ứng hô hấp trong mùa hè.
Sai lầm dùng điều hòa mùa hè dễ làm khô họng, nghẹt mũi
Điều hòa giúp cơ thể dễ chịu hơn trong những ngày nắng nóng, nhưng sử dụng không đúng cách có thể khiến niêm mạc mũi họng bị khô, dễ kích ứng và làm nặng hơn các triệu chứng hô hấp sẵn có. Dưới đây là những sai lầm thường gặp khi sử dụng điều hòa mùa hè và tư vấn dùng điều hòa giúp hạn chế viêm mũi, viêm họng từ bác sĩ chuyên khoa Hô Hấp - Bệnh viện Đa khoa Hồng Ngọc.
Trả lời nhanh: Điều hòa không trực tiếp gây viêm họng hay viêm mũi. Tuy nhiên, dùng điều hòa sai cách có thể làm khô niêm mạc mũi họng, tăng kích ứng đường thở và làm triệu chứng viêm mũi dị ứng, viêm xoang hoặc hen suyễn dễ nặng hơn. Để giảm nguy cơ khó chịu hô hấp, nên đặt nhiệt độ vừa phải, tránh để gió thổi trực tiếp, vệ sinh màng lọc định kỳ, thông khí phòng và uống đủ nước phù hợp.
Ngồi điều hòa sai cách dễ dẫn đến các bệnh liên quan đến hô hấp
Điều hòa có thật sự gây viêm họng, viêm mũi không?
Điều hòa không trực tiếp tạo ra virus hoặc vi khuẩn gây viêm họng, viêm mũi. Tuy nhiên, dùng điều hòa sai cách có thể làm khô niêm mạc mũi họng, giảm cảm giác dễ chịu của đường thở và khiến người có cơ địa dị ứng hoặc bệnh hô hấp nền dễ bùng triệu chứng hơn.
Ví dụ, khi phòng quá lạnh hoặc không khí quá khô, lớp niêm mạc trong mũi và họng có thể mất độ ẩm tự nhiên. Khi đó, người dùng dễ cảm thấy khô họng, rát họng, nghẹt mũi, ho nhẹ hoặc đau đầu sau khi ngủ dậy.
Ngoài ra, nếu màng lọc điều hòa bẩn, phòng thiếu vệ sinh hoặc có nấm mốc, các chất kích ứng trong không khí có thể làm ho, hắt hơi, nghẹt mũi hoặc khò khè tăng lên, đặc biệt ở người viêm mũi dị ứng, viêm xoang, hen suyễn hoặc bệnh phổi mạn tính.
Điều hòa cứu cánh mùa nóng cho cả gia đình nếu sử dụng đúng
Dùng điều hòa sai cách ảnh hưởng đường hô hấp thế nào?
Không khí lạnh và khô có thể làm niêm mạc mũi họng mất độ ẩm tự nhiên. Khi hàng rào bảo vệ này bị kích ứng, người dùng có thể dễ cảm thấy khô rát họng, nghẹt mũi, ho hoặc khó chịu vùng mũi xoang.
Phòng điều hòa kín lâu ngày cũng có thể tích tụ nhiều tác nhân gây kích ứng đường hô hấp, gồm:
Bụi mịn: Bụi nhỏ trong không khí có thể bám vào niêm mạc mũi họng, gây khô rát, hắt hơi, nghẹt mũi hoặc ho, nhất là khi phòng ít được lau dọn và thông khí.
Nấm mốc: Nấm mốc dễ phát triển ở nơi ẩm, dàn lạnh bẩn hoặc phòng có độ ẩm cao. Bào tử nấm mốc có thể kích thích mũi xoang, làm người có cơ địa dị ứng hoặc hen suyễn dễ bùng triệu chứng.
Vi khuẩn: Môi trường điều hòa không được vệ sinh định kỳ có thể tích tụ vi khuẩn trên màng lọc, dàn lạnh hoặc bề mặt ẩm. Khi phát tán trong không khí, chúng có thể góp phần gây kích ứng hoặc làm tăng nguy cơ nhiễm trùng hô hấp ở người nhạy cảm.
Lông thú nuôi: Lông và vảy da thú nuôi có thể lưu lại trong phòng kín, bám vào chăn ga, rèm cửa và màng lọc điều hòa. Đây là dị nguyên thường gặp, dễ gây hắt hơi, ngứa mũi, chảy nước mũi hoặc khò khè ở người dị ứng.
Phấn hoa: Phấn hoa có thể theo quần áo, tóc, cửa sổ hoặc hệ thống thông khí đi vào phòng. Trong phòng kín, phấn hoa dễ tích tụ và kích thích người bị viêm mũi dị ứng, gây hắt hơi, nghẹt mũi, ngứa mắt.
Dị nguyên trong không khí: Ngoài bụi và nấm mốc, dị nguyên còn có thể đến từ mạt bụi nhà, hóa chất tẩy rửa, mùi nước hoa, khói thuốc hoặc vật liệu trong phòng. Các yếu tố này có thể làm đường thở nhạy cảm hơn, đặc biệt ở người có hen hoặc viêm mũi dị ứng.
Những yếu tố này có thể làm nặng hơn các bệnh lý hô hấp sẵn có như:
Viêm mũi dị ứng: Người bệnh có thể hắt hơi, chảy nước mũi, nghẹt mũi hoặc ngứa mũi nhiều hơn khi tiếp xúc với bụi, nấm mốc, lông thú hoặc phấn hoa trong phòng điều hòa kín.
Viêm xoang: Không khí khô, lạnh và bụi bẩn có thể làm niêm mạc mũi xoang phù nề, khiến dịch xoang khó dẫn lưu hơn. Người bệnh dễ bị nghẹt mũi, đau nặng vùng trán – má hoặc đau đầu tái phát.
Hen suyễn: Không khí lạnh, khô hoặc chứa dị nguyên có thể kích thích co thắt phế quản ở người hen. Người bệnh có thể ho về đêm, khò khè, tức ngực hoặc khó thở khi nằm điều hòa.
Viêm họng kéo dài: Niêm mạc họng bị khô và kích ứng lặp lại có thể khiến người bệnh rát họng, ho khan hoặc cảm giác vướng họng kéo dài, nhất là khi ngủ trong phòng lạnh nhiều giờ.
Bệnh hô hấp mạn tính: Người mắc COPD, giãn phế quản hoặc bệnh phổi mạn tính thường nhạy cảm hơn với thay đổi nhiệt độ và chất lượng không khí kém. Phòng điều hòa kín, bụi hoặc nấm mốc có thể làm triệu chứng ho, đờm, khó thở nặng hơn.
Điểm quan trọng là không nên quy mọi triệu chứng ho, đau họng hoặc nghẹt mũi cho điều hòa. Nếu triệu chứng kéo dài, kèm sốt, khó thở, khò khè hoặc đau ngực, người bệnh cần đi khám để loại trừ nhiễm trùng hô hấp, hen, viêm phế quản, viêm phổi hoặc bệnh lý khác.
Vi khuẩn, nấm mốc từ điều hòa gây ra các bệnh hô hấp
Những sai lầm dùng điều hòa mùa hè thường gặp
Để nhiệt độ quá thấp
Nhiều người có thói quen để điều hòa ở mức rất thấp, khoảng 16–20°C, khi trời nóng cao điểm. Tuy nhiên, nhiệt độ quá thấp khiến cơ thể khó thích nghi khi di chuyển giữa môi trường nóng và lạnh.
Không khí lạnh kéo dài còn có thể:
Làm niêm mạc mũi họng bị khô: Khi niêm mạc mất độ ẩm, người dùng dễ có cảm giác khô họng, rát họng hoặc ngứa mũi sau khi ngủ dậy.
Tăng kích ứng đường hô hấp: Không khí lạnh có thể khiến đường thở nhạy cảm hơn, đặc biệt ở người có hen, viêm mũi dị ứng hoặc viêm xoang.
Gây nghẹt mũi hoặc đau họng sau ngủ dậy: Nằm trong phòng quá lạnh nhiều giờ có thể làm mạch máu vùng mũi co lại, sau đó phản ứng lại bằng nghẹt mũi, chảy mũi hoặc đau họng.
Làm người có bệnh nền khó chịu hơn: Người cao tuổi, trẻ nhỏ hoặc người có bệnh tim phổi mạn tính thường khó thích nghi với nhiệt độ quá thấp hơn người khỏe mạnh.
Nên làm gì? Có thể đặt điều hòa ở mức vừa phải, thường khoảng 25–27°C nếu phù hợp với thể trạng và thời tiết thực tế. Nên tránh để quá lạnh hoặc để chênh lệch nhiệt độ trong phòng - ngoài trời quá lớn, vì cơ thể có thể khó thích nghi khi di chuyển đột ngột giữa hai môi trường.
Vừa đi nắng về vào phòng lạnh ngay
Sau khi đi ngoài trời nóng, thân nhiệt và nhịp tim thường tăng để giúp cơ thể tản nhiệt. Nếu vào phòng lạnh ngay hoặc đứng trực tiếp trước luồng gió điều hòa, cơ thể có thể khó thích nghi kịp với sự thay đổi nhiệt độ đột ngột.
Một số người có thể xuất hiện:
Đau đầu: Sự thay đổi nhiệt độ nhanh có thể khiến mạch máu co giãn đột ngột, gây cảm giác đau đầu hoặc nặng đầu.
Chóng mặt: Sau khi đi nắng, cơ thể có thể đang mất nước nhẹ hoặc mệt do nóng; vào phòng lạnh ngay có thể làm cảm giác choáng váng rõ hơn.
Nghẹt mũi: Niêm mạc mũi nhạy cảm với thay đổi nhiệt độ, dễ phản ứng bằng nghẹt mũi, hắt hơi hoặc chảy nước mũi.
Đau họng: Hơi lạnh thổi trực tiếp khi cổ họng còn khô sau khi đi nắng có thể làm họng rát, khô hoặc khó chịu.
Mệt lả: Người vừa hoạt động ngoài trời, đổ nhiều mồ hôi hoặc chưa bù nước đủ có thể thấy mệt hơn nếu thay đổi môi trường quá nhanh.
Cảm giác ớn lạnh: Mồ hôi còn trên da gặp không khí lạnh có thể làm cơ thể mất nhiệt nhanh, gây run hoặc lạnh đột ngột.
Nên làm gì? Sau khi đi nắng về, nên nghỉ ở nơi thoáng mát vài phút, lau khô mồ hôi, uống nước từng ngụm nhỏ nếu cần và để cơ thể hạ nhiệt dần trước khi vào phòng lạnh.
Chênh lệch nhiệt độ lớn có thể gây sốc nhiệt
Ngủ ngay dưới luồng gió điều hòa
Luồng khí lạnh thổi trực tiếp trong nhiều giờ có thể làm khô niêm mạc hô hấp và khiến cơ vùng cổ vai gáy bị co cứng. Đây là lý do nhiều người thức dậy với cảm giác khô họng, nghẹt mũi hoặc đau mỏi cổ vai gáy.
Nhiều người có thể gặp:
Đau cổ vai gáy: Gió lạnh thổi trực tiếp vào vùng cổ, vai trong thời gian dài có thể làm cơ co cứng, gây đau hoặc khó xoay cổ sau khi ngủ dậy.
Khô họng: Không khí lạnh và khô làm niêm mạc họng mất độ ẩm, gây cảm giác rát họng, ngứa họng hoặc muốn ho.
Ho nhẹ: Ho có thể xuất hiện do họng bị khô hoặc đường thở bị kích thích bởi luồng khí lạnh kéo dài.
Nghẹt mũi sau ngủ dậy: Niêm mạc mũi bị lạnh, khô hoặc kích ứng có thể phù nề nhẹ, khiến người dùng thấy nghẹt mũi khi thức dậy.
Cảm giác lạnh người hoặc khó chịu: Người nhạy cảm với lạnh có thể ngủ không sâu, dễ thức giấc hoặc mệt mỏi sau một đêm nằm dưới luồng gió trực tiếp.
Trẻ nhỏ, người cao tuổi và người có bệnh hô hấp nền thường nhạy cảm với luồng khí lạnh trực tiếp hơn người trẻ khỏe mạnh.
Nên làm gì? Chỉnh hướng gió lên cao hoặc sang bên, dùng chế độ đảo gió, tránh để luồng khí lạnh thổi trực tiếp vào mặt, cổ, ngực hoặc lưng trong thời gian dài.
Không vệ sinh điều hòa định kỳ
Màng lọc điều hòa có thể tích tụ bụi, nấm mốc, vi khuẩn và dị nguyên. Nếu không vệ sinh định kỳ, các tác nhân này có thể phát tán trong không khí và kích thích đường hô hấp.
Người dễ bị ảnh hưởng hơn gồm:
Người viêm mũi dị ứng: Nhóm này nhạy cảm với bụi, phấn hoa, mạt bụi và nấm mốc. Khi điều hòa bẩn, triệu chứng hắt hơi, ngứa mũi, nghẹt mũi có thể tăng.
Người viêm xoang: Bụi và không khí khô có thể làm niêm mạc mũi xoang phù nề hơn, khiến dịch xoang khó thoát và gây đau nặng mặt hoặc đau đầu.
Người hen suyễn: Dị nguyên trong phòng có thể kích thích phế quản, gây ho, khò khè, tức ngực hoặc khó thở, nhất là về đêm.
Trẻ nhỏ: Đường thở của trẻ còn nhạy cảm, dễ bị kích ứng bởi bụi, nấm mốc hoặc không khí lạnh khô.
Người cao tuổi: Người lớn tuổi thường có sức đề kháng và khả năng thích nghi kém hơn, dễ bị khô họng, ho hoặc mệt khi chất lượng không khí trong phòng kém.
Người có bệnh hô hấp mạn tính: Người mắc COPD, giãn phế quản hoặc bệnh phổi mạn tính có thể bị tăng ho, tăng đờm hoặc khó thở khi hít phải không khí nhiều bụi, nấm mốc.
Bao lâu nên vệ sinh điều hòa? Tần suất vệ sinh phụ thuộc vào mức độ sử dụng, môi trường sống, bụi trong nhà và khuyến cáo của nhà sản xuất. Nếu điều hòa dùng gần như cả ngày trong mùa nóng, màng lọc có thể cần được kiểm tra và vệ sinh thường xuyên hơn.
Vệ sinh điều hòa định kỳ giúp hạn chế vi khuẩn mùa nắng nóng
Ở phòng điều hòa kín cả ngày
Nhiều người làm việc trong phòng điều hòa liên tục 8–10 tiếng/ngày nhưng ít mở cửa hoặc thông khí. Khi không khí lưu thông kém, bụi, mùi, hơi ẩm, dị nguyên hoặc tác nhân kích ứng có thể tích tụ trong phòng.
Không khí lưu thông kém có thể:
Làm tăng bụi trong phòng: Bụi từ chăn ga, rèm cửa, giấy tờ, thảm hoặc đồ nội thất có thể lơ lửng trong không khí nếu phòng ít được vệ sinh và thông khí.
Khiến không khí khô hơn: Điều hòa hoạt động lâu có thể làm giảm độ ẩm, khiến mũi họng khô, môi khô hoặc mắt khó chịu.
Tăng cảm giác bí, mệt: Phòng kín lâu có thể khiến người ở trong cảm thấy nặng đầu, thiếu thoải mái, nhất là khi không khí không được trao đổi định kỳ.
Làm nặng triệu chứng viêm mũi dị ứng hoặc viêm xoang: Người có bệnh mũi xoang dễ bị nghẹt mũi, đau đầu hoặc hắt hơi nhiều hơn khi phòng có bụi, không khí khô và thiếu lưu thông.
Nên làm gì? Có thể mở cửa thông khí định kỳ khi điều kiện bên ngoài phù hợp, kết hợp quạt thông gió nếu cần và vệ sinh phòng thường xuyên để giảm bụi, nấm mốc.
Ngủ điều hòa cả đêm nhưng không chú ý đủ nước
Điều hòa có thể làm không khí khô hơn, khiến một số người thức dậy với cảm giác khô họng, khô môi hoặc đau đầu nhẹ. Tuy nhiên, không nên hiểu rằng ai nằm điều hòa cũng cần uống thật nhiều nước.
Theo khuyến nghị dinh dưỡng tham khảo, tổng lượng nước từ thực phẩm và đồ uống ở người trưởng thành khỏe mạnh thường khoảng 2,7 lít/ngày ở nữ và 3,7 lít/ngày ở nam. Tuy nhiên, nhu cầu thực tế thay đổi theo thời tiết, vận động, lượng mồ hôi, bệnh nền và thuốc đang dùng.
Người có bệnh tim, bệnh thận, suy gan hoặc được dặn hạn chế dịch cần hỏi bác sĩ về lượng nước phù hợp.
Nên làm gì?
Uống nước đều trong ngày: Không nên đợi đến khi quá khát mới uống, đặc biệt trong những ngày nóng hoặc khi làm việc lâu trong phòng điều hòa.
Theo dõi màu nước tiểu: Nước tiểu sẫm màu, tiểu ít, khô miệng hoặc đau đầu nhẹ có thể gợi ý cơ thể đang thiếu nước.
Không uống quá nhiều sát giờ ngủ: Uống quá nhiều nước trước khi ngủ có thể gây tiểu đêm, làm gián đoạn giấc ngủ.
Cá nhân hóa với người bệnh nền: Người bệnh tim, thận hoặc đang dùng thuốc lợi tiểu nên hỏi bác sĩ về lượng nước phù hợp thay vì tự tăng lượng nước quá nhiều.
Uống đủ nước khi ngồi phòng điều hòa thường xuyên
Lạm dụng máy tạo ẩm nhưng không vệ sinh đúng cách
Một số người dùng máy tạo ẩm để giảm khô mũi họng khi nằm điều hòa. Tuy nhiên, nếu máy tạo ẩm không được vệ sinh thường xuyên, nước đọng và môi trường ẩm có thể tạo điều kiện cho vi sinh vật hoặc nấm mốc phát triển.
Nên làm gì?
Vệ sinh máy tạo ẩm theo hướng dẫn: Bình chứa nước, đầu phun và bộ phận tạo ẩm cần được làm sạch định kỳ để hạn chế vi sinh vật phát triển.
Thay nước thường xuyên: Không nên để nước cũ trong máy quá lâu vì có thể tạo mùi và tăng nguy cơ nhiễm bẩn.
Tránh để phòng quá ẩm: Độ ẩm quá cao có thể khiến nấm mốc phát triển ở tường, rèm cửa, chăn ga hoặc góc phòng.
Theo dõi cảm giác hô hấp: Nếu dùng máy tạo ẩm nhưng vẫn nghẹt mũi, ho hoặc khò khè, nên kiểm tra lại độ ẩm, vệ sinh phòng và đi khám nếu triệu chứng kéo dài.
Bảng tóm tắt sai lầm, ảnh hưởng và cách điều chỉnh
Sai lầm
Ảnh hưởng có thể gặp
Cách điều chỉnh
Để nhiệt độ quá thấp
Khô mũi họng, nghẹt mũi, đau họng sau ngủ dậy; người nhạy cảm có thể ho hoặc khó chịu hô hấp hơn
Đặt mức nhiệt vừa phải, tránh chênh lệch quá lớn với ngoài trời
Vừa đi nắng về vào phòng quá lạnh
Đau đầu, chóng mặt, ớn lạnh, khó chịu hô hấp do thay đổi nhiệt độ đột ngột
Nghỉ vài phút, lau khô mồ hôi, để cơ thể hạ nhiệt từ từ
Ngủ dưới luồng gió trực tiếp
Khô họng, ho nhẹ, nghẹt mũi, đau cổ vai gáy
Chỉnh hướng gió lên cao/sang bên, dùng chế độ đảo gió
Không vệ sinh màng lọc
Tăng bụi, nấm mốc, dị nguyên trong phòng; dễ làm nặng viêm mũi dị ứng, hen, viêm xoang
Vệ sinh màng lọc định kỳ theo tần suất sử dụng
Ở phòng kín quá lâu
Không khí tù đọng, thiếu thông khí, dễ kích ứng mũi họng
Mở cửa thông khí định kỳ hoặc dùng quạt thông gió phù hợp
Không chú ý độ ẩm phòng
Khô môi, khô họng nếu quá khô; nấm mốc nếu quá ẩm
Theo dõi độ ẩm, vệ sinh phòng và thiết bị tạo ẩm đúng cách
Nhiệt độ điều hòa bao nhiêu là phù hợp?
Không có một mức nhiệt cố định phù hợp cho tất cả mọi người. Nhiệt độ nên được điều chỉnh theo thời tiết bên ngoài, tuổi, bệnh nền, khả năng chịu lạnh và cảm giác thực tế của từng người.
Thông thường, nhiều người có thể thấy dễ chịu khi đặt điều hòa khoảng 25–27°C. Tuy nhiên, mức này chỉ nên xem là gợi ý tham khảo, không phải tiêu chuẩn y khoa bắt buộc.
Khi dùng điều hòa, nên chú ý:
Không để phòng quá lạnh: Nhiệt độ quá thấp dễ gây khô mũi họng và khiến cơ thể khó thích nghi khi ra ngoài trời nóng.
Tránh chênh lệch nhiệt độ quá lớn với ngoài trời: Sự thay đổi đột ngột giữa nóng và lạnh có thể gây đau đầu, chóng mặt hoặc khó chịu ở người nhạy cảm.
Không để gió thổi trực tiếp vào mặt, cổ, ngực: Đây là vùng dễ bị kích ứng, khô họng hoặc co cứng cơ nếu tiếp xúc luồng lạnh trong thời gian dài.
Theo dõi dấu hiệu lạnh ở trẻ nhỏ và người cao tuổi: Nếu trẻ lạnh tay chân, ngủ không yên, người già mệt hoặc đau nhức, nên điều chỉnh nhiệt độ và hướng gió.
Điều chỉnh nếu có triệu chứng sau ngủ dậy: Nếu thường xuyên khô họng, nghẹt mũi hoặc ho nhẹ buổi sáng, nên kiểm tra lại nhiệt độ, hướng gió, độ ẩm và vệ sinh máy.
Nhiệt độ điều hòa phù hợp giúp cơ thể thoải mái
Những ai cần cẩn trọng hơn khi dùng điều hòa?
Trẻ nhỏ
Trẻ nhỏ chưa hoàn thiện khả năng điều hòa thân nhiệt nên dễ bị lạnh hoặc mất nước hơn người lớn. Trẻ cũng khó tự nói rõ cảm giác lạnh, khô họng hoặc khó chịu.
Không nên:
Để nhiệt độ quá thấp: Trẻ có thể bị lạnh, ngủ không sâu hoặc nghẹt mũi nếu phòng quá lạnh.
Để gió thổi trực tiếp vào trẻ: Luồng gió lạnh kéo dài có thể làm trẻ khô mũi họng hoặc ho nhẹ sau ngủ dậy.
Quấn kín quá mức khi nằm điều hòa: Quấn quá kín có thể khiến trẻ nóng, đổ mồ hôi, sau đó dễ bị lạnh khi gặp gió điều hòa.
Để trẻ nằm lâu trong phòng kín, bí: Phòng kín ít thông khí có thể tích tụ bụi, mùi và dị nguyên.
Để trẻ ra vào đột ngột giữa phòng lạnh và ngoài trời nóng: Sự thay đổi nhiệt độ nhanh có thể khiến trẻ khó chịu, hắt hơi hoặc nghẹt mũi.
Nếu trẻ ho nhiều, sốt, bú kém, thở nhanh, rút lõm lồng ngực hoặc tím môi, cần đi khám ngay.
Người viêm mũi dị ứng hoặc viêm xoang
Không khí lạnh, khô và bụi từ điều hòa bẩn có thể kích thích niêm mạc mũi xoang, khiến triệu chứng tái phát hoặc nặng hơn.
Người bệnh có thể gặp:
Nghẹt mũi: Niêm mạc mũi bị kích ứng có thể phù nề, làm người bệnh khó thở bằng mũi, nhất là ban đêm.
Chảy mũi: Dịch mũi có thể tăng khi tiếp xúc với không khí lạnh, bụi hoặc dị nguyên.
Đau đầu vùng trán, má: Viêm xoang có thể nặng hơn nếu đường dẫn lưu xoang bị tắc do niêm mạc phù nề.
Hắt hơi: Đây là phản ứng thường gặp khi mũi tiếp xúc với bụi, phấn hoa, nấm mốc hoặc thay đổi nhiệt độ.
Ngứa mũi, ngứa họng: Dị nguyên trong phòng điều hòa kín có thể làm triệu chứng dị ứng kéo dài hơn.
Nhóm này nên chú ý vệ sinh phòng, vệ sinh điều hòa, tránh gió lạnh trực tiếp và đi khám nếu triệu chứng kéo dài hoặc tái phát nhiều lần.
Người hen suyễn
Không khí lạnh và khô có thể kích thích co thắt đường thở ở một số người hen suyễn. Nếu điều hòa bẩn hoặc phòng có nấm mốc, bụi, lông thú nuôi, triệu chứng hen cũng có thể dễ bùng phát hơn.
Nếu thường xuyên có các dấu hiệu sau khi nằm điều hòa, người bệnh nên đi khám:
Ho về đêm: Ho tăng khi nằm trong phòng lạnh có thể là dấu hiệu đường thở bị kích thích hoặc hen chưa được kiểm soát tốt.
Khó thở khi nằm điều hòa: Không khí lạnh, khô hoặc dị nguyên trong phòng có thể làm đường thở co thắt.
Khò khè: Tiếng rít khi thở ra là dấu hiệu cần chú ý ở người hen hoặc bệnh phổi mạn tính.
Tức ngực: Cảm giác nặng ngực, khó hít sâu có thể liên quan co thắt phế quản.
Phải dùng thuốc cắt cơn nhiều hơn bình thường: Đây có thể là dấu hiệu bệnh hen đang kiểm soát kém và cần tái khám.
Người bệnh hen không nên tự ngừng thuốc kiểm soát hen chỉ vì triệu chứng tạm ổn.
Người cao tuổi
Người lớn tuổi thường nhạy cảm hơn với thay đổi nhiệt độ và dễ khô đường hô hấp hơn người trẻ. Nếu ở phòng lạnh quá lâu, người già có thể thấy đau nhức cơ, khô họng, mệt mỏi hoặc khó chịu hô hấp.
Người cao tuổi có bệnh tim mạch, bệnh phổi mạn tính, đái tháo đường hoặc suy thận càng cần dùng điều hòa thận trọng, tránh để quá lạnh và không tự ý uống quá nhiều nước nếu đang bị hạn chế dịch.
Cần chú ý nếu người cao tuổi có các biểu hiện như ho tăng, khó thở, mệt lả, lú lẫn, sốt hoặc ăn uống kém sau nhiều ngày ở phòng lạnh.
Người già nhạy cảm hơn khi nhiệt độ thay đổi
Người có bệnh phổi mạn tính
Người mắc bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính, giãn phế quản hoặc bệnh hô hấp mạn tính khác có thể nhạy cảm với không khí lạnh, khô và chất lượng không khí kém.
Nếu điều hòa làm tăng ho, khò khè, khó thở hoặc tức ngực, người bệnh nên được bác sĩ Hô hấp đánh giá để điều chỉnh môi trường sống và phác đồ điều trị phù hợp.
Nhóm này cũng nên tránh phòng có mùi ẩm mốc, khói thuốc, bụi hoặc hóa chất tẩy rửa mạnh vì các yếu tố này có thể làm bệnh hô hấp nặng hơn.
Cách dùng điều hòa giảm nguy cơ kích ứng hô hấp
Duy trì nhiệt độ vừa phải
Nên đặt điều hòa ở mức cơ thể cảm thấy dễ chịu, tránh quá lạnh. Với nhiều người, khoảng 25–27°C có thể phù hợp, nhưng vẫn cần điều chỉnh theo thể trạng, tuổi và thời tiết thực tế.
Nếu ngủ dậy thường xuyên khô họng, nghẹt mũi hoặc đau đầu, có thể thử tăng nhiệt độ, chỉnh hướng gió và kiểm tra độ ẩm/phòng ngủ.
Không để gió lạnh thổi trực tiếp
Có thể chỉnh hướng gió lên cao hoặc sang bên để giảm kích ứng hô hấp và khô họng. Khi ngủ, không nên để luồng gió thổi thẳng vào mặt, cổ, ngực hoặc lưng.
Trẻ nhỏ và người cao tuổi nên nằm ở vị trí tránh luồng gió trực tiếp.
Uống đủ nước phù hợp
Điều hòa có thể làm không khí khô hơn, khiến một số người dễ khô miệng, khô môi hoặc khô họng. Nên uống nước đều trong ngày, không chờ đến khi quá khát.
Người có bệnh tim, bệnh thận, suy gan hoặc đang dùng thuốc lợi tiểu cần hỏi bác sĩ về lượng nước phù hợp, đặc biệt trong mùa nóng.
Vệ sinh điều hòa định kỳ
Màng lọc sạch giúp giảm bụi, nấm mốc và dị nguyên trong phòng. Nên kiểm tra và vệ sinh điều hòa theo khuyến cáo của nhà sản xuất, đồng thời tăng tần suất vệ sinh nếu:
Dùng điều hòa gần như cả ngày: Máy hoạt động nhiều sẽ hút và giữ bụi trên màng lọc nhanh hơn.
Nhà gần đường nhiều bụi: Bụi mịn từ giao thông có thể bám vào phòng và hệ thống lọc.
Có nuôi thú cưng: Lông và vảy da thú nuôi dễ bám vào màng lọc, ga gối và rèm cửa.
Người trong nhà có viêm mũi dị ứng, hen hoặc bệnh hô hấp mạn tính: Nhóm này dễ bị kích ứng bởi bụi, nấm mốc và dị nguyên.
Phòng có mùi ẩm mốc: Đây có thể là dấu hiệu cần kiểm tra độ ẩm, dàn lạnh và các góc khuất trong phòng.
Ẩm mốc tạo môi trường cho vi khuẩn phát triển gây bệnh mùa nóng
Thông khí phòng định kỳ
Có thể mở cửa hoặc dùng quạt thông gió trong một số thời điểm để giúp không khí lưu thông tốt hơn. Việc thông khí cần linh hoạt theo thời tiết, chất lượng không khí ngoài trời và mức độ ô nhiễm xung quanh.
Nếu ngoài trời quá nóng, nhiều bụi hoặc ô nhiễm, nên chọn thời điểm thông khí phù hợp hơn, ví dụ sáng sớm hoặc khi chất lượng không khí tốt hơn.
Chú ý độ ẩm phòng
Không khí quá khô có thể làm khô mũi, họng, môi và gây khó chịu hô hấp. Có thể dùng ẩm kế để theo dõi độ ẩm trong phòng nếu thường xuyên bị khô họng khi nằm điều hòa.
Tuy nhiên, không nên để phòng quá ẩm. Môi trường ẩm kéo dài có thể tạo điều kiện cho nấm mốc phát triển, đặc biệt nếu phòng ít thông khí hoặc máy tạo ẩm không được vệ sinh đúng cách.
Vệ sinh phòng ngủ và chăn ga thường xuyên
Ngoài điều hòa, bụi nhà, ga gối, rèm cửa, thú nhồi bông, lông thú nuôi và nấm mốc cũng có thể gây kích ứng hô hấp.
Nên:
Giặt ga gối định kỳ: Ga gối tích tụ mồ hôi, bụi, tế bào da chết và mạt bụi, có thể kích thích người dị ứng.
Hút bụi phòng ngủ: Việc hút bụi giúp giảm bụi mịn, lông thú và dị nguyên trong không gian kín.
Hạn chế đồ dễ bám bụi: Thú nhồi bông, thảm dày, rèm nặng có thể giữ bụi và khó vệ sinh thường xuyên.
Vệ sinh rèm cửa: Rèm cửa dễ bám bụi, phấn hoa và nấm mốc nếu phòng ẩm hoặc ít nắng.
Kiểm tra các góc ẩm mốc trong phòng: Góc tường, sau tủ, gần cửa sổ hoặc khu vực rò nước dễ phát triển nấm mốc.
Tránh để phòng có mùi ẩm kéo dài: Mùi ẩm có thể gợi ý độ ẩm cao hoặc nấm mốc, cần xử lý sớm để bảo vệ đường hô hấp.
Chăn ga gối giặt định kỳ sẽ giảm lượng mạt bụi
Khi nào nên đi khám?
Nên đi khám chuyên khoa Hô hấp hoặc Tai Mũi Họng nếu có triệu chứng hô hấp kéo dài hoặc nặng hơn khi sử dụng điều hòa.
Nên đi khám nếu có triệu chứng kéo dài
Người bệnh nên đi khám nếu có:
Ho kéo dài: Ho trên nhiều ngày hoặc tái phát nhiều lần có thể liên quan viêm họng, viêm phế quản, hen hoặc bệnh hô hấp khác.
Nghẹt mũi dai dẳng: Nghẹt mũi kéo dài có thể là dấu hiệu viêm mũi dị ứng, viêm xoang hoặc bất thường cấu trúc mũi.
Đau họng tái phát nhiều lần: Nếu đau họng thường xuyên sau khi nằm điều hòa, cần kiểm tra xem có viêm họng mãn, trào ngược hoặc dị ứng không.
Khó thở khi nằm điều hòa: Đây là dấu hiệu cần chú ý, đặc biệt ở người hen suyễn, COPD hoặc bệnh tim phổi.
Khò khè hoặc tức ngực: Có thể gợi ý co thắt phế quản, hen chưa kiểm soát hoặc bệnh lý hô hấp cần điều trị.
Chảy mũi, hắt hơi kéo dài: Nếu triệu chứng xuất hiện nhiều khi vào phòng điều hòa, có thể liên quan dị ứng với bụi, nấm mốc hoặc mạt bụi.
Đau đầu vùng xoang: Đau nặng vùng trán, má, quanh mắt kèm nghẹt mũi có thể gợi ý viêm xoang.
Mất ngủ do nghẹt mũi hoặc ho đêm: Triệu chứng ảnh hưởng giấc ngủ cho thấy cần đánh giá và điều trị sớm.
Cần đi khám sớm hoặc cấp cứu nếu có dấu hiệu nặng
Không nên trì hoãn nếu có:
Khó thở tăng dần: Khó thở khi nghỉ ngơi, khó nói thành câu hoặc thở nhanh là dấu hiệu cần đánh giá sớm.
Khò khè nhiều, dùng thuốc cắt cơn không đỡ: Người hen suyễn gặp tình trạng này có thể đang lên cơn hen nặng.
Đau ngực: Đau ngực kèm khó thở, vã mồ hôi, mệt lả cần đi khám ngay để loại trừ vấn đề tim phổi.
Sốt cao: Sốt kèm ho, đau họng, đau ngực hoặc khó thở có thể liên quan nhiễm trùng hô hấp.
Ho ra máu: Đây là dấu hiệu bất thường, cần được bác sĩ đánh giá nguyên nhân.
Tím môi, tím đầu ngón tay: Có thể gợi ý thiếu oxy, cần cấp cứu.
Trẻ bỏ bú, thở nhanh, rút lõm lồng ngực: Đây là dấu hiệu hô hấp nặng ở trẻ nhỏ.
Người cao tuổi lơ mơ, mệt lả hoặc khó thở: Người cao tuổi dễ diễn tiến nặng và cần được đánh giá sớm.
Người có hen suyễn hoặc bệnh hô hấp mạn tính nên được đánh giá sớm nếu triệu chứng nặng hơn trong mùa hè hoặc mỗi khi nằm điều hòa.
Tại Bệnh viện Đa khoa Hồng Ngọc, người bệnh có thể thăm khám chuyên khoa Hô hấp hoặc Tai Mũi Họng để được đánh giá nguyên nhân ho, nghẹt mũi, đau họng, khò khè hoặc khó thở khi dùng điều hòa, từ đó được tư vấn cách điều chỉnh môi trường sống và điều trị phù hợp.
Câu hỏi thường gặp
Dùng điều hòa có gây viêm họng không?
Điều hòa không trực tiếp gây viêm họng. Tuy nhiên, không khí lạnh, khô, luồng gió thổi trực tiếp hoặc màng lọc bẩn có thể làm khô họng, kích ứng niêm mạc và khiến người có cơ địa nhạy cảm dễ đau họng hơn.
Nên để điều hòa bao nhiêu độ khi ngủ?
Không có mức nhiệt cố định cho tất cả mọi người. Nhiều người có thể thấy phù hợp với khoảng 25–27°C, nhưng cần điều chỉnh theo thể trạng, thời tiết và cảm giác thực tế. Nên tránh để quá lạnh hoặc gió thổi trực tiếp khi ngủ.
Có nên bật điều hòa cả đêm không?
Có thể bật điều hòa qua đêm nếu nhiệt độ phù hợp, không để gió thổi trực tiếp vào người, phòng được vệ sinh tốt và người dùng không bị khó chịu hô hấp. Nếu thường xuyên khô họng, nghẹt mũi hoặc ho sau ngủ dậy, nên điều chỉnh nhiệt độ, hướng gió và độ ẩm.
Bao lâu nên vệ sinh điều hòa?
Tùy tần suất sử dụng, môi trường sống và khuyến cáo của nhà sản xuất. Nếu dùng điều hòa hằng ngày, nhà nhiều bụi, có thú cưng hoặc có người viêm mũi dị ứng/hen, nên kiểm tra và vệ sinh màng lọc thường xuyên hơn.
Nằm điều hòa bị nghẹt mũi phải làm sao?
Có thể thử tăng nhiệt độ phòng, tránh gió thổi trực tiếp, vệ sinh màng lọc, thông khí phòng và uống nước đều trong ngày. Nếu nghẹt mũi kéo dài, kèm đau xoang, chảy mũi nhiều hoặc hắt hơi liên tục, nên đi khám Tai Mũi Họng.
Trẻ nhỏ nằm điều hòa có an toàn không?
Có thể an toàn nếu dùng đúng cách: không để quá lạnh, không để gió thổi trực tiếp, không quấn trẻ quá kín và theo dõi dấu hiệu lạnh hoặc khó thở. Nếu trẻ sốt, ho nhiều, bú kém, thở nhanh hoặc rút lõm lồng ngực, cần đi khám.
Người hen suyễn có nên dùng điều hòa không?
Người hen suyễn có thể dùng điều hòa nếu phòng sạch, nhiệt độ phù hợp và tránh không khí quá lạnh, quá khô. Nếu điều hòa làm tăng ho, khò khè, tức ngực hoặc khó thở về đêm, người bệnh nên đi khám để được điều chỉnh điều trị.
Kết luận
Điều hòa giúp cơ thể dễ chịu hơn trong mùa hè nhưng dùng sai cách có thể làm khô họng, nghẹt mũi và kích ứng hô hấp, đặc biệt ở trẻ nhỏ, người lớn tuổi, người viêm mũi dị ứng, viêm xoang, hen suyễn hoặc bệnh hô hấp mạn tính.
Để dùng điều hòa an toàn hơn, nên đặt nhiệt độ vừa phải, tránh luồng gió thổi trực tiếp, vệ sinh màng lọc định kỳ, thông khí phòng, kiểm soát độ ẩm và uống đủ nước phù hợp. Nếu thường xuyên bị ho kéo dài, nghẹt mũi, khô họng, khò khè hoặc khó thở khi ở phòng điều hòa, người bệnh nên thăm khám để được đánh giá sức khỏe hô hấp và tư vấn phù hợp.
Tại Bệnh viện Đa khoa Hồng Ngọc, khách hàng có thể thăm khám cùng đội ngũ bác sĩ Nội tổng quát và Tim mạch giàu kinh nghiệm với hệ thống xét nghiệm, chẩn đoán hiện đại cùng quy trình nhanh chóng, hạn chế chờ đợi.
Lưu ý y khoa
Bài viết mang tính tham khảo, không thay thế cho chẩn đoán hoặc điều trị y khoa. Nếu xuất hiện khó thở, khò khè, ho kéo dài, sốt, đau ngực, ho ra máu hoặc triệu chứng hô hấp bất thường khi sử dụng điều hòa, người bệnh nên đi khám để được đánh giá phù hợp.
Người có hen suyễn, bệnh phổi mạn tính, viêm mũi dị ứng, viêm xoang, trẻ nhỏ, người cao tuổi hoặc người suy giảm miễn dịch nên hỏi bác sĩ nếu triệu chứng hô hấp thường xuyên nặng hơn khi nằm điều hòa.
Bật điều hòa quá lạnh, không vệ sinh máy hoặc ngủ dưới luồng gió lạnh có thể gây khô họng, nghẹt mũi và kích ứng hô hấp trong mùa hè.
Sai lầm dùng điều hòa mùa hè dễ làm khô họng, nghẹt mũi
Điều hòa giúp cơ thể dễ chịu hơn trong những ngày nắng nóng, nhưng sử dụng không đúng cách có thể khiến niêm mạc mũi họng bị khô, dễ kích ứng và làm nặng hơn các triệu chứng hô hấp sẵn có. Dưới đây là những sai lầm thường gặp khi sử dụng điều hòa mùa hè và tư vấn dùng điều hòa giúp hạn chế viêm mũi, viêm họng từ bác sĩ chuyên khoa Hô Hấp - Bệnh viện Đa khoa Hồng Ngọc.
Trả lời nhanh: Điều hòa không trực tiếp gây viêm họng hay viêm mũi. Tuy nhiên, dùng điều hòa sai cách có thể làm khô niêm mạc mũi họng, tăng kích ứng đường thở và làm triệu chứng viêm mũi dị ứng, viêm xoang hoặc hen suyễn dễ nặng hơn. Để giảm nguy cơ khó chịu hô hấp, nên đặt nhiệt độ vừa phải, tránh để gió thổi trực tiếp, vệ sinh màng lọc định kỳ, thông khí phòng và uống đủ nước phù hợp.
Ngồi điều hòa sai cách dễ dẫn đến các bệnh liên quan đến hô hấp
Điều hòa có thật sự gây viêm họng, viêm mũi không?
Điều hòa không trực tiếp tạo ra virus hoặc vi khuẩn gây viêm họng, viêm mũi. Tuy nhiên, dùng điều hòa sai cách có thể làm khô niêm mạc mũi họng, giảm cảm giác dễ chịu của đường thở và khiến người có cơ địa dị ứng hoặc bệnh hô hấp nền dễ bùng triệu chứng hơn.
Ví dụ, khi phòng quá lạnh hoặc không khí quá khô, lớp niêm mạc trong mũi và họng có thể mất độ ẩm tự nhiên. Khi đó, người dùng dễ cảm thấy khô họng, rát họng, nghẹt mũi, ho nhẹ hoặc đau đầu sau khi ngủ dậy.
Ngoài ra, nếu màng lọc điều hòa bẩn, phòng thiếu vệ sinh hoặc có nấm mốc, các chất kích ứng trong không khí có thể làm ho, hắt hơi, nghẹt mũi hoặc khò khè tăng lên, đặc biệt ở người viêm mũi dị ứng, viêm xoang, hen suyễn hoặc bệnh phổi mạn tính.
Điều hòa cứu cánh mùa nóng cho cả gia đình nếu sử dụng đúng
Dùng điều hòa sai cách ảnh hưởng đường hô hấp thế nào?
Không khí lạnh và khô có thể làm niêm mạc mũi họng mất độ ẩm tự nhiên. Khi hàng rào bảo vệ này bị kích ứng, người dùng có thể dễ cảm thấy khô rát họng, nghẹt mũi, ho hoặc khó chịu vùng mũi xoang.
Phòng điều hòa kín lâu ngày cũng có thể tích tụ nhiều tác nhân gây kích ứng đường hô hấp, gồm:
Bụi mịn: Bụi nhỏ trong không khí có thể bám vào niêm mạc mũi họng, gây khô rát, hắt hơi, nghẹt mũi hoặc ho, nhất là khi phòng ít được lau dọn và thông khí.
Nấm mốc: Nấm mốc dễ phát triển ở nơi ẩm, dàn lạnh bẩn hoặc phòng có độ ẩm cao. Bào tử nấm mốc có thể kích thích mũi xoang, làm người có cơ địa dị ứng hoặc hen suyễn dễ bùng triệu chứng.
Vi khuẩn: Môi trường điều hòa không được vệ sinh định kỳ có thể tích tụ vi khuẩn trên màng lọc, dàn lạnh hoặc bề mặt ẩm. Khi phát tán trong không khí, chúng có thể góp phần gây kích ứng hoặc làm tăng nguy cơ nhiễm trùng hô hấp ở người nhạy cảm.
Lông thú nuôi: Lông và vảy da thú nuôi có thể lưu lại trong phòng kín, bám vào chăn ga, rèm cửa và màng lọc điều hòa. Đây là dị nguyên thường gặp, dễ gây hắt hơi, ngứa mũi, chảy nước mũi hoặc khò khè ở người dị ứng.
Phấn hoa: Phấn hoa có thể theo quần áo, tóc, cửa sổ hoặc hệ thống thông khí đi vào phòng. Trong phòng kín, phấn hoa dễ tích tụ và kích thích người bị viêm mũi dị ứng, gây hắt hơi, nghẹt mũi, ngứa mắt.
Dị nguyên trong không khí: Ngoài bụi và nấm mốc, dị nguyên còn có thể đến từ mạt bụi nhà, hóa chất tẩy rửa, mùi nước hoa, khói thuốc hoặc vật liệu trong phòng. Các yếu tố này có thể làm đường thở nhạy cảm hơn, đặc biệt ở người có hen hoặc viêm mũi dị ứng.
Những yếu tố này có thể làm nặng hơn các bệnh lý hô hấp sẵn có như:
Viêm mũi dị ứng: Người bệnh có thể hắt hơi, chảy nước mũi, nghẹt mũi hoặc ngứa mũi nhiều hơn khi tiếp xúc với bụi, nấm mốc, lông thú hoặc phấn hoa trong phòng điều hòa kín.
Viêm xoang: Không khí khô, lạnh và bụi bẩn có thể làm niêm mạc mũi xoang phù nề, khiến dịch xoang khó dẫn lưu hơn. Người bệnh dễ bị nghẹt mũi, đau nặng vùng trán – má hoặc đau đầu tái phát.
Hen suyễn: Không khí lạnh, khô hoặc chứa dị nguyên có thể kích thích co thắt phế quản ở người hen. Người bệnh có thể ho về đêm, khò khè, tức ngực hoặc khó thở khi nằm điều hòa.
Viêm họng kéo dài: Niêm mạc họng bị khô và kích ứng lặp lại có thể khiến người bệnh rát họng, ho khan hoặc cảm giác vướng họng kéo dài, nhất là khi ngủ trong phòng lạnh nhiều giờ.
Bệnh hô hấp mạn tính: Người mắc COPD, giãn phế quản hoặc bệnh phổi mạn tính thường nhạy cảm hơn với thay đổi nhiệt độ và chất lượng không khí kém. Phòng điều hòa kín, bụi hoặc nấm mốc có thể làm triệu chứng ho, đờm, khó thở nặng hơn.
Điểm quan trọng là không nên quy mọi triệu chứng ho, đau họng hoặc nghẹt mũi cho điều hòa. Nếu triệu chứng kéo dài, kèm sốt, khó thở, khò khè hoặc đau ngực, người bệnh cần đi khám để loại trừ nhiễm trùng hô hấp, hen, viêm phế quản, viêm phổi hoặc bệnh lý khác.
Vi khuẩn, nấm mốc từ điều hòa gây ra các bệnh hô hấp
Những sai lầm dùng điều hòa mùa hè thường gặp
Để nhiệt độ quá thấp
Nhiều người có thói quen để điều hòa ở mức rất thấp, khoảng 16–20°C, khi trời nóng cao điểm. Tuy nhiên, nhiệt độ quá thấp khiến cơ thể khó thích nghi khi di chuyển giữa môi trường nóng và lạnh.
Không khí lạnh kéo dài còn có thể:
Làm niêm mạc mũi họng bị khô: Khi niêm mạc mất độ ẩm, người dùng dễ có cảm giác khô họng, rát họng hoặc ngứa mũi sau khi ngủ dậy.
Tăng kích ứng đường hô hấp: Không khí lạnh có thể khiến đường thở nhạy cảm hơn, đặc biệt ở người có hen, viêm mũi dị ứng hoặc viêm xoang.
Gây nghẹt mũi hoặc đau họng sau ngủ dậy: Nằm trong phòng quá lạnh nhiều giờ có thể làm mạch máu vùng mũi co lại, sau đó phản ứng lại bằng nghẹt mũi, chảy mũi hoặc đau họng.
Làm người có bệnh nền khó chịu hơn: Người cao tuổi, trẻ nhỏ hoặc người có bệnh tim phổi mạn tính thường khó thích nghi với nhiệt độ quá thấp hơn người khỏe mạnh.
Nên làm gì? Có thể đặt điều hòa ở mức vừa phải, thường khoảng 25–27°C nếu phù hợp với thể trạng và thời tiết thực tế. Nên tránh để quá lạnh hoặc để chênh lệch nhiệt độ trong phòng - ngoài trời quá lớn, vì cơ thể có thể khó thích nghi khi di chuyển đột ngột giữa hai môi trường.
Vừa đi nắng về vào phòng lạnh ngay
Sau khi đi ngoài trời nóng, thân nhiệt và nhịp tim thường tăng để giúp cơ thể tản nhiệt. Nếu vào phòng lạnh ngay hoặc đứng trực tiếp trước luồng gió điều hòa, cơ thể có thể khó thích nghi kịp với sự thay đổi nhiệt độ đột ngột.
Một số người có thể xuất hiện:
Đau đầu: Sự thay đổi nhiệt độ nhanh có thể khiến mạch máu co giãn đột ngột, gây cảm giác đau đầu hoặc nặng đầu.
Chóng mặt: Sau khi đi nắng, cơ thể có thể đang mất nước nhẹ hoặc mệt do nóng; vào phòng lạnh ngay có thể làm cảm giác choáng váng rõ hơn.
Nghẹt mũi: Niêm mạc mũi nhạy cảm với thay đổi nhiệt độ, dễ phản ứng bằng nghẹt mũi, hắt hơi hoặc chảy nước mũi.
Đau họng: Hơi lạnh thổi trực tiếp khi cổ họng còn khô sau khi đi nắng có thể làm họng rát, khô hoặc khó chịu.
Mệt lả: Người vừa hoạt động ngoài trời, đổ nhiều mồ hôi hoặc chưa bù nước đủ có thể thấy mệt hơn nếu thay đổi môi trường quá nhanh.
Cảm giác ớn lạnh: Mồ hôi còn trên da gặp không khí lạnh có thể làm cơ thể mất nhiệt nhanh, gây run hoặc lạnh đột ngột.
Nên làm gì? Sau khi đi nắng về, nên nghỉ ở nơi thoáng mát vài phút, lau khô mồ hôi, uống nước từng ngụm nhỏ nếu cần và để cơ thể hạ nhiệt dần trước khi vào phòng lạnh.
Chênh lệch nhiệt độ lớn có thể gây sốc nhiệt
Ngủ ngay dưới luồng gió điều hòa
Luồng khí lạnh thổi trực tiếp trong nhiều giờ có thể làm khô niêm mạc hô hấp và khiến cơ vùng cổ vai gáy bị co cứng. Đây là lý do nhiều người thức dậy với cảm giác khô họng, nghẹt mũi hoặc đau mỏi cổ vai gáy.
Nhiều người có thể gặp:
Đau cổ vai gáy: Gió lạnh thổi trực tiếp vào vùng cổ, vai trong thời gian dài có thể làm cơ co cứng, gây đau hoặc khó xoay cổ sau khi ngủ dậy.
Khô họng: Không khí lạnh và khô làm niêm mạc họng mất độ ẩm, gây cảm giác rát họng, ngứa họng hoặc muốn ho.
Ho nhẹ: Ho có thể xuất hiện do họng bị khô hoặc đường thở bị kích thích bởi luồng khí lạnh kéo dài.
Nghẹt mũi sau ngủ dậy: Niêm mạc mũi bị lạnh, khô hoặc kích ứng có thể phù nề nhẹ, khiến người dùng thấy nghẹt mũi khi thức dậy.
Cảm giác lạnh người hoặc khó chịu: Người nhạy cảm với lạnh có thể ngủ không sâu, dễ thức giấc hoặc mệt mỏi sau một đêm nằm dưới luồng gió trực tiếp.
Trẻ nhỏ, người cao tuổi và người có bệnh hô hấp nền thường nhạy cảm với luồng khí lạnh trực tiếp hơn người trẻ khỏe mạnh.
Nên làm gì? Chỉnh hướng gió lên cao hoặc sang bên, dùng chế độ đảo gió, tránh để luồng khí lạnh thổi trực tiếp vào mặt, cổ, ngực hoặc lưng trong thời gian dài.
Không vệ sinh điều hòa định kỳ
Màng lọc điều hòa có thể tích tụ bụi, nấm mốc, vi khuẩn và dị nguyên. Nếu không vệ sinh định kỳ, các tác nhân này có thể phát tán trong không khí và kích thích đường hô hấp.
Người dễ bị ảnh hưởng hơn gồm:
Người viêm mũi dị ứng: Nhóm này nhạy cảm với bụi, phấn hoa, mạt bụi và nấm mốc. Khi điều hòa bẩn, triệu chứng hắt hơi, ngứa mũi, nghẹt mũi có thể tăng.
Người viêm xoang: Bụi và không khí khô có thể làm niêm mạc mũi xoang phù nề hơn, khiến dịch xoang khó thoát và gây đau nặng mặt hoặc đau đầu.
Người hen suyễn: Dị nguyên trong phòng có thể kích thích phế quản, gây ho, khò khè, tức ngực hoặc khó thở, nhất là về đêm.
Trẻ nhỏ: Đường thở của trẻ còn nhạy cảm, dễ bị kích ứng bởi bụi, nấm mốc hoặc không khí lạnh khô.
Người cao tuổi: Người lớn tuổi thường có sức đề kháng và khả năng thích nghi kém hơn, dễ bị khô họng, ho hoặc mệt khi chất lượng không khí trong phòng kém.
Người có bệnh hô hấp mạn tính: Người mắc COPD, giãn phế quản hoặc bệnh phổi mạn tính có thể bị tăng ho, tăng đờm hoặc khó thở khi hít phải không khí nhiều bụi, nấm mốc.
Bao lâu nên vệ sinh điều hòa? Tần suất vệ sinh phụ thuộc vào mức độ sử dụng, môi trường sống, bụi trong nhà và khuyến cáo của nhà sản xuất. Nếu điều hòa dùng gần như cả ngày trong mùa nóng, màng lọc có thể cần được kiểm tra và vệ sinh thường xuyên hơn.
Vệ sinh điều hòa định kỳ giúp hạn chế vi khuẩn mùa nắng nóng
Ở phòng điều hòa kín cả ngày
Nhiều người làm việc trong phòng điều hòa liên tục 8–10 tiếng/ngày nhưng ít mở cửa hoặc thông khí. Khi không khí lưu thông kém, bụi, mùi, hơi ẩm, dị nguyên hoặc tác nhân kích ứng có thể tích tụ trong phòng.
Không khí lưu thông kém có thể:
Làm tăng bụi trong phòng: Bụi từ chăn ga, rèm cửa, giấy tờ, thảm hoặc đồ nội thất có thể lơ lửng trong không khí nếu phòng ít được vệ sinh và thông khí.
Khiến không khí khô hơn: Điều hòa hoạt động lâu có thể làm giảm độ ẩm, khiến mũi họng khô, môi khô hoặc mắt khó chịu.
Tăng cảm giác bí, mệt: Phòng kín lâu có thể khiến người ở trong cảm thấy nặng đầu, thiếu thoải mái, nhất là khi không khí không được trao đổi định kỳ.
Làm nặng triệu chứng viêm mũi dị ứng hoặc viêm xoang: Người có bệnh mũi xoang dễ bị nghẹt mũi, đau đầu hoặc hắt hơi nhiều hơn khi phòng có bụi, không khí khô và thiếu lưu thông.
Nên làm gì? Có thể mở cửa thông khí định kỳ khi điều kiện bên ngoài phù hợp, kết hợp quạt thông gió nếu cần và vệ sinh phòng thường xuyên để giảm bụi, nấm mốc.
Ngủ điều hòa cả đêm nhưng không chú ý đủ nước
Điều hòa có thể làm không khí khô hơn, khiến một số người thức dậy với cảm giác khô họng, khô môi hoặc đau đầu nhẹ. Tuy nhiên, không nên hiểu rằng ai nằm điều hòa cũng cần uống thật nhiều nước.
Theo khuyến nghị dinh dưỡng tham khảo, tổng lượng nước từ thực phẩm và đồ uống ở người trưởng thành khỏe mạnh thường khoảng 2,7 lít/ngày ở nữ và 3,7 lít/ngày ở nam. Tuy nhiên, nhu cầu thực tế thay đổi theo thời tiết, vận động, lượng mồ hôi, bệnh nền và thuốc đang dùng.
Người có bệnh tim, bệnh thận, suy gan hoặc được dặn hạn chế dịch cần hỏi bác sĩ về lượng nước phù hợp.
Nên làm gì?
Uống nước đều trong ngày: Không nên đợi đến khi quá khát mới uống, đặc biệt trong những ngày nóng hoặc khi làm việc lâu trong phòng điều hòa.
Theo dõi màu nước tiểu: Nước tiểu sẫm màu, tiểu ít, khô miệng hoặc đau đầu nhẹ có thể gợi ý cơ thể đang thiếu nước.
Không uống quá nhiều sát giờ ngủ: Uống quá nhiều nước trước khi ngủ có thể gây tiểu đêm, làm gián đoạn giấc ngủ.
Cá nhân hóa với người bệnh nền: Người bệnh tim, thận hoặc đang dùng thuốc lợi tiểu nên hỏi bác sĩ về lượng nước phù hợp thay vì tự tăng lượng nước quá nhiều.
Uống đủ nước khi ngồi phòng điều hòa thường xuyên
Lạm dụng máy tạo ẩm nhưng không vệ sinh đúng cách
Một số người dùng máy tạo ẩm để giảm khô mũi họng khi nằm điều hòa. Tuy nhiên, nếu máy tạo ẩm không được vệ sinh thường xuyên, nước đọng và môi trường ẩm có thể tạo điều kiện cho vi sinh vật hoặc nấm mốc phát triển.
Nên làm gì?
Vệ sinh máy tạo ẩm theo hướng dẫn: Bình chứa nước, đầu phun và bộ phận tạo ẩm cần được làm sạch định kỳ để hạn chế vi sinh vật phát triển.
Thay nước thường xuyên: Không nên để nước cũ trong máy quá lâu vì có thể tạo mùi và tăng nguy cơ nhiễm bẩn.
Tránh để phòng quá ẩm: Độ ẩm quá cao có thể khiến nấm mốc phát triển ở tường, rèm cửa, chăn ga hoặc góc phòng.
Theo dõi cảm giác hô hấp: Nếu dùng máy tạo ẩm nhưng vẫn nghẹt mũi, ho hoặc khò khè, nên kiểm tra lại độ ẩm, vệ sinh phòng và đi khám nếu triệu chứng kéo dài.
Bảng tóm tắt sai lầm, ảnh hưởng và cách điều chỉnh
Sai lầm
Ảnh hưởng có thể gặp
Cách điều chỉnh
Để nhiệt độ quá thấp
Khô mũi họng, nghẹt mũi, đau họng sau ngủ dậy; người nhạy cảm có thể ho hoặc khó chịu hô hấp hơn
Đặt mức nhiệt vừa phải, tránh chênh lệch quá lớn với ngoài trời
Vừa đi nắng về vào phòng quá lạnh
Đau đầu, chóng mặt, ớn lạnh, khó chịu hô hấp do thay đổi nhiệt độ đột ngột
Nghỉ vài phút, lau khô mồ hôi, để cơ thể hạ nhiệt từ từ
Ngủ dưới luồng gió trực tiếp
Khô họng, ho nhẹ, nghẹt mũi, đau cổ vai gáy
Chỉnh hướng gió lên cao/sang bên, dùng chế độ đảo gió
Không vệ sinh màng lọc
Tăng bụi, nấm mốc, dị nguyên trong phòng; dễ làm nặng viêm mũi dị ứng, hen, viêm xoang
Vệ sinh màng lọc định kỳ theo tần suất sử dụng
Ở phòng kín quá lâu
Không khí tù đọng, thiếu thông khí, dễ kích ứng mũi họng
Mở cửa thông khí định kỳ hoặc dùng quạt thông gió phù hợp
Không chú ý độ ẩm phòng
Khô môi, khô họng nếu quá khô; nấm mốc nếu quá ẩm
Theo dõi độ ẩm, vệ sinh phòng và thiết bị tạo ẩm đúng cách
Nhiệt độ điều hòa bao nhiêu là phù hợp?
Không có một mức nhiệt cố định phù hợp cho tất cả mọi người. Nhiệt độ nên được điều chỉnh theo thời tiết bên ngoài, tuổi, bệnh nền, khả năng chịu lạnh và cảm giác thực tế của từng người.
Thông thường, nhiều người có thể thấy dễ chịu khi đặt điều hòa khoảng 25–27°C. Tuy nhiên, mức này chỉ nên xem là gợi ý tham khảo, không phải tiêu chuẩn y khoa bắt buộc.
Khi dùng điều hòa, nên chú ý:
Không để phòng quá lạnh: Nhiệt độ quá thấp dễ gây khô mũi họng và khiến cơ thể khó thích nghi khi ra ngoài trời nóng.
Tránh chênh lệch nhiệt độ quá lớn với ngoài trời: Sự thay đổi đột ngột giữa nóng và lạnh có thể gây đau đầu, chóng mặt hoặc khó chịu ở người nhạy cảm.
Không để gió thổi trực tiếp vào mặt, cổ, ngực: Đây là vùng dễ bị kích ứng, khô họng hoặc co cứng cơ nếu tiếp xúc luồng lạnh trong thời gian dài.
Theo dõi dấu hiệu lạnh ở trẻ nhỏ và người cao tuổi: Nếu trẻ lạnh tay chân, ngủ không yên, người già mệt hoặc đau nhức, nên điều chỉnh nhiệt độ và hướng gió.
Điều chỉnh nếu có triệu chứng sau ngủ dậy: Nếu thường xuyên khô họng, nghẹt mũi hoặc ho nhẹ buổi sáng, nên kiểm tra lại nhiệt độ, hướng gió, độ ẩm và vệ sinh máy.
Nhiệt độ điều hòa phù hợp giúp cơ thể thoải mái
Những ai cần cẩn trọng hơn khi dùng điều hòa?
Trẻ nhỏ
Trẻ nhỏ chưa hoàn thiện khả năng điều hòa thân nhiệt nên dễ bị lạnh hoặc mất nước hơn người lớn. Trẻ cũng khó tự nói rõ cảm giác lạnh, khô họng hoặc khó chịu.
Không nên:
Để nhiệt độ quá thấp: Trẻ có thể bị lạnh, ngủ không sâu hoặc nghẹt mũi nếu phòng quá lạnh.
Để gió thổi trực tiếp vào trẻ: Luồng gió lạnh kéo dài có thể làm trẻ khô mũi họng hoặc ho nhẹ sau ngủ dậy.
Quấn kín quá mức khi nằm điều hòa: Quấn quá kín có thể khiến trẻ nóng, đổ mồ hôi, sau đó dễ bị lạnh khi gặp gió điều hòa.
Để trẻ nằm lâu trong phòng kín, bí: Phòng kín ít thông khí có thể tích tụ bụi, mùi và dị nguyên.
Để trẻ ra vào đột ngột giữa phòng lạnh và ngoài trời nóng: Sự thay đổi nhiệt độ nhanh có thể khiến trẻ khó chịu, hắt hơi hoặc nghẹt mũi.
Nếu trẻ ho nhiều, sốt, bú kém, thở nhanh, rút lõm lồng ngực hoặc tím môi, cần đi khám ngay.
Người viêm mũi dị ứng hoặc viêm xoang
Không khí lạnh, khô và bụi từ điều hòa bẩn có thể kích thích niêm mạc mũi xoang, khiến triệu chứng tái phát hoặc nặng hơn.
Người bệnh có thể gặp:
Nghẹt mũi: Niêm mạc mũi bị kích ứng có thể phù nề, làm người bệnh khó thở bằng mũi, nhất là ban đêm.
Chảy mũi: Dịch mũi có thể tăng khi tiếp xúc với không khí lạnh, bụi hoặc dị nguyên.
Đau đầu vùng trán, má: Viêm xoang có thể nặng hơn nếu đường dẫn lưu xoang bị tắc do niêm mạc phù nề.
Hắt hơi: Đây là phản ứng thường gặp khi mũi tiếp xúc với bụi, phấn hoa, nấm mốc hoặc thay đổi nhiệt độ.
Ngứa mũi, ngứa họng: Dị nguyên trong phòng điều hòa kín có thể làm triệu chứng dị ứng kéo dài hơn.
Nhóm này nên chú ý vệ sinh phòng, vệ sinh điều hòa, tránh gió lạnh trực tiếp và đi khám nếu triệu chứng kéo dài hoặc tái phát nhiều lần.
Người hen suyễn
Không khí lạnh và khô có thể kích thích co thắt đường thở ở một số người hen suyễn. Nếu điều hòa bẩn hoặc phòng có nấm mốc, bụi, lông thú nuôi, triệu chứng hen cũng có thể dễ bùng phát hơn.
Nếu thường xuyên có các dấu hiệu sau khi nằm điều hòa, người bệnh nên đi khám:
Ho về đêm: Ho tăng khi nằm trong phòng lạnh có thể là dấu hiệu đường thở bị kích thích hoặc hen chưa được kiểm soát tốt.
Khó thở khi nằm điều hòa: Không khí lạnh, khô hoặc dị nguyên trong phòng có thể làm đường thở co thắt.
Khò khè: Tiếng rít khi thở ra là dấu hiệu cần chú ý ở người hen hoặc bệnh phổi mạn tính.
Tức ngực: Cảm giác nặng ngực, khó hít sâu có thể liên quan co thắt phế quản.
Phải dùng thuốc cắt cơn nhiều hơn bình thường: Đây có thể là dấu hiệu bệnh hen đang kiểm soát kém và cần tái khám.
Người bệnh hen không nên tự ngừng thuốc kiểm soát hen chỉ vì triệu chứng tạm ổn.
Người cao tuổi
Người lớn tuổi thường nhạy cảm hơn với thay đổi nhiệt độ và dễ khô đường hô hấp hơn người trẻ. Nếu ở phòng lạnh quá lâu, người già có thể thấy đau nhức cơ, khô họng, mệt mỏi hoặc khó chịu hô hấp.
Người cao tuổi có bệnh tim mạch, bệnh phổi mạn tính, đái tháo đường hoặc suy thận càng cần dùng điều hòa thận trọng, tránh để quá lạnh và không tự ý uống quá nhiều nước nếu đang bị hạn chế dịch.
Cần chú ý nếu người cao tuổi có các biểu hiện như ho tăng, khó thở, mệt lả, lú lẫn, sốt hoặc ăn uống kém sau nhiều ngày ở phòng lạnh.
Người già nhạy cảm hơn khi nhiệt độ thay đổi
Người có bệnh phổi mạn tính
Người mắc bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính, giãn phế quản hoặc bệnh hô hấp mạn tính khác có thể nhạy cảm với không khí lạnh, khô và chất lượng không khí kém.
Nếu điều hòa làm tăng ho, khò khè, khó thở hoặc tức ngực, người bệnh nên được bác sĩ Hô hấp đánh giá để điều chỉnh môi trường sống và phác đồ điều trị phù hợp.
Nhóm này cũng nên tránh phòng có mùi ẩm mốc, khói thuốc, bụi hoặc hóa chất tẩy rửa mạnh vì các yếu tố này có thể làm bệnh hô hấp nặng hơn.
Cách dùng điều hòa giảm nguy cơ kích ứng hô hấp
Duy trì nhiệt độ vừa phải
Nên đặt điều hòa ở mức cơ thể cảm thấy dễ chịu, tránh quá lạnh. Với nhiều người, khoảng 25–27°C có thể phù hợp, nhưng vẫn cần điều chỉnh theo thể trạng, tuổi và thời tiết thực tế.
Nếu ngủ dậy thường xuyên khô họng, nghẹt mũi hoặc đau đầu, có thể thử tăng nhiệt độ, chỉnh hướng gió và kiểm tra độ ẩm/phòng ngủ.
Không để gió lạnh thổi trực tiếp
Có thể chỉnh hướng gió lên cao hoặc sang bên để giảm kích ứng hô hấp và khô họng. Khi ngủ, không nên để luồng gió thổi thẳng vào mặt, cổ, ngực hoặc lưng.
Trẻ nhỏ và người cao tuổi nên nằm ở vị trí tránh luồng gió trực tiếp.
Uống đủ nước phù hợp
Điều hòa có thể làm không khí khô hơn, khiến một số người dễ khô miệng, khô môi hoặc khô họng. Nên uống nước đều trong ngày, không chờ đến khi quá khát.
Người có bệnh tim, bệnh thận, suy gan hoặc đang dùng thuốc lợi tiểu cần hỏi bác sĩ về lượng nước phù hợp, đặc biệt trong mùa nóng.
Vệ sinh điều hòa định kỳ
Màng lọc sạch giúp giảm bụi, nấm mốc và dị nguyên trong phòng. Nên kiểm tra và vệ sinh điều hòa theo khuyến cáo của nhà sản xuất, đồng thời tăng tần suất vệ sinh nếu:
Dùng điều hòa gần như cả ngày: Máy hoạt động nhiều sẽ hút và giữ bụi trên màng lọc nhanh hơn.
Nhà gần đường nhiều bụi: Bụi mịn từ giao thông có thể bám vào phòng và hệ thống lọc.
Có nuôi thú cưng: Lông và vảy da thú nuôi dễ bám vào màng lọc, ga gối và rèm cửa.
Người trong nhà có viêm mũi dị ứng, hen hoặc bệnh hô hấp mạn tính: Nhóm này dễ bị kích ứng bởi bụi, nấm mốc và dị nguyên.
Phòng có mùi ẩm mốc: Đây có thể là dấu hiệu cần kiểm tra độ ẩm, dàn lạnh và các góc khuất trong phòng.
Ẩm mốc tạo môi trường cho vi khuẩn phát triển gây bệnh mùa nóng
Thông khí phòng định kỳ
Có thể mở cửa hoặc dùng quạt thông gió trong một số thời điểm để giúp không khí lưu thông tốt hơn. Việc thông khí cần linh hoạt theo thời tiết, chất lượng không khí ngoài trời và mức độ ô nhiễm xung quanh.
Nếu ngoài trời quá nóng, nhiều bụi hoặc ô nhiễm, nên chọn thời điểm thông khí phù hợp hơn, ví dụ sáng sớm hoặc khi chất lượng không khí tốt hơn.
Chú ý độ ẩm phòng
Không khí quá khô có thể làm khô mũi, họng, môi và gây khó chịu hô hấp. Có thể dùng ẩm kế để theo dõi độ ẩm trong phòng nếu thường xuyên bị khô họng khi nằm điều hòa.
Tuy nhiên, không nên để phòng quá ẩm. Môi trường ẩm kéo dài có thể tạo điều kiện cho nấm mốc phát triển, đặc biệt nếu phòng ít thông khí hoặc máy tạo ẩm không được vệ sinh đúng cách.
Vệ sinh phòng ngủ và chăn ga thường xuyên
Ngoài điều hòa, bụi nhà, ga gối, rèm cửa, thú nhồi bông, lông thú nuôi và nấm mốc cũng có thể gây kích ứng hô hấp.
Nên:
Giặt ga gối định kỳ: Ga gối tích tụ mồ hôi, bụi, tế bào da chết và mạt bụi, có thể kích thích người dị ứng.
Hút bụi phòng ngủ: Việc hút bụi giúp giảm bụi mịn, lông thú và dị nguyên trong không gian kín.
Hạn chế đồ dễ bám bụi: Thú nhồi bông, thảm dày, rèm nặng có thể giữ bụi và khó vệ sinh thường xuyên.
Vệ sinh rèm cửa: Rèm cửa dễ bám bụi, phấn hoa và nấm mốc nếu phòng ẩm hoặc ít nắng.
Kiểm tra các góc ẩm mốc trong phòng: Góc tường, sau tủ, gần cửa sổ hoặc khu vực rò nước dễ phát triển nấm mốc.
Tránh để phòng có mùi ẩm kéo dài: Mùi ẩm có thể gợi ý độ ẩm cao hoặc nấm mốc, cần xử lý sớm để bảo vệ đường hô hấp.
Chăn ga gối giặt định kỳ sẽ giảm lượng mạt bụi
Khi nào nên đi khám?
Nên đi khám chuyên khoa Hô hấp hoặc Tai Mũi Họng nếu có triệu chứng hô hấp kéo dài hoặc nặng hơn khi sử dụng điều hòa.
Nên đi khám nếu có triệu chứng kéo dài
Người bệnh nên đi khám nếu có:
Ho kéo dài: Ho trên nhiều ngày hoặc tái phát nhiều lần có thể liên quan viêm họng, viêm phế quản, hen hoặc bệnh hô hấp khác.
Nghẹt mũi dai dẳng: Nghẹt mũi kéo dài có thể là dấu hiệu viêm mũi dị ứng, viêm xoang hoặc bất thường cấu trúc mũi.
Đau họng tái phát nhiều lần: Nếu đau họng thường xuyên sau khi nằm điều hòa, cần kiểm tra xem có viêm họng mãn, trào ngược hoặc dị ứng không.
Khó thở khi nằm điều hòa: Đây là dấu hiệu cần chú ý, đặc biệt ở người hen suyễn, COPD hoặc bệnh tim phổi.
Khò khè hoặc tức ngực: Có thể gợi ý co thắt phế quản, hen chưa kiểm soát hoặc bệnh lý hô hấp cần điều trị.
Chảy mũi, hắt hơi kéo dài: Nếu triệu chứng xuất hiện nhiều khi vào phòng điều hòa, có thể liên quan dị ứng với bụi, nấm mốc hoặc mạt bụi.
Đau đầu vùng xoang: Đau nặng vùng trán, má, quanh mắt kèm nghẹt mũi có thể gợi ý viêm xoang.
Mất ngủ do nghẹt mũi hoặc ho đêm: Triệu chứng ảnh hưởng giấc ngủ cho thấy cần đánh giá và điều trị sớm.
Cần đi khám sớm hoặc cấp cứu nếu có dấu hiệu nặng
Không nên trì hoãn nếu có:
Khó thở tăng dần: Khó thở khi nghỉ ngơi, khó nói thành câu hoặc thở nhanh là dấu hiệu cần đánh giá sớm.
Khò khè nhiều, dùng thuốc cắt cơn không đỡ: Người hen suyễn gặp tình trạng này có thể đang lên cơn hen nặng.
Đau ngực: Đau ngực kèm khó thở, vã mồ hôi, mệt lả cần đi khám ngay để loại trừ vấn đề tim phổi.
Sốt cao: Sốt kèm ho, đau họng, đau ngực hoặc khó thở có thể liên quan nhiễm trùng hô hấp.
Ho ra máu: Đây là dấu hiệu bất thường, cần được bác sĩ đánh giá nguyên nhân.
Tím môi, tím đầu ngón tay: Có thể gợi ý thiếu oxy, cần cấp cứu.
Trẻ bỏ bú, thở nhanh, rút lõm lồng ngực: Đây là dấu hiệu hô hấp nặng ở trẻ nhỏ.
Người cao tuổi lơ mơ, mệt lả hoặc khó thở: Người cao tuổi dễ diễn tiến nặng và cần được đánh giá sớm.
Người có hen suyễn hoặc bệnh hô hấp mạn tính nên được đánh giá sớm nếu triệu chứng nặng hơn trong mùa hè hoặc mỗi khi nằm điều hòa.
Tại Bệnh viện Đa khoa Hồng Ngọc, người bệnh có thể thăm khám chuyên khoa Hô hấp hoặc Tai Mũi Họng để được đánh giá nguyên nhân ho, nghẹt mũi, đau họng, khò khè hoặc khó thở khi dùng điều hòa, từ đó được tư vấn cách điều chỉnh môi trường sống và điều trị phù hợp.
Câu hỏi thường gặp
Dùng điều hòa có gây viêm họng không?
Điều hòa không trực tiếp gây viêm họng. Tuy nhiên, không khí lạnh, khô, luồng gió thổi trực tiếp hoặc màng lọc bẩn có thể làm khô họng, kích ứng niêm mạc và khiến người có cơ địa nhạy cảm dễ đau họng hơn.
Nên để điều hòa bao nhiêu độ khi ngủ?
Không có mức nhiệt cố định cho tất cả mọi người. Nhiều người có thể thấy phù hợp với khoảng 25–27°C, nhưng cần điều chỉnh theo thể trạng, thời tiết và cảm giác thực tế. Nên tránh để quá lạnh hoặc gió thổi trực tiếp khi ngủ.
Có nên bật điều hòa cả đêm không?
Có thể bật điều hòa qua đêm nếu nhiệt độ phù hợp, không để gió thổi trực tiếp vào người, phòng được vệ sinh tốt và người dùng không bị khó chịu hô hấp. Nếu thường xuyên khô họng, nghẹt mũi hoặc ho sau ngủ dậy, nên điều chỉnh nhiệt độ, hướng gió và độ ẩm.
Bao lâu nên vệ sinh điều hòa?
Tùy tần suất sử dụng, môi trường sống và khuyến cáo của nhà sản xuất. Nếu dùng điều hòa hằng ngày, nhà nhiều bụi, có thú cưng hoặc có người viêm mũi dị ứng/hen, nên kiểm tra và vệ sinh màng lọc thường xuyên hơn.
Nằm điều hòa bị nghẹt mũi phải làm sao?
Có thể thử tăng nhiệt độ phòng, tránh gió thổi trực tiếp, vệ sinh màng lọc, thông khí phòng và uống nước đều trong ngày. Nếu nghẹt mũi kéo dài, kèm đau xoang, chảy mũi nhiều hoặc hắt hơi liên tục, nên đi khám Tai Mũi Họng.
Trẻ nhỏ nằm điều hòa có an toàn không?
Có thể an toàn nếu dùng đúng cách: không để quá lạnh, không để gió thổi trực tiếp, không quấn trẻ quá kín và theo dõi dấu hiệu lạnh hoặc khó thở. Nếu trẻ sốt, ho nhiều, bú kém, thở nhanh hoặc rút lõm lồng ngực, cần đi khám.
Người hen suyễn có nên dùng điều hòa không?
Người hen suyễn có thể dùng điều hòa nếu phòng sạch, nhiệt độ phù hợp và tránh không khí quá lạnh, quá khô. Nếu điều hòa làm tăng ho, khò khè, tức ngực hoặc khó thở về đêm, người bệnh nên đi khám để được điều chỉnh điều trị.
Kết luận
Điều hòa giúp cơ thể dễ chịu hơn trong mùa hè nhưng dùng sai cách có thể làm khô họng, nghẹt mũi và kích ứng hô hấp, đặc biệt ở trẻ nhỏ, người lớn tuổi, người viêm mũi dị ứng, viêm xoang, hen suyễn hoặc bệnh hô hấp mạn tính.
Để dùng điều hòa an toàn hơn, nên đặt nhiệt độ vừa phải, tránh luồng gió thổi trực tiếp, vệ sinh màng lọc định kỳ, thông khí phòng, kiểm soát độ ẩm và uống đủ nước phù hợp. Nếu thường xuyên bị ho kéo dài, nghẹt mũi, khô họng, khò khè hoặc khó thở khi ở phòng điều hòa, người bệnh nên thăm khám để được đánh giá sức khỏe hô hấp và tư vấn phù hợp.
Tại Bệnh viện Đa khoa Hồng Ngọc, khách hàng có thể thăm khám cùng đội ngũ bác sĩ Nội tổng quát và Tim mạch giàu kinh nghiệm với hệ thống xét nghiệm, chẩn đoán hiện đại cùng quy trình nhanh chóng, hạn chế chờ đợi.
Lưu ý y khoa
Bài viết mang tính tham khảo, không thay thế cho chẩn đoán hoặc điều trị y khoa. Nếu xuất hiện khó thở, khò khè, ho kéo dài, sốt, đau ngực, ho ra máu hoặc triệu chứng hô hấp bất thường khi sử dụng điều hòa, người bệnh nên đi khám để được đánh giá phù hợp.
Người có hen suyễn, bệnh phổi mạn tính, viêm mũi dị ứng, viêm xoang, trẻ nhỏ, người cao tuổi hoặc người suy giảm miễn dịch nên hỏi bác sĩ nếu triệu chứng hô hấp thường xuyên nặng hơn khi nằm điều hòa.
