Hiện tượng mắt có vết đỏ (thường xuất hiện đột ngột ở vùng lòng trắng) chủ yếu là dấu hiệu của xuất huyết dưới kết mạc do vỡ các mao mạch li ti. Tình trạng này đa phần là lành tính, không gây nguy hiểm và có khả năng tự khỏi. Tuy nhiên, trong một vài trường hợp đi kèm biểu hiện đau nhức, nhìn mờ hoặc cộm rát, đây lại là lời cảnh báo của những bệnh lý nhãn khoa phức tạp cần can thiệp y tế sớm. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ bản chất, nguyên nhân và cách xử lý an toàn khi gặp phải tình trạng mạch máu trong mắt này.
Nội dung quan trọng của bài viết:
Bản chất của hiện tượng: Vết đỏ xuất hiện đột ngột trên lòng trắng chủ yếu là do xuất huyết dưới kết mạc (vỡ mao mạch). Đa phần tình trạng này lành tính, phần máu tụ sẽ tự phân giải, chuyển màu và tan hoàn toàn sau khoảng 10 - 14 ngày.
Khoanh vùng nguyên nhân: Mạch máu dưới kết mạc có thể bị vỡ do tác động cơ học (dụi mắt, tháo lắp kính áp tròng sai cách), gia tăng áp lực vùng đầu mặt (ho, hắt hơi, rặn) hoặc là tín hiệu cảnh báo từ các bệnh lý nền (cao huyết áp, đái tháo đường).
Dấu hiệu "báo động đỏ" cần cấp cứu: Không được chủ quan nếu vết đỏ đi kèm với cơn đau buốt sâu trong hốc mắt, suy giảm thị lực (mờ mắt, có màng sương che phủ) hoặc tiết dịch mủ đặc. Đây là triệu chứng của các bệnh lý nhãn khoa phức tạp đe dọa đến tầm nhìn.
Nguyên tắc chăm sóc an toàn tại nhà: Tránh chà xát hay dụi mắt, không chườm đá lạnh trực tiếp lên nhãn cầu. Đặc biệt, không tự ý lạm dụng thuốc nhỏ mắt chứa corticoid hay chất co mạch; chỉ nên sử dụng nước mắt nhân tạo để cấp ẩm và làm dịu giác mạc.
Giá trị của việc chẩn đoán chuyên sâu: Việc thăm khám cùng chuyên gia nhãn khoa và hệ thống chẩn đoán hình ảnh giúp phân định rõ xuất huyết lành tính với các bệnh lý nguy hiểm (viêm kết mạc, Glôcôm, tổn thương đáy mắt), từ đó có phác đồ điều trị tận gốc rễ.
1. Tình trạng mắt có vết đỏ là bệnh gì? Có nguy hiểm không?
Vết đỏ xuất hiện đột ngột trên lòng trắng của mắt thường là hiện tượng xuất huyết dưới kết mạc. Đây là tình trạng vỡ một mạch máu nhỏ nằm ngay dưới lớp màng trong suốt bọc ngoài nhãn cầu. Bạn có thể hiểu đơn giản: hiện tượng này hoàn toàn tương tự như việc cơ thể bị bầm tím dưới da do va đập. Điểm khác biệt nằm ở chỗ lớp kết mạc của mắt vốn trong suốt, nên vết máu tụ hiện lên rất rõ ràng và mang màu đỏ tươi, dễ khiến người bệnh cảm thấy hoang mang [1].
Mức độ nguy hiểm của tình trạng này
Hiện tượng mắt đột ngột xuất hiện vết đỏ không đồng nghĩa với việc bạn chỉ bị xuất huyết dưới kết mạc đơn thuần.
Nếu là xuất huyết lành tính: Tình trạng trong mắt có chấm đỏ này thường không kèm theo cảm giác đau nhức hay mờ mắt, máu sẽ tự hấp thu và tan biến hoàn toàn sau vài tuần [1].
Nguy cơ tiềm ẩn: Người bệnh tuyệt đối không nên chủ quan vì vết đỏ trên mắt cũng có thể là biểu hiện của nhiều bệnh lý nhãn khoa phức tạp cần can thiệp y khoa như: viêm kết mạc, mộng thịt đỏ, viêm thượng củng mạc hoặc viêm củng mạc [1].
2. 3 nguyên nhân phổ biến khiến mắt đột ngột xuất hiện vết đỏ
Dù đa phần mắt có vết đỏ là lành tính, nhưng việc hiểu rõ căn nguyên sẽ giúp bạn phòng tránh tình trạng này tái phát. Dưới đây là 3 nguyên nhân chính:
2.1. Các hoạt động làm tăng áp lực đột ngột lên vùng đầu mặt
Những hoạt động làm gia tăng áp lực trong lồng ngực và hệ tĩnh mạch một cách đột ngột như: ho dữ dội, hắt hơi mạnh, nôn ói hoặc rặn khi đi vệ sinh đều có thể khiến các mạch máu nhỏ dưới kết mạc bị vỡ. Từ đó, máu rỉ ra và hình thành vết đỏ trên bề mặt lòng trắng mắt [1].
2.2. Tác động cơ học từ thói quen sinh hoạt và sử dụng kính áp tròng
Thói quen dụi mắt quá mạnh, những va chạm vật lý nhẹ vùng mắt hoặc thao tác tháo lắp kính áp tròng sai cách đều có thể gây cọ xát và kích ứng trực tiếp lên bề mặt kết mạc. Những tác động cơ học này rất dễ làm tổn thương và nứt vỡ các mao mạch mỏng manh phía dưới, dẫn đến tình trạng xuất huyết tụ máu [2].
Dù các tác nhân này khá phổ biến, người bệnh vẫn cần lưu ý theo dõi. Nếu vết đỏ đi kèm cảm giác đau nhức hay suy giảm thị lực, bạn nên chủ động thăm khám để được hỗ trợ kịp thời [2].
2.3. Dấu hiệu cảnh báo từ các bệnh lý nền
Tình trạng mắt có vết đỏ lặp đi lặp lại nhiều lần có thể là hồi chuông cảnh báo của các bệnh lý toàn thân tiềm ẩn. Người bệnh cần đặc biệt lưu ý, bởi hiện tượng này thường liên quan trực tiếp đến một số bệnh lý nền nguy hiểm như cao huyết áp, đái tháo đường hoặc hội chứng rối loạn đông máu [1].
3. Phân loại mức độ và hướng xử lý khi mắt có vết đỏ
Để đánh giá vết đỏ ở mắt có nguy hiểm hay không và đưa ra hướng xử lý phù hợp, bạn có thể đối chiếu với 3 trường hợp dưới đây:
3.1. Trường hợp thường gặp (Có thể theo dõi tại nhà)
Dấu hiệu nhận biết: Vết đỏ xuất hiện đơn độc, hoàn toàn không kèm theo cảm giác đau nhức, cộm xốn và không làm thay đổi thị lực (nhìn mọi vật vẫn sắc nét) [1].
Hướng xử lý: Đây thường là xuất huyết dưới kết mạc đơn thuần. Người bệnh không cần quá lo lắng, chỉ cần giữ vệ sinh sạch sẽ, tăng cường chế độ nghỉ ngơi cho mắt và theo dõi quá trình vết tụ máu tự tan trong khoảng 1 - 2 tuần [1].
3.2. Trường hợp cần đi khám sớm
Dấu hiệu nhận biết: Vết đỏ lặp đi lặp lại nhiều lần (tái phát) hoặc đi kèm các biểu hiện bất thường như: đau nhức nhẹ, cộm rát, mờ mắt thoáng qua, tiết dịch (đổ ghèn) bất thường, hoặc khởi phát cùng các triệu chứng toàn thân như đau nửa đầu [1].
Hướng xử lý: Đây là dấu hiệu của các bệnh lý viêm nhiễm nhãn khoa (viêm kết mạc, viêm thượng củng mạc) hoặc các bệnh lý nền tiềm ẩn cần được kiểm soát. Người bệnh cần chủ động đi khám chuyên khoa mắt trong thời gian sớm để được chẩn đoán và điều trị đúng phác đồ [1].
3.3. Trường hợp cần cấp cứu ngay
Dấu hiệu nhận biết: Vết đỏ xuất hiện ngay sau các chấn thương vật lý (va đập mạnh, dị vật sắc nhọn bắn vào mắt) trong quá trình lao động, sinh hoạt; hoặc đi kèm cơn đau buốt dữ dội sâu trong hốc mắt cùng tình trạng suy giảm thị lực đột ngột [1].
Hướng xử trí: Đây là tình trạng "báo động đỏ", cho thấy nguy cơ cao là cấu trúc nhãn cầu đã bị tổn thương nghiêm trọng. Người bệnh tuyệt đối không được chần chừ, cần đến ngay các phòng khám hoặc bệnh viện có chuyên khoa mắt gần khu vực sinh sống để được cấp cứu, tránh rủi ro mất thị lực vĩnh viễn [1].
4. Mắt có vết đỏ bao lâu thì tự khỏi? Cơ chế tự tan máu
Bản chất của vết đỏ là phần máu tụ dưới màng kết mạc. Quá trình tự chữa lành của mắt diễn ra tương tự như cơ chế tan máu của một vết bầm tím trên da, trải qua các giai đoạn cụ thể như sau [3]:
Thời gian tiêu máu: Cơ thể thường cần khoảng 10 đến 14 ngày để tự phân giải và hấp thu hoàn toàn lượng máu ứ đọng.
Sự biến đổi màu sắc: Dưới tác động của quá trình phân giải hồng cầu, vết tụ máu sẽ chuyển dần từ đỏ tươi sang đỏ sẫm, cam, ngả vàng nhạt rồi mới biến mất hoàn toàn.
Sự loang rộng sinh lý: Trong vài ngày đầu, máu có thể tràn và phân bố lại dưới lớp màng kết mạc, khiến diện tích vết đỏ trông có vẻ lớn hơn. Đây là diễn biến sinh lý bình thường. Tuy nhiên, nếu vết xuất huyết tiếp tục lan nhanh một cách bất thường hoặc đi kèm các triệu chứng như đau nhức, nhìn mờ, người bệnh cần nhanh chóng thăm khám chuyên khoa.
5. Dấu hiệu nguy hiểm đi kèm vết đỏ cần đi khám ngay
Thông thường, một vết xuất huyết lành tính trên lòng trắng sẽ không làm ảnh hưởng đến khả năng nhìn của bạn. Tuy nhiên, tình trạng mạch máu trong mắt này sẽ biến thành "hồi chuông báo động", đe dọa trực tiếp đến thị lực nếu đi kèm các triệu chứng cấp tính dưới đây [2]. Khi đó, người bệnh tuyệt đối không được chần chừ mà cần đến gặp bác sĩ chuyên khoa ngay lập tức:
Đau buốt dữ dội hoặc cộm rát liên tục: Một vết máu tụ thông thường sẽ hoàn toàn không gây đau. Do đó, nếu bạn cảm thấy nhức nhối sâu bên trong hốc mắt, cơn đau lan sang nửa đầu hoặc luôn có cảm giác cộm xốn như bị cát chà xát, hãy cực kỳ cẩn thận. Đây có thể là dấu hiệu của các bệnh lý nhãn khoa nghiêm trọng (chẳng hạn như cơn Glôcôm - thiên đầu thống cấp, rách hay loét giác mạc). Việc chậm trễ điều trị có thể làm hỏng dây thần kinh thị giác, dẫn đến nguy cơ mù lòa trong thời gian ngắn.
Mờ mắt đột ngột hoặc thấy có màng sương che phủ: Vết đỏ nằm ngoài màng kết mạc vốn dĩ không hề che khuất tầm nhìn. Nếu mắt đột nhiên nhìn nhòe đi, hình ảnh bị bóp méo hoặc thấy có bóng mờ che lấp, điều này chứng tỏ tổn thương đã tiến sâu vào các cấu trúc quan trọng bên trong nhãn cầu (như giác mạc, võng mạc). Lúc này, bạn cần được bác sĩ can thiệp khẩn cấp để cứu vãn thị lực.
Chảy nhiều ghèn mủ và chói mắt, sợ ánh sáng: Khi vết đỏ xuất hiện cùng tình trạng đổ ghèn đặc (màu vàng, xanh, trắng đục) hoặc mắt trở nên nhạy cảm, đau buốt, lóa lòa khi tiếp xúc với ánh sáng, đây là biểu hiện rõ rệt của tình trạng nhiễm trùng hoặc viêm loét. Những ổ viêm này, nếu không được khống chế kịp thời bằng thuốc kháng sinh phù hợp, sẽ lan rộng rất nhanh, phá hủy cấu trúc nhãn cầu và tước đi ánh sáng vĩnh viễn.
6. Hướng dẫn chăm sóc và bảo vệ mắt an toàn khi xuất hiện vết đỏ
Để đôi mắt nhanh chóng phục hồi và phòng tránh rủi ro biến chứng của việc mạch máu trong mắt, bạn cần lưu ý tuân thủ chặt chẽ những nguyên tắc chăm sóc dưới đây:
Chỉ sử dụng thuốc nhỏ mắt theo chỉ định: Bạn có thể dùng nước mắt nhân tạo (ưu tiên chọn loại không chứa chất bảo quản) để cấp ẩm và làm dịu cảm giác cộm xốn. Tuyệt đối không tự ý mua các loại thuốc trôi nổi ngoài nhà thuốc, đặc biệt là các lọ thuốc có chứa thành phần Corticoid hay chất co mạch. Việc tùy tiện sử dụng thuốc khi chưa được bác sĩ kê đơn không chỉ làm che lấp các triệu chứng bệnh thực sự, mà còn có nguy cơ kích hoạt những bệnh lý tiềm ẩn, đe dọa trực tiếp đến thị lực lâu dài [2].
Tuyệt đối không dụi mắt: Hành động đưa tay lên chà xát hay dụi mắt là điều tối kỵ lúc này. Lực tác động cơ học rất dễ làm nứt vỡ thêm các mao mạch đang tổn thương, đồng thời tạo con đường thuận lợi để vi khuẩn từ bàn tay xâm nhập thẳng vào bề mặt nhãn cầu gây nhiễm trùng [4].
Cho mắt nghỉ ngơi và che chắn kỹ lưỡng: Hãy chủ động cắt giảm thời gian sử dụng màn hình điện thoại, máy tính để hệ thống cơ mắt không bị vắt kiệt sức. Mỗi khi di chuyển ngoài đường, bạn cần trang bị kính râm hoặc kính bảo hộ nhằm ngăn chặn khói bụi, gió rát và dị vật bay vào mắt [2].
Tránh xa các tác nhân gây kích ứng: Trong thời gian mắt đang có vết tấy đỏ, bạn nên tạm ngưng toàn bộ các thao tác trang điểm vùng mắt như chải mascara, đánh phấn hay kẻ viền. Song song đó, hãy thật cẩn thận khi tắm gội để bọt xà phòng hay sữa rửa mặt không dây vào mắt, giúp lớp màng kết mạc tránh được những kích ứng hóa học không đáng có.
7. Tầm soát nguyên nhân "mắt có vết đỏ" chuẩn xác tại Trung tâm Mắt Hồng Ngọc
Đối với tình trạng mắt đột ngột xuất hiện vết đỏ, việc chẩn đoán phân biệt giữa hiện tượng xuất huyết dưới kết mạc lành tính và các bệnh lý nguy hiểm tiềm ẩn (như viêm củng mạc, Glôcôm, tổn thương đáy mắt…) đòi hỏi một quy trình thăm khám chuyên sâu.
Tại Trung tâm Mắt - Bệnh viện Đa khoa Hồng Ngọc, người bệnh sẽ được trải nghiệm quy trình thăm khám lâm sàng và chẩn đoán hình ảnh toàn diện, đạt chứng chỉ chất lượng y tế quốc tế ACHS International (Úc):
1. Trực tiếp thăm khám cùng chuyên gia nhãn khoa đầu ngành
Người bệnh sẽ được cam kết đồng hành 1-1 cùng đội ngũ bác sĩ, chuyên gia uy tín từ Việt Nam và Nhật Bản như: TS.BS Đinh Thị Hoàng Anh, BSCKI Nguyễn Thị Hồng Hiền, TS.BS Tamaoki Shoichi, PGS.TS Nguyễn Đức Anh… cùng các bác sĩ chuyên khoa I giàu kinh nghiệm. Thông qua gói Khám lâm sàng mắt, bác sĩ sẽ khai thác kỹ tiền sử bệnh lý, đánh giá mức độ đỏ mắt và chỉ định các phương pháp chẩn đoán hình ảnh phù hợp nhất.
2. Hệ thống chẩn đoán hình ảnh thế hệ mới: Bắt trọn mọi tổn thương vi mô
Để không bỏ sót bất kỳ nguyên nhân nào gây đỏ mắt, Trung tâm Mắt Hồng Ngọc ứng dụng đồng bộ hệ thống máy móc thăm dò chức năng hiện đại bậc nhất, bao gồm:
Hệ thống Nidek Mirante (Chụp đáy mắt góc rộng và OCT bán phần trước): Cho phép bác sĩ quan sát sâu và toàn diện võng mạc, từ đó loại trừ các biến chứng xuất huyết đáy mắt nguy hiểm hoặc bong rách võng mạc có thể đi kèm với triệu chứng đỏ mắt.
Hệ thống Schwind Sirius+ (Chụp bản đồ giác mạc và phân tích màng phim nước mắt): Đóng vai trò then chốt trong việc đánh giá tình trạng khô mắt (nguyên nhân phổ biến gây đỏ và cộm xốn mắt do dùng thiết bị điện tử), đồng thời phát hiện sớm các tổn thương, trầy xước trên bề mặt giác mạc do thói quen dụi mắt hay dùng kính áp tròng.
Hệ thống Anterion (Chụp OCT 3D nội nhãn): Cung cấp hình ảnh cắt lớp 3D độ phân giải siêu cao của bán phần trước nhãn cầu, giúp bác sĩ phân tích chi tiết cấu trúc màng kết mạc, củng mạc để chẩn đoán phân biệt chính xác giữa viêm thượng củng mạc, mộng thịt với tình trạng vỡ mạch máu thông thường.
Hệ thống Nidek CEM-530 (Đo tế bào nội mô và nhãn áp): Hỗ trợ kiểm tra sức khỏe giác mạc và đo áp lực trong mắt nhanh chóng, giúp tầm soát và loại trừ cơn Glôcôm cấp (thiên đầu thống) - một tình trạng cấp cứu nhãn khoa có thể gây đỏ mắt và đau nhức dữ dội.
3. Điều trị tận gốc nhờ hội chẩn liên chuyên khoa
Trong trường hợp vết đỏ ở mắt là biến chứng do các bệnh lý toàn thân (cao huyết áp, tiểu đường, rối loạn đông máu), hệ sinh thái đa khoa của Hồng Ngọc cho phép các bác sĩ Mắt hội chẩn ngay lập tức với chuyên khoa Nội tiết, Tim mạch... để đưa ra phác đồ điều trị triệt để từ gốc rễ, ngăn ngừa tái phát hiệu quả.
8. Giải đáp thắc mắc thường gặp liên quan (FAQs)
8.1. Lòng trắng mắt bị đỏ có sao không?
Tình trạng lòng trắng mắt đột ngột xuất hiện vết đỏ không phải lúc nào cũng đáng lo ngại. Nguyên nhân phổ biến thường xuất phát từ việc vỡ các mao mạch nhỏ gây xuất huyết dưới kết mạc, và phần lớn các trường hợp này đều có khả năng tự phục hồi [4].
Tuy nhiên, nếu vết đỏ đi kèm với những triệu chứng như đau nhức, nhìn mờ, nhạy cảm với ánh sáng hoặc tiết dịch bất thường, bạn cần nhanh chóng đến gặp bác sĩ nhãn khoa để được thăm khám và xử trí kịp thời [4].
8.2. Mắt có vết đỏ có lây cho người khác không?
Nếu vết đỏ đơn thuần là kết quả của hiện tượng xuất huyết dưới kết mạc, tình trạng này hoàn toàn không có tính lây nhiễm. Ngược lại, trong trường hợp mắt đỏ kèm theo hiện tượng đổ ghèn, tiết dịch nhiều, ngứa ngáy hoặc sưng viêm, bạn nên đi khám để xác định rõ nguyên nhân. Một số bệnh lý gây đỏ mắt (như đau mắt đỏ do virus hoặc vi khuẩn) có khả năng lây lan qua đường tiếp xúc rất cao [4].
8.3. Có nên chườm đá lạnh để vết máu trong mắt nhanh tan không?
Bạn không nên chườm đá trực tiếp lên nhãn cầu với mong muốn làm tan vết tụ máu. Hiện tượng xuất huyết dưới kết mạc sẽ tự thuyên giảm khi cơ thể phân giải và hấp thu dần lượng máu ứ đọng trong khoảng 1 đến 2 tuần [4].
Nếu cảm thấy cộm xốn hay khó chịu, bạn chỉ nên sử dụng nước mắt nhân tạo để cấp ẩm hoặc tham vấn ý kiến từ chuyên gia nhãn khoa thay vì áp dụng các biện pháp chườm nhiệt [4].
8.4. Mắt có vết đỏ thì có cần kiêng ăn gì không?
Đối với tình trạng xuất huyết dưới kết mạc thông thường, người bệnh không cần áp dụng chế độ kiêng cữ khắt khe. Việc duy trì một thực đơn dinh dưỡng cân bằng, bổ sung đủ nước và thiết lập thời gian nghỉ ngơi hợp lý là đủ để hỗ trợ mắt phục hồi [4].
Mặc dù vậy, đối với những bệnh nhân đang sử dụng thuốc chống đông máu hoặc mắc các bệnh lý nền liên quan đến hệ tuần hoàn, việc tuân thủ chặt chẽ phác đồ dinh dưỡng từ bác sĩ điều trị là điều vô cùng quan trọng [4].
Hiện tượng mắt có vết đỏ phần lớn là do xuất huyết dưới kết mạc lành tính và có khả năng tự phục hồi. Tuy nhiên, người bệnh tuyệt đối không được lơ là nếu tình trạng này đi kèm các biểu hiện bất thường như đau nhức hay giảm thị lực. Việc giữ gìn vệ sinh, thiết lập chế độ sinh hoạt khoa học và chủ động thăm khám nhãn khoa là chìa khóa để bảo vệ đôi mắt luôn sáng khỏe.
Đừng để những bất thường nhỏ trên mắt trở thành nguy cơ đe dọa thị lực dài lâu. Hãy liên hệ ngay với Bệnh viện Đa khoa Hồng Ngọc để được đội ngũ chuyên gia thăm khám và tư vấn phác đồ xử trí an toàn!
Nếu bạn đang gặp các vấn đề về mắt, đừng ngần ngại liên hệ Bệnh viện Đa khoa Hồng Ngọc qua hotline 0916.987.366 để được hỗ trợ kịp thời.
Lưu ý: Thông tin trong bài viết này chỉ mang tính chất tham khảo và không thể thay thế cho các chẩn đoán hay tư vấn y khoa chuyên nghiệp. Tình trạng nhãn khoa cũng như cấu trúc mắt của mỗi người là hoàn toàn khác nhau. Chính vì vậy, người bệnh cần được bác sĩ chuyên khoa Mắt trực tiếp thăm khám chuyên sâu và đánh giá cá nhân hóa trước khi đưa ra quyết định về phác đồ điều trị.
Tài liệu tham khảo:
Subconjunctival hemorrhage. (2023, August 23). Cleveland Clinic. https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/17713-subconjunctival-hemorrhage
What is a subconjunctival hemorrhage? (2024, September 30). American Academy of Ophthalmology. https://www.aao.org/eye-health/diseases/what-is-subconjunctival-hemorrhage
Prednisolone (ophthalmic route). (2026, June 1). Mayo Clinic. https://www.mayoclinic.org/drugs-supplements/prednisolone-ophthalmic-route/description/drg-20406320
Subconjunctival hemorrhage (broken blood vessel in eye). (n.d.). Mayo Clinic. Retrieved June 20, 2026, from https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/subconjunctival-hemorrhage/symptoms-causes/syc-20353826
