Nhập viện vì những cơn đau quặn dữ dội vùng thượng vị, bệnh nhân Đ.K.T. được phát hiện sỏi ống mật chủ gây tắc nghẽn đường mật và tổn thương gan cấp. Nhờ can thiệp nội soi mật tụy ngược dòng (ERCP), ekip bác sĩ lấy sạch sỏi và giải áp đường mật, bệnh nhân hồi phục tốt và xuất viện chỉ sau 2 ngày.
Men gan tăng gấp gần 24 lần vì sỏi ống mật chủ 15mm gây tắc nghẽn đường mật
Bệnh nhân Đ.K.T xuất hiện những cơn đau quặn bụng kéo dài suốt 1 tuần, đau lan ra phía sau lưng, kèm cảm giác buồn nôn. Được biết, triệu chứng đã xuất hiện 1 tuần trước đó, các triệu chứng không thuyên giảm khiến bệnh nhân phải nhập viện cấp cứu.
Tại BVĐK Hồng Ngọc, bệnh nhân được làm các xét nghiệm kết hợp chẩn đoán hình ảnh để tìm rõ nguyên nhân. Kết quả xét nghiệm máu cho thấy nhiều chỉ số gan mật tăng cao bất thường:
- AST đạt 326 U/L, tăng gần 11 lần so với giới hạn tham chiếu.
- ALT lên tới 807,7 U/L, tăng gần 24 lần so với giới hạn tham chiếu.
- GGT đạt 713,98 U/L, tăng khoảng gần 20 lần so với giới hạn tham chiếu.
- Bilirubin toàn phần và bilirubin trực tiếp đều tăng, ghi nhận tình trạng rối loạn các chỉ số liên quan đến chuyển hóa và bài tiết mật.
Đặc biệt, hình ảnh chụp CLVT ổ bụng cho thấy trong lòng ống mật chủ có sỏi kích thước 15mm
Từ kết quả thăm khám và cận lâm sàng, bệnh nhân được chẩn đoán tổn thương gan cấp do sỏi ống mật chủ gây tắc nghẽn đường mật.
“Ống mật chủ bình thường chỉ khoảng 3-5mm, trong khi viên sỏi của bệnh nhân có kích thước tới 1,5cm, có thể nói là rất lớn. Sỏi kích thước lớn mắc kẹt trong ống mật chủ dễ gây cọ xát và tắc nghẽn đường mật, dẫn đến viêm và tổn thương gan làm men gan tăng cao. Nếu không được can thiệp kịp thời, tình trạng này có thể tiến triển thành áp xe đường mật trong gan, thậm chí gây nhiễm khuẩn huyết”, PGS.TS.BS Nguyễn Cảnh Bình, bác sĩ trực tiếp khám và điều trị cho bệnh nhân B cho biết.
Nội soi mật tụy ngược dòng ERCP lấy sạch sỏi ống mật chủ, bệnh nhân phục hồi tốt và xuất viện sau 2 ngày
Ngay sau khi có kết quả chẩn đoán, ekip bác sĩ tiêu hóa đã tiến hành hội chẩn, đánh giá tình trạng bệnh và lựa chọn phương pháp nội soi mật tụy ngược dòng (ERCP) để lấy sỏi. Mục tiêu vừa giải quyết tình trạng tắc mật, vừa giúp người bệnh tránh được một cuộc phẫu thuật phức tạp.
Trong quá trình can thiệp, dưới sự hỗ trợ của hệ thống nội soi hiện đại và máy chụp X-quang C-arm, bác sĩ đưa ống nội soi cửa sổ nhìn bên đường miệng, đi qua dạ dày đến đoạn D2 tá tràng, tiếp cận núm Vater để vào đường mật. Tuy nhiên, quá trình can thiệp ở bệnh nhân Đ.K.T. gặp khó khăn ngay từ bước tiếp cận đường mật.
“Đây là một trường hợp can thiệp phức tạp do viên sỏi có kích thước lớn, cấu trúc cứng chắc, mắc kẹt ngay vị trí cơ Oddi, trong khi núm Vater của bệnh nhân lại dài, khiến việc tiếp cận đường mật theo phương pháp thông thường gặp nhiều trở ngại. Trước tình huống này, chúng tôi đã lựa chọn sử dụng dao kim, tạo đường tiếp cận phía trên gốc núm Vater và thực hiện kỹ thuật mở thông nhú cắt trước (pre-cut) – một kỹ thuật chuyên sâu trong nội soi mật tụy ngược dòng (ERCP), đòi hỏi khả năng kiểm soát thao tác chính xác và đánh giá sát diễn biến trong quá trình can thiệp.”, PGS.TS.BS Nguyễn Cảnh Bình cho biết.
Sau khi tiếp cận thành công đường mật, bác sĩ sử dụng bóng chuyên dụng để kéo các viên sỏi còn lại từ ống mật chủ xuống tá tràng. Khi sỏi được lấy ra, lượng lớn dịch mật và mủ ứ đọng bên trong đường mật chảy ra ồ ạt, dòng chảy của dịch mật được khơi thông ngay trong can thiệp.
Sau 1 ngày can thiệp ERCP, các chỉ số gan mật của người bệnh cải thiện rõ rệt, tiến gần về giới hạn bình thường. Bệnh nhân phục hồi tốt và được xuất viện chỉ sau 2 ngày thực hiện thủ thuật.
“Chỉ khoảng 30 phút sau thủ thuật, tỉnh lại là tôi cảm thấy bụng dễ chịu hơn hẳn. Cảm giác đau tức trước đó gần như không còn, người cũng nhẹ nhõm hơn rất nhiều so với lúc chuẩn bị can thiệp.” Chị T cho biết.
Nội soi mật tụy ngược dòng (ERCP) là phương pháp hỗ trợ hiệu quả trong chẩn đoán và điều trị các bệnh lý như sỏi ống mật chủ, tắc mật, hẹp đường mật hay viêm đường mật, cho phép xử trí tổn thương mà không cần rạch da hay tạo vết mổ.
Tuy nhiên, ERCP là kỹ thuật chuyên sâu, đòi hỏi bác sĩ có tay nghề cao cùng hệ thống thiết bị hiện đại và khả năng xử trí các tình huống phát sinh phức tạp để hạn chế nguy cơ biến chứng.
Tại BVĐK Hồng Ngọc, kỹ thuật ERCP được trực tiếp thực hiện bởi PGS.TS.BS Nguyễn Cảnh Bình – chuyên gia có hơn 35 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực tiêu hóa và can thiệp đường mật. Cùng với sự hỗ trợ của hệ thống thiết bị hiện đại gồm máy nội soi công nghệ NBI Nhật Bản, hệ thống X-quang di động C-arm và phòng can thiệp vô khuẩn, kỹ thuật này đã giúp nhiều bệnh nhân, đặc biệt là người cao tuổi, lấy sỏi ống mật chủ hiệu quả, nhẹ nhàng mà không cần phẫu thuật mở.
Hiện nay, kỹ thuật nội soi mật tụy ngược dòng ERCP được triển khai thường quy tại BVĐK Hồng Ngọc trong hệ thống quy trình ngoại khoa chuẩn hóa theo tiêu chuẩn Royal College of Surgeons (RCS, Vương quốc Anh). Cùng với đội ngũ chuyên gia giàu kinh nghiệm và hệ thống thiết bị hiện đại, bệnh viện đã điều trị thành công nhiều trường hợp sỏi ống mật chủ, tắc mật, viêm đường mật và các bệnh lý mật tụy phức tạp.
