Trên thực tế, rất nhiều người bệnh đã bỏ lỡ “thời gian vàng” để cấp cứu nhồi máu cơ tim chỉ vì nhầm lẫn triệu chứng hoặc xử trí sai cách tại nhà. 

“Tôi nghĩ chỉ là đau nhẹ do đầy bụng, nên cố nghỉ thêm chút xem sao. Đến khi tức ngực lan lên cổ, vã mồ hôi và không ngồi dậy nổi, tôi mới vội vào viện.” - ông Chiến (57 tuổi, Hà Nội) kể lại.

Bệnh nhân L.Đ.Chiến nhập viện trong giờ thứ ba của cơn đau, khi một phần cơ tim đã hoại tử do thiếu máu kéo dài. Ngoài ra, ông có tiền sử tăng huyết áp, đái tháo đường và nhiều bệnh lý nền nên dù được can thiệp kịp thời, ông vẫn phải điều trị lâu dài, hạn chế gắng sức, dùng thuốc chống đông và tái khám định kỳ.

Bên cạnh đó, BVĐK Hồng Ngọc còn tiếp nhận một số trường hợp khác không phải lúc nào cũng khởi phát bằng cơn đau ngực điển hình của nhồi máu cơ tim nhưng khi đến khám đã diễn tiến nặng.

Chuyên gia cảnh báo dấu hiệu nhồi máu cơ tim dễ bị nhầm lẫn với bệnh tiêu hóa

Theo Ths.Bs Nguyễn Đình Công, Phó trưởng khoa Tim mạch - Tim mạch can thiệp BVĐK Hồng Ngọc Phúc Trường Minh: “Nhồi máu cơ tim xảy ra khi một hoặc nhiều nhánh động mạch vành bị tắc nghẽn hoàn toàn hoặc hẹp mức độ nặng, khiến máu không đến được cơ tim. Nếu không can thiệp sớm, vùng cơ tim thiếu máu sẽ nhanh chóng bị hoại tử, gây ra tình trạng rối loạn nhịp tim, sốc tim, ngừng tuần hoàn và tử vong.”

Đây là bệnh lý rất nguy hiểm, có thể đe dọa tính mạng nếu không được cấp cứu kịp thời trong “thời gian vàng”. Thế nhưng, không ít người lại nhầm lẫn các dấu hiệu của bệnh dẫn đến việc phát hiện và điều trị muộn, tăng nguy cơ biến chứng nguy hiểm.

Bác sĩ Công cho biết thêm: “Nhồi máu cơ tim thường xảy ra với các triệu chứng sớm như cảm giác đau tức, nặng ngực, không thay đổi theo tư thế, kéo dài trên 15-20 phút. Cơn đau có thể lan ra vai trái, cổ, hàm dưới hoặc lưng, kèm theo tình trạng vã mồ hôi lạnh, cảm giác buồn nôn, chóng mặt, khó thở. Ngoài ra, người bệnh còn có biểu hiện tim đập nhanh, hồi hộp, cảm giác lo âu không rõ nguyên nhân.”

Tùy vào từng vị trí mạch vị hẹp sẽ gây ra các cơn đau khác nhau, dễ nhầm lẫn sang các bệnh thông thường khác. Ví dụ, tắc hẹp động mạch vành phải có thể gây đau sau xương ức, lan lên hàm và cổ hoặc đau bụng thượng vị, làm cho người bệnh nghĩ là do đau dạ dày; tắc động mạch mũ có thể gây đau hàm, cổ lan đến vùng vai, lưng, rất dễ nhầm lẫn với đau cơ xương khớp thông thường. Nhiều trường hợp người bị nhồi máu cơ tim còn không có triệu chứng đau ngực, thay vào đó có thể là cảm giác khó thở, hoặc mệt mỏi không rõ nguyên nhân, điều này khiến người bệnh thường chủ quan vì nghĩ chỉ là mệt mỏi do bệnh cảm cúm hoặc do làm việc quá sức nên trì hoãn thăm khám và điều trị.

Nếu thấy hiện các biểu hiện trên một cách đột ngột, đặc biệt ở người có nguy cơ cao như người trên trên 45 tuổi, có tiền sử tăng huyết áp, đái tháo đường, rối loạn mỡ máu, hút thuốc lá…, cần nghĩ ngay đến khả năng nhồi máu cơ tim và xử trí khẩn cấp, tránh bỏ qua cơ hội cứu chữa trong thời gian vàng điều trị.

Xử trí ban đầu đúng hướng: Chìa khóa vàng tăng cơ hội sống sót

Trong điều trị nhồi máu cơ tim, thời gian là yếu tố sống còn. Mỗi phút trôi qua, cơ tim càng hoại tử, tăng nguy cơ tử vong hoặc để lại di chứng nặng nề. Nếu được can thiệp sớm, mức độ tổn thương sẽ nhẹ nhàng hơn và tăng cơ hội cứu sống cho người bệnh.

Bác sĩ Công khuyến cáo, khi nghi ngờ người thân có dấu hiệu nhồi máu cơ tim, cần bình tĩnh xử trí theo các bước sau: Gọi ngay cấp cứu 115, không nên đưa đi bằng xe cá nhân hoặc taxi vì trên đường có thể xảy ra tình trạng ngưng tim mà không được xử trí kịp thời; cho bệnh nhân nằm yên, nới lỏng quần áo, tránh di chuyển hoặc thay đổi tư thế liên tục. 

Nếu người bệnh tỉnh táo, không nên tự ý cho sử dụng bất kì loại thuốc nào, không sử dụng các phương pháp dân gian như bấm huyệt, xoa dầu, cho uống nước gừng, nước chanh khi chưa rõ chẩn đoán nguyên nhân bệnh… vì những cách này không có tác dụng, thậm chí làm mất thời gian xử trí hiệu quả. Trong trường hợp người bệnh có dấu hiệu ngưng tim, ngưng thở, cần tiến hành ép tim ngoài lồng ngực (hồi sức tim phổi) cơ bản và gọi cấp cứu ngay. 

Việc sớm nhận diện các dấu hiệu nhồi máu cơ tim và xử trí đúng ngay từ những phút đầu tiên có thể giữ lại sự sống cho người bệnh, kéo dài ‘thời gian vàng’ trước khi được đưa đến cơ sở y tế có khả năng can thiệp mạch vành cấp cứu, từ đó tăng đáng kể cơ hội cứu tim và cứu tính mạng của người bệnh.

Bên cạnh đó, việc khám tim mạch định kỳ tại bệnh viện uy tín là chìa khóa vàng giúp tầm soát nguy cơ và bảo vệ sức khỏe lâu dài cho người bệnh.