Có nhiều người, quá trình mang thai là cả một chặng đường dài với muôn vàn khó khăn. Một trong những khó khăn đó là mang thai ngoài tử cung. Tình trạng này không chỉ gây hại đối với thai nhi mà còn ảnh hưởng đến sức khỏe sinh sản sau này của mẹ.
Mang thai ngoài tử cung là gì?
Mang thai ngoài tử cung là trường hợp thai không nằm trong tử cung mà làm tổ và phát triển ở những vị trí khác, thường thấy nhất là vòi trứng (95%). Ngoài ra, thai cũng có thể phát triển ngay tại buồng trứng, ổ bụng, vết sẹo mổ thai cũ… gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe và thậm chí là đe dọa tính mạng của người bệnh.
Theo thống kê, có khoảng gần 2% chị em bị chửa ngoài tử cung. Thông thường, mỗi chu kỳ, một trứng “chín” sẽ được buồng trứng giải phóng và đi đến vòi trứng hay còn gọi là ống dẫn trứng. Tại đây, trứng sẽ gặp tinh trùng và được thụ tinh (trường hợp không thụ tinh sẽ xuất hiện hành kinh). Sau khi thụ tinh, phôi hình thành và di chuyển đến tử cung, chui vào lớp nội mạc tử cung để làm tổ. Sau đó, phôi phát triển trong lòng tử cung cho đến khi em bé chào đời.
Tuy nhiên, bào thai không phát triển bên trong tử cung sẽ vô cùng nguy hiểm vì túi thai không được buồng tử cung bảo vệ, dễ bị vỡ và chảy máu ồ ạt vào ổ bụng. Tình trạng này gây ảnh hưởng và đe dọa đối với tính mạng của bà bầu nên cần đặc biệt lưu ý.
Dấu hiệu mang thai ngoài tử cung trong tháng đầu
Về cơ bản, các dấu hiệu báo thai ở mẹ bầu mang thai ngoài tử cung và mẹ bầu khỏe mạnh cũng tương đối giống nhau. Chị em có thể thấy các dấu hiệu như chậm kinh, căng tức ngực, buồn nôn,... Tuy nhiên, khi bào thai không làm tổ trong tử cung, chị em có thể gặp thêm các triệu chứng khác như:
Chảy máu âm đạo: Ở nhiều thai phụ, máu báo thai là tình trạng bình thường và được cho là dấu hiệu đầu tiên nhắc mẹ biết mình đã mang thai. Máu báo thai thường có màu nhạt hơn máu kinh, thời gian xuất hiện ngắn hơn thời gian hành kinh thông thường và ít khi bị đau bụng. Tuy nhiên, nếu mẹ bầu trong những tháng đầu bị chảy máu âm đạo kéo dài và máu có màu đỏ thẫm thì có khả năng đó là dấu hiệu mang thai ngoài tử cung.
Đau bụng: Trong trường hợp thử que 2 vạch nhưng thường xuyên đau bụng âm ỉ kéo dài, kèm chảy máu âm đạo thì có thể là dấu hiệu mang thai ngoài tử cung. Mức độ đau tỉ lệ thuận với mức độ phát triển của bào thai.
Ngoài ra, nhiều mẹ bầu, do thai ngoài tử cung phát triển chèn vào các cơ quan khác, vì thế có thể gặp tình trạng bủn rủn chân tay, toát mồ hôi, hoa mắt và ngất xỉu. Khi gặp phải những bất thường này mẹ cần đi khám ngay. Nếu là mang thai ngoài tử cung, càng để lâu càng nguy hiểm do thai nhi phát triển to dần khiến túi thai bị vỡ, chảy máu tràn khắp ổ bụng đe dọa đến tính mạng của sản phụ.
Khi có các dấu hiệu thai ngoài tử cung, mẹ hãy đến ngay cơ sở y tế gần nhất để kiểm tra. Điền thông tin TẠI ĐÂY để nhận thông tin
Có thể phát hiện chửa ngoài dạ con vào tuần thứ mấy?
Mang thai ngoài tử cung khó có thể phát hiện dựa trên những dấu hiệu bên ngoài. Chính vì thế, khi phát hiện mang thai, chị em nên sắp xếp lịch khám thai cùng bác sĩ để được kiểm tra kỹ lưỡng xem bào thai đã vào tử cung hay chưa. Thông thường, chửa ngoài dạ con có thể được phát hiện từ tuần thứ 5 - thứ 8 của thai kỳ. Trong giai đoạn này, chị em sẽ được siêu âm chẩn đoán về tuổi thai, vị trí thai và các xét nghiệm khác liên quan.
Mang thai ngoài tử cung do đâu?
Nhiều chị em thắc mắc không biết nguyên nhân của tình trạng mang thai ngài tử cung là gì. Theo các bác sĩ, có rất nhiều nguyên nhân dẫn đến mang thai ngoài tử cung. Trong đó, nguyên nhân chủ yếu là do những bất thường ở vòi trứng. Bao gồm:
Viêm vòi trứng do nạo phá thai nhiều lần hoặc viêm nhiễm vùng chậu
Hẹp vòi trứng sau khi tạo hình vòi trứng
Vòi trứng bị co thắt, có nhiều nhu động bất thường
Trong lòng vòi trứng có khối u hoặc khối u ngoài vòi trứng đè lên làm hẹp vòi trứng.
Ngoài những nguyên nhân trên, một số yếu tố làm gia tăng nguy cơ chửa ngoài dạ con bao gồm:
Tuổi tác: Phụ nữ càng lớn tuổi sẽ có nguy cơ chửa ngoài dạ con càng cao do buồng trứng và tử cung có thể đã suy yếu.
Các bệnh sử liên quan đến tổn thương vùng kín, viem tắc vòi trứng, bệnh tình dục,... đều làm gia tăng nguy cơ chửa ngoài dạ con.
Sử dụng chất kích tích thường xuyên như ma túy, thuốc lá, caffeine và đồ uống có cồn làm tử cung suy yếu và cản trở đường đi của bào thai, có khả năng gây mang thai ngoài tử cung.
Đang trong quá trình điều trị bệnh, có dùng các thuốc để cân bằng nội tiết như thuốc tránh thai, thuốc trị bệnh tuyến giáp,....
Chửa ngoài tử cung có nguy hiểm không?
Lý giải câu hỏi tại sao mang thai ngoài tử cung lại nguy hiểm, các bác sĩ khoa Sản Phụ khoa - bệnh viện Đa khoa Hồng Ngọc cho biết :"Thai ngoài tử cung sẽ không thể phát triển bình thường do không có đủ chỗ trống và không có nhau thai để cung cấp dinh dưỡng cho thai nhi phát triển. Không những thế, nếu không được chữa trị sớm, phôi thai to dẫn và có thể gây vỡ vòi trứng. Khi thai ngoài tử cung bị vỡ sẽ gây nhiều nguy hiểm, thậm chí có thể đe dọa mạng sống của mẹ."
Thai ngoài tử cung ở vị trí vòi trứng là trường hợp thường gặp nhất, có thể diễn tiến theo các hướng sau:
Vỡ vòi trứng gây chảy máu ồ ạt
Phôi thai ngày càng phát triển mà kích thước vòi trứng cũng chỉ có hạn nên sẽ không có đủ chỗ trống để bao bọc bào thai. Phôi thai lớn dần, vòi trứng bị phồng lên đến khi bị vỡ gây chảy máu ồ ạt vào ổ bụng. Tình trạng này hết sức nguy hiểm, có thể đe dọa tính mạng sản phụ do chảy máu quá nhiều. Cần phải phẫu thuật ngay để khắc phục.
Thai tự ngừng phát triển
Ở vòi trứng, phôi thai không được cung cấp đủ dinh dưỡng như sự cung cấp của nhau thai khi làm tổ ở trong buồng tử cung. Lâu dần, phôi thai tự ngừng phát triển do không có đủ nguồn dinh dưỡng. Tình trạng này không nguy hiểm như vỡ vòi trứng. Người bệnh cần theo dõi sát sao cho đến khi thai ngừng phát triển hoàn toàn.
Sảy khối thai qua vòi trứng vào ổ bụng
Khối thai làm tổ ở vòi trứng. Đây là vị trí vốn dĩ không dành cho chúng nên dễ bị bong ra gây sảy khối thai và kéo theo tình trạng chảy máu. Nếu chỉ chảy máu nhẹ thì khối thai tự tiêu đi. Nếu chảy máu nhiều có thể gây ứ đọng máu trong ổ bụng, tạo thành các khối tụ máu. Và nguy hiểm nhất là tình trạng chảy máu ồ ạt có thể đe dọa tính mạng người mẹ do mất máu quá nhiều.
Mang thai ngoài tử cung có thể làm tổn thương đến ống dẫn trứng và vòi trứng của người mẹ. Thêm vào đó, tình trạng này cũng có thể là nỗi ám ảnh tâm ý với mẹ bầu sau này.
Có thể bạn quan tâm:
Những ai có nguy cơ cao mang thai ngoài tử cung
Chửa ngoài tử cung là tình trạng không quá hiếm gặp và nó ngày càng trở nên phổ biến. Tình trạng này ảnh hưởng không nhỏ đến sức khỏe của sản phụ nên cần được theo dõi sát sao.
Là phụ nữ, ai cũng có nguy cơ mang thai ngoài tử cung. Tuy nhiên, một số đối tượng dưới đây có nguy cơ cao hơn cả.
Phụ nữ có tiền sử chửa ngoài tử cung ở những lần mang thai trước
Phụ nữ bị bệnh viêm vùng chậu
Phụ nữ đã từng phẫu thuật ống dẫn trứng, phẫu thuật vùng chậu hay phẫu thuật vùng bụng trước đó
Phụ nữ mắc một vài bệnh lây qua đường tình dục
Phụ nữ lớn tuổi, mang thai muộn khi đã trên 35 tuổi
Phụ nữ hiếm muộn
Phụ nữ nghiện thuốc lá
Nếu bạn là một trong những đối tượng trên đây thì khi biết mình mang thai, hãy theo dõi những thay đổi của cơ thể để phát hiện và điều trị sớm nếu chẳng may mang thai ngoài tử cung.
Thai ngoài tử cung có thử que được không? Chẩn đoán như thế nào?
Que thử thai chỉ có thể được sử dụng để xác định nồng độ HCG trong nước tiểu của phụ nữ và không hề phụ thuộc vào vị trí làm tổ của túi thai. Ngay khi trứng được thụ tinh, thai làm tổ là nồng độ HCG đã thay đổi rõ rệt và qua thử thai có thể phát hiện được. Do đó, dù mang thai bình thường hay mang thai ngoài tử cung thì khi thử thai cũng lên 2 vạch, trừ trường hợp bạn thử sai cách hoặc que thử bất thường.
Que thử thai không có tác dụng trong suy đoán bệnh lý. Chính vì vậy, khi mang thai, bạn hãy đến các cơ sở y tế để thăm khám và xác định tình hình một cách chính xác nhất. Một vài phương pháp chẩn đoán tại bệnh viện gồm:
Siêu âm: biện pháp này được thực hiện để các định chính xác vị trí và tuần thai. Kết quả siêu âm sẽ alf cơ sở để các bác sĩ đưua ra các chỉ định đối với người bệnh.
Nội soi ổ bụng: Đây là phương pháp siêu âm hiện đại nhất tính đến thời điểm hiện tại. Với phương pháp này, nếu thai phụ mang thai ngoài tử cung, hình ảnh nội soi ống dẫn trứng sẽ thấy căng phồng, tím đen.
Điều trị mang thai ngoài tử cung
Bào thai nằm ngoài tử cung thường không thể phát triển lâu được, thậm chí nó còn gây hại đến sức khỏe và đe dọa tính mạng của mẹ nên cần được xử lý càng sớm càng tốt. Thông thường, có 3 phương pháp điều trị chửa ngoài tử cung là phẫu thuật, dùng thuốc và theo dõi diễn tiến của phôi thai.
Nếu phôi thai đã vỡ hoặc gây chảy máu trong ổ bụng thì cần phải phẫu thuật cấp cứu ngay để cứu tính mạng sản phụ. Trường hợp này là bắt buộc, không được chần chừ.
Nếu khối thai chưa vỡ nhưng thai to, có nguy cơ vỡ thì ưu tiên phẫu thuật càng sớm càng tốt.
Khối thai có kích thước nhỏ, chưa vỡ nhưng không có khả năng tự ngừng phát triển thì nên dùng thuốc để ngừng lại hoặc phẫu thuật
Khối thai tự ngừng phát triển thì mẹ bầu cần theo dõi sát sao và tuân theo chỉ dẫn của bác sĩ cho đến khi thai tự thoái triển hoàn toàn.
Tình hình mang thai ngoài tử cung ở mỗi thai phụ là khác nhau, kích thước cũng như mức độ nguy hiểm cũng khác nhau nên mẹ bầu cần thăm khám và trao đổi với bác sĩ phương pháp nào là an toàn và phù hợp nhất.
Sau khi phẫu thuật loại bỏ thai ngoài tử cung thì có thể có thai được không?
Theo các chuyên gia đầu ngành, sau khi phẫu thuật loại bỏ thai ngài tử cung, chị em hoàn toàn có thể có thai trở lại. Điều kiện cần đó là buồng trứng, vòi trứng và ống dẫn trứng sau phẫu thuật được bảo toàn và chăm sóc hậu phẫu đảm bảo.
Tuy nhiên, trong một vài trường hợp, thai ngoài tử cung quá to, dẫn đến vỡ ống dẫn trứng hoặc tổn thương tử cung nghiêm trọng thì khả năng có thai tự nhiên có thể bị suy giảm. Chính vì thế, chị em cần đi khám thai định kỳ ngay từ những tuần thai đầu tiên dể kịp thời xử lý những bất thường có thể xảy ra.
Một câu hỏi khác mà nhiều chị em quan tâm đó là sau khi loại bỏ thai ngoài tử cung bao lâu thì có thể có thai lại. Thực tế, sau khoảng 3 - 4 tháng, cơ thể có đủ hormone để trứng tiếp tục rụng thì chị em lại có thể có thai được. Tuy nhiên, các bác sĩ khuyến cáo chị em nên kiêng quan hệ ít nhất 1 tháng sau điều trị và cần nghỉ ngơi khoảng 6 tháng để đảm bảo sức khỏe ở mức ổn định trước khi quyết định có em bé tiếp theo.
Biện pháp phòng ngừa mang thai ngoài tử cung
Thai ngoài tử cung là tình trạng nguy hiểm trên hành trình mang thai và làm mẹ của người phụ nữ. Để đề phòng, bạn nên thực hiện một số biện pháp sau:
Quan hệ tình dục an toàn, chỉ nên quan hệ với một người hoặc hạn chế tối đa số lượng bạn tình
Khi quyết định mang thai, hãy ngừng hút thuốc, hạn chế sử dụng đồ uống có cồn, chất kích thích
Nên sử dụng bao cao su khi quan hệ để tránh nguy cơ lây nhiễm các bệnh qua đường tình dục, đồng thời giúp làm giảm nguy cơ bị viêm vùng chậu
Khi mang thai, hãy tham khảo ý kiến bác sĩ khi dùng bất cứ loại thuốc nào và nhớ khám thai định kỳ
Nếu có bất cứ bất thường nào khi mang thai, cần đến gặp bác sĩ ngay để được xử lý kịp thời, hiệu quả.
**Lưu ý: Những thông tin cung cấp trong bài viết của Bệnh viện Đa khoa Hồng Ngọc mang tính chất tham khảo, không thay thế cho việc chẩn đoán hoặc điều trị y khoa. Người bệnh không được tự ý mua thuốc để điều trị. Để biết chính xác tình trạng bệnh lý, người bệnh cần tới các bệnh viện để được bác sĩ thăm khám trực tiếp, chẩn đoán và tư vấn phác đồ điều trị hợp lý.
Theo dõi fanpage của Bệnh viện Đa khoa Hồng Ngọc để biết thêm thông tin bổ ích khác: https://www.facebook.com/BenhvienHongNgoc
