Khi tim và/hoặc phổi không còn đủ khả năng duy trì sự sống, cơ thể sẽ nhanh chóng rơi vào tình trạng thiếu oxy nghiêm trọng, suy đa cơ quan và có nguy cơ tử vong rất cao. Trong những trường hợp này, kỹ thuật đặt tim phổi nhân tạo ngoài cơ thể (ECMO) được xem là phao cứu sinh, giúp thay thế tạm thời chức năng của tim và/hoặc phổi, tạo cơ hội cho người bệnh vượt qua giai đoạn nguy kịch.
ECMO là gì?
ECMO (Extracorporeal Membrane Oxygenation) là hệ thống tim phổi nhân tạo ngoài cơ thể có chức năng hỗ trợ tuần hoàn và hô hấp cho những bệnh nhân suy tim hoặc suy hô hấp nặng. Hiểu một cách đơn giản, đây là hệ thống hoạt động giống như tim, phổi của con người, thay thế tim, phổi khi chúng không còn khả năng hoạt động như bình thường.
Trong quá trình vận hành, máu từ cơ thể người bệnh được dẫn ra ngoài thông qua hệ thống ống thông chuyên biệt, đi qua màng trao đổi oxy để loại bỏ khí CO₂ và bổ sung oxy. Sau đó, máu giàu oxy sẽ được đưa trở lại cơ thể qua động mạch nhằm duy trì hoạt động của các cơ quan quan trọng như não, tim, gan, thận…
Nhờ cơ chế này, ECMO giúp tim và phổi được "nghỉ ngơi", giảm gánh nặng hoạt động và có thêm thời gian phục hồi hoặc chờ các phương pháp điều trị khác phát huy hiệu quả.
Các loại ECMO hiện nay
Hiện nay, ECMO được chia thành hai hình thức chính là VV ECMO và VA ECMO.
VV ECMO (Veno - Venous ECMO)
VV ECMO là kỹ thuật hỗ trợ chức năng phổi dành cho những trường hợp suy hô hấp nặng nhưng chức năng tim vẫn còn tương đối ổn định.
Máu được lấy từ hệ tĩnh mạch, đi qua màng trao đổi oxy của máy ECMO rồi được đưa trở lại hệ tĩnh mạch. Hệ thống này giúp thay thế chức năng trao đổi khí của phổi, đảm bảo cơ thể luôn nhận đủ oxy.
VV ECMO thường được chỉ định trong các trường hợp:
- Suy hô hấp cấp tiến triển
- Viêm phổi nặng
- Suy hô hấp kháng trị
- Tổn thương phổi nghiêm trọng
- Suy hô hấp sau chấn thương nặng/sau phẫu thuật.
VA ECMO (Veno - Arterial ECMO)
VA ECMO là kỹ thuật hỗ trợ đồng thời cả tim và phổi, thường được áp dụng trong các trường hợp nguy kịch liên quan đến suy tuần hoàn.
Máu được lấy từ hệ tĩnh mạch, đưa qua hệ thống oxy hóa rồi bơm trực tiếp trở lại động mạch dưới áp lực cao. Nhờ đó, máy ECMO có thể thay thế một phần hoặc gần như toàn bộ chức năng bơm máu của tim.
VA ECMO thường được chỉ định cho các trường hợp:
- Sốc tim nặng
- Nhồi máu cơ tim biến chứng
- Viêm cơ tim cấp
- Suy tim tối cấp
- Ngừng tuần hoàn
- Rối loạn nhịp tim nguy hiểm gây mất ổn định huyết động
- Hỗ trợ tuần hoàn sau phẫu thuật tim mạch phức tạp
Tầm quan trọng của kỹ thuật ECMO
ECMO được xem là bước tiến quan trọng trong hồi sức cấp cứu hiện đại nhờ những giá trị tuyệt vời mà các phương pháp khác không đáp ứng được:
- Duy trì tuần hoàn và oxy hóa máu cho cơ thể
- Hỗ trợ tim hoặc phổi trong giai đoạn suy nặng
- Tạo thời gian vàng để điều trị nguyên nhân gây bệnh
- Giảm tổn thương cơ quan do thiếu oxy kéo dài
- Tăng cơ hội sống cho bệnh nhân nguy kịch
Đối với nhiều trường hợp suy tim, suy hô hấp hoặc ngừng tuần hoàn nặng, ECMO được ví như "cầu nối sự sống", giúp người bệnh vượt qua giai đoạn nguy hiểm nhất.
VA ECMO - Kỹ thuật phức tạp bậc nhất trong hồi sức cấp cứu
Trong các kỹ thuật hồi sức hiện đại, VA ECMO được đánh giá là một trong những kỹ thuật phức tạp nhất bởi không chỉ thay thế chức năng hô hấp mà còn đảm nhận vai trò hỗ trợ tuần hoàn cho toàn bộ cơ thể.
Để triển khai VA ECMO thành công, ê-kíp điều trị phải thực hiện đặt các ống thông kích thước lớn vào những mạch máu quan trọng trong thời gian rất ngắn, đặc biệt ở các trường hợp sốc tim hoặc ngừng tuần hoàn khi từng phút đều có ý nghĩa sống còn.
Bên cạnh đó, quá trình vận hành VA ECMO đòi hỏi theo dõi liên tục:
- Chức năng tim và huyết động
- Tình trạng đông máu
- Chức năng não, gan, thận
- Lưu lượng tuần hoàn qua hệ thống ECMO
- Nguy cơ chảy máu hoặc tắc mạch
Chỉ cần một sai sót nhỏ trong quá trình thiết lập hoặc vận hành cũng có thể ảnh hưởng trực tiếp đến tính mạng người bệnh.
Chính vì vậy, VA ECMO chỉ được triển khai tại những cơ sở y tế có hệ thống hồi sức chuyên sâu hiện đại cùng đội ngũ bác sĩ được đào tạo bài bản về hồi sức tim mạch và ECMO.
Bệnh viện Đa khoa Hồng Ngọc làm chủ kỹ thuật ECMO - Nơi các ca nguy kịch có thêm hy vọng sống
Tại Bệnh viện Đa khoa Hồng Ngọc, kỹ thuật tim phổi nhân tạo ECMO được triển khai bởi đội ngũ chuyên gia hồi sức cấp cứu, tim mạch và gây mê hồi sức giàu kinh nghiệm cùng hệ thống trang thiết bị hiện đại.
Những ưu điểm nổi bật khi thực hiện ECMO tại Hồng Ngọc:
- Làm chủ cả hai kỹ thuật VV ECMO và VA ECMO
- Đội ngũ bác sĩ hồi sức - tim mạch giỏi chuyên môn, giàu kinh nghiệm, từng thực hiện đặt tim phổi nhân tạo thành công cho nhiều ca bệnh nguy kịch
- Quy trình cấp cứu, phối hợp đa chuyên khoa nhanh chóng, chuyên nghiệp giúp rút ngắn thời gian triển khai ECMO trong các trường hợp nguy kịch
- Hệ thống hồi sức tích cực hiện đại đáp ứng các ca bệnh nguy kịch
- Theo dõi sát sao 24/7 trong suốt quá trình điều trị
- Kết hợp đồng bộ nhiều kỹ thuật chuyên sâu như can thiệp tim mạch, lọc máu liên tục, thở máy nâng cao…
Nhờ làm chủ kỹ thuật ECMO, đặc biệt là VA ECMO, Bệnh viện Đa khoa Hồng Ngọc đã cứu sống thành công nhiều trường hợp sốc tim, viêm cơ tim cấp, suy hô hấp nặng và ngừng tuần hoàn, mang lại cơ hội sống cho những bệnh nhân tưởng chừng không còn hy vọng.
Việc triển khai thành công VV ECMO và VA ECMO không chỉ khẳng định năng lực hồi sức cấp cứu chuyên sâu của Bệnh viện Đa khoa Hồng Ngọc mà còn giúp người dân được tiếp cận những kỹ thuật điều trị hiện đại ngay trong nước, giảm thiểu nguy cơ tử vong ở các ca bệnh nặng và nguy kịch.
Bệnh viện Đa khoa Hồng Ngọc - Phúc Trường Minh
- Số 8 Châu Văn Liêm, phường Từ Liêm, Hà Nội
- Hotline: 024 7300 8866
