Chi tiết bài tư vấn

Cảm cúm ở trẻ sơ sinh, làm thế nào để nhận biết và cách điều trị là vấn đề mà rất nhiều bố mẹ đều quan tâm. Bài viết dưới đây sẽ cung cấp các thông tin chi tiết.

Cúm là một bệnh gây ra bởi một loại vi-rút. Nó không chỉ là sổ mũi và đau họng. Việc bảo vệ trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ khỏi bệnh cúm thực sự quan trọng vì nó có thể khiến trẻ bị ốm nặng. Trong một số trường hợp hiếm hoi, bệnh cúm có thể gây tử vong. Năm 2017, bệnh cúm đã gây ra số ca tử vong kỷ lục ở trẻ em. Hầu hết những đứa trẻ đã chết đều không được chủng ngừa cúm.

Trẻ sơ sinh có bị cảm cúm không? Con đường lây lan

Trẻ sơ sinh có bị cảm cúm không? Câu trả lời là có. Bệnh cúm rất dễ lây lan từ người này sang người khác đặc biệt là trẻ sơ sinh.

Khi một người nào đó bị cúm ho, hắt hơi, vi-rút sẽ lây lan trong không khí. Trẻ sơ sinh có thể bị nhiễm cúm nếu hít phải vi-rút hoặc nếu chạm vào vật gì đó (như đồ chơi) có vi-rút cúm và sau đó chạm vào mũi, mắt hoặc miệng của trẻ.

Những người bị cúm có thể lây cho người khác từ 1 ngày trước khi họ bị bệnh cho đến 5 đến 7 ngày sau đó. Những người bị bệnh cúm nặng hoặc trẻ sơ sinh, trẻ nhỏ có thể lây bệnh cúm lâu hơn, đặc biệt là nếu họ vẫn còn các triệu chứng.

Bệnh cúm có thể gây ra những vấn đề sức khỏe nào ở trẻ em?

Các biến chứng của bệnh cúm ở trẻ em dưới 5 tuổi bao gồm:

• Làm cho các tình trạng sức khỏe mãn tính như bệnh tim hoặc hen suyễn, trở nên tồi tệ hơn;

• Gây ra các vấn đề về não như bệnh não.

• Mất nước. Điều này có nghĩa là trẻ không có đủ nước trong cơ thể.

• Viêm phổi. Đây là tình trạng nhiễm trùng ở một hoặc cả hai phổi.

• Các vấn đề về xoang và nhiễm trùng tai. Xoang là khoảng không khí rỗng trong xương xung quanh mũi. Nhiễm trùng xoang có thể xảy ra khi chất lỏng tích tụ trong xoang.

• Tử vong. Các biến chứng của bệnh cúm đôi khi có thể dẫn đến tử vong, nhưng trường hợp này rất hiếm.

Những dấu hiệu và triệu chứng cảm cúm ở trẻ sơ sinh là gì?

Các dấu hiệu, triệu chứng phổ biến cho thấy cảm cúm ở trẻ sơ sinh gồm có:

• Rất mệt mỏi hoặc buồn ngủ

• Ho

• Sốt (38,5 độ C trở lên), ớn lạnh hoặc cơ thể run rẩy. Không phải ai bị cúm cũng bị sốt.

• Nhức đầu, đau cơ hoặc cơ thể

• Chảy nước mũi hoặc nghẹt mũi

• Viêm họng

• Nôn mửa hoặc tiêu chảy

Bệnh cúm thường đến nhanh chóng. Sốt và hầu hết các dấu hiệu và triệu chứng khác có thể kéo dài một tuần hoặc lâu hơn. Mặc dù trẻ sơ sinh không thể cho người lớn biết cảm giác của mình, nhưng những em bé bị cúm thường ốm hơn, quấy khóc hơn và có vẻ khó chịu và không vui hơn những em bé bị cảm lạnh thông thường. Nếu cha mẹ cho rằng con mình bị cúm ngay cả khi đã tiêm vắc xin cúm, hãy gọi hoặc đưa bé đến trung tâm y tế gần nhất để được hỗ trợ.

Nếu trẻ có bất kỳ dấu hiệu hoặc triệu chứng nào sau đây, hãy đưa con đến phòng cấp cứu tại bệnh viện:

• Cáu kỉnh, quấy khóc suốt cả ngày

• Mặt hoặc môi tái hoặc xanh

• Các tình trạng sức khỏe mãn tính như hen suyễn trở nên tồi tệ hơn

• Thở nhanh, khó thở, đau ngực hoặc xương sườn co vào trong mỗi nhịp thở

• Sốt ở trẻ dưới 12 tuần tuổi, sốt trên 38,5 độ ở trẻ lớn hơn hoặc trẻ em, hoặc sốt có phát ban

• Sốt hoặc ho thuyên giảm nhưng sau đó tái phát và nặng hơn

• Lên cơn co giật. Co giật là khi toàn bộ cơ thể hoặc các bộ phận của cơ thể cử động mà không kiểm soát được.

• Không uống đủ nước hoặc không tạo ra nhiều nước tiểu như bình thường. Nếu em bé không tạo ra nước tiểu trong 8 giờ, khô miệng hoặc không tiết ra nước mắt khi khóc, có thể bé đang bị mất nước.

• Không thức dậy, không tỉnh táo hoặc không tương tác với cha mẹ khi trẻ thức

• Đau cơ nghiêm trọng. Nó có thể nghiêm trọng đến mức con bạn không thể đi lại được.

• Nôn mửa nghiêm trọng hoặc không dừng lại

Điều trị cảm cúm ở trẻ sơ sinh và trẻ em như thế nào?

Bác sĩ có thể kê đơn thuốc kháng vi-rút để ngăn ngừa hoặc điều trị cảm cúm ở trẻ sơ sinh.

Thuốc kháng vi-rút là một loại thuốc tiêu diệt các bệnh nhiễm trùng do vi-rút gây ra. Thuốc kháng vi-rút có thể làm cho bệnh cúm của bé nhẹ hơn và giúp bé cảm thấy dễ chịu hơn. Thuốc kháng vi-rút cũng có thể giúp ngăn ngừa các biến chứng cúm nghiêm trọng, như nhiễm trùng phổi được gọi là viêm phổi. Đối với bệnh cúm, thuốc kháng vi-rút có hiệu quả tốt nhất nếu được sử dụng trong vòng 2 ngày kể từ khi có các dấu hiệu hoặc triệu chứng. Tuy nhiên, thuốc này cần có sự chỉ định và theo dõi chặt chẽ của bác sĩ nếu dùng.

Nếu trẻ có nguy cơ cao bị cúm, bác sĩ có thể kê toa thuốc kháng vi-rút ngay khi trẻ bắt đầu có các triệu chứng cúm. Tất cả trẻ em dưới 5 tuổi đều có nguy cơ mắc bệnh cúm cao, đặc biệt là trẻ em dưới 2 tuổi. Trẻ em sinh non hoặc có tình trạng sức khỏe mãn tính, như hen suyễn hoặc bệnh hồng cầu hình liềm, cũng có nguy cơ cao.

Ba loại thuốc được các cơ sở y tế chấp thuận điều trị bệnh cúm ở trẻ em:

• Oseltamivir (Tamiflu®) cho trẻ dưới 2 tuần. Thuốc này có dạng viên nang hoặc chất lỏng.

• Zanamivir (Relenza®) cho trẻ em ít nhất 5 tuổi. Thuốc này là một loại bột mà trẻ hít vào bằng miệng. Nó không được khuyến khích cho những người có vấn đề về hô hấp như hen suyễn.

• Peramivir (Rapivab®) cho trẻ em ít nhất 2 tuổi. Thuốc này được nhà cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe tiêm qua kim vào tĩnh mạch (còn gọi là IV).

Nếu trẻ bị cúm, hãy giúp trẻ nghỉ ngơi nhiều và uống nhiều nước. Bé có thể không muốn ăn nhiều. Hãy thử cho anh ấy ăn nhiều bữa nhỏ để giúp cơ thể anh ấy khỏe hơn.

Nếu trẻ có vẻ khó chịu vì bị sốt, hãy hỏi bác sĩ xem có thể cho trẻ sơ sinh hoặc trẻ nhỏ dùng cetaminophen (Tylenol®) hoặc ibuprofen (Motrin® hoặc Advil®) hay không. Đừng cho trẻ uống aspirin mà không thông qua bác sĩ. Aspirin có thể gây ra một chứng rối loạn gan hiếm gặp nhưng đe dọa tính mạng được gọi là hội chứng Reye ở trẻ em mắc một số bệnh, chẳng hạn như cảm lạnh, cúm và thủy đậu.

Nếu bé bị ho hoặc cảm lạnh, đừng cho bé uống thuốc ho và cảm lạnh không kê đơn. Đây là những loại thuốc bạn có thể mua mà không cần đơn. AAP cho biết những loại thuốc này có thể gây ra các vấn đề sức khỏe nghiêm trọng cho trẻ em. Cần thiết phải có sự tư vấn của bác sĩ trước khi bạn cho em bé của bạn bất kỳ loại thuốc nào.

Trẻ sơ sinh có dễ bị cảm cúm không so với đối tượng khác?

Một câu hỏi thường gặp đó là trẻ sơ sinh có dễ bị cảm cúm không hoặc biến chứng so với các đối tượng khác?

Câu trả lời là có phải một số trẻ em có nhiều khả năng gặp các vấn đề sức khỏe nghiêm trọng do bệnh cúm hơn những trẻ khác.

Trẻ sơ sinh và trẻ em dưới 5 tuổi — và đặc biệt là những trẻ dưới 2 tuổi — có nhiều khả năng bị các biến chứng do cúm hơn trẻ lớn hơn. Trẻ sinh non cũng có nhiều nguy cơ bị các biến chứng nghiêm trọng do cúm. CDC khuyến cáo rằng trẻ sinh non nên chủng hầu hết các loại vắc-xin, bao gồm cả vắc-xin cúm, theo niên đại của chúng (thời gian kể từ khi sinh ra). Ngay cả khi trẻ sinh ra nhỏ hoặc nhẹ cân, mẹ vẫn có thể tiêm vắc-xin cùng lúc với những trẻ khác cùng tuổi. Nếu con sinh non, hãy nói chuyện với bác sĩ để đảm bảo rằng con được chủng ngừa cúm đúng giờ. Trẻ em có tình trạng sức khỏe mãn tính như hen suyễn, bệnh tim hoặc rối loạn máu, cũng có nguy cơ cao bị biến chứng cúm.

Làm thế nào để ngăn chặn cảm cúm ở trẻ sơ sinh lây lan?

Nếu bản thân hoặc trẻ bị cúm, bạn có thể lây bệnh cho người khác. Dưới đây là cách giúp ngăn ngừa bệnh cúm lây lan:

• Giữ trẻ ở nhà không tiếp tục để trẻ ở trường học ít nhất 24 giờ sau khi hết sốt (38,5 độc C trở lên). Cơn sốt có thể khỏi mà không cần dùng thuốc hạ sốt.

• Tránh tiếp xúc với người khác.

• Đừng hôn bé và tránh chạm vào mắt, mũi và miệng.

• Dạy trẻ ho hoặc hắt hơi vào khăn giấy hoặc cánh tay của mình. Vứt khăn giấy đã qua sử dụng vào thùng rác.

• Rửa tay bằng xà phòng và nước trước và sau khi chăm sóc em bé. Người lớn cũng có thể sử dụng chất khử trùng tay có cồn. Sử dụng đủ nước rửa tay để tay khô ít nhất là 15 giây.

• Lau sạch các bề mặt và đồ chơi có thể có vi-rút cúm.

• Dùng nước nóng, xà phòng hoặc máy rửa bát để rửa bát đĩa và đồ dùng của bé.

• Không dùng chung bát đĩa, ly thủy tinh, đồ dùng hoặc bàn chải đánh răng của bé.

Một điều quan trọng: Tất cả mọi người từ 6 tháng tuổi trở lên cần phải chủng ngừa cúm. Điều này có nghĩa là bản thân cha mẹ, đặc biệt là người đang chăm sóc một em bé dưới 6 tháng. Tiêm vắc-xin cúm có thể giúp bản thân không bị lây bệnh cúm.

Chủng ngừa cúm hàng năm: biện pháp phòng ngừa cảm cúm ở trẻ sơ sinh tốt nhất

Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (còn gọi là CDC) và Học viện Nhi khoa Hoa Kỳ (còn gọi là AAP) khuyến cáo tất cả mọi người từ 6 tháng tuổi trở lên nên chủng ngừa cúm mỗi năm. Điều đặc biệt quan trọng đối với trẻ em dưới 5 tuổi phải tiêm vì chúng có nhiều khả năng mắc các vấn đề sức khỏe nghiêm trọng do bệnh cúm gây ra hơn những trẻ lớn hơn. Bệnh cúm có thể nguy hiểm cho tất cả trẻ em, ngay cả trẻ em khỏe mạnh.

Cách tốt nhất để bảo vệ trẻ khỏi bệnh cúm là đảm bảo rằng trẻ được chủng ngừa cúm hàng năm trước mùa cúm (từ tháng 10 đến tháng 5). Mặc dù trẻ có nhiều khả năng bị cúm hơn trong mùa cúm, nhưng trẻ có thể mắc bệnh này vào bất kỳ thời điểm nào trong năm.

Có hai cách để trẻ chủng ngừa cúm: 

• Tiêm phòng cúm. Trẻ em từ 6 tháng tuổi trở lên có thể tiêm phòng cúm.

• Thuốc xịt mũi cảm cúm. Đây là một loại thuốc xịt đặt vào mũi của trẻ. Hầu hết trẻ em từ 2 tuổi trở lên đều có thể dùng thuốc xịt mũi trị cảm cúm. Nhưng nó không được khuyến khích cho trẻ em có một số tình trạng sức khỏe như hen suyễn, các vấn đề về tim và phổi, hoặc hệ thống miễn dịch kém không bảo vệ trẻ khỏi bị nhiễm trùng. Thuốc xịt mũi trị cảm cúm cũng không được khuyến khích cho trẻ em dùng một số loại thuốc trong thời gian dài, như aspirin (được gọi là liệu pháp aspirin dài hạn).

Lần đầu tiên bé được chủng ngừa cúm, bé sẽ được tiêm hai liều để bé được bảo vệ tốt nhất khỏi bệnh cúm. Trẻ sẽ được tiêm một liều vắc-xin mỗi năm sau đó.

Thuốc chủng ngừa cúm an toàn cho hầu hết trẻ em, ngay cả trẻ sinh non (trước 37 tuần của thai kỳ).

Nhưng nếu trước đây trẻ có phản ứng xấu với thuốc chủng ngừa cúm, hãy nói với bác sĩ để trẻ được theo dõi chặt chẽ sau khi chủng ngừa để kiểm tra phản ứng. Nếu trẻ bị dị ứng với trứng, hãy nói chuyện với bác sĩ để quyết định xem liệu có thể tiêm vắc xin cúm hay không. Một số vắc xin cúm được làm từ trứng.

Có nhiều loại vi-rút cúm khác nhau và chúng luôn thay đổi. Mỗi năm, một loại vắc-xin cúm mới được sản xuất để bảo vệ chống lại ba hoặc bốn loại vi-rút cúm có khả năng gây bệnh cho người bệnh trong mùa cúm sắp tới. Với thuốc chủng ngừa, sự bảo vệ khỏi bệnh cúm kéo dài khoảng một năm, vì vậy điều quan trọng là phải đưa trẻ đi chủng ngừa hàng năm.

**Lưu ý: Những thông tin cung cấp trong bài viết của Bệnh viện Đa khoa Hồng Ngọc mang tính chất tham khảo, không thay thế cho việc chẩn đoán hoặc điều trị y khoa. Người bệnh không được tự ý mua thuốc để điều trị. Để biết chính xác tình trạng bệnh lý, người bệnh cần tới các bệnh viện để được bác sĩ thăm khám trực tiếp, chẩn đoán và tư vấn phác đồ điều trị hợp lý.

Theo dõi fanpage của Bệnh viện Đa khoa Hồng Ngọc để biết thêm thông tin bổ ích khác: https://www.facebook.com/BenhvienHongNgoc/