Trung tâm Mắt, BVĐK Hồng Ngọc vừa cải tiến thành công kỹ thuật tạo hình đồng tử dạng lỗ với sáng chế mới của hai bác sĩ Việt - Nga, kết hợp ghép giác mạc và treo thể thủy tinh trong cùng một cuộc mổ, giúp phục hồi thị lực cho bệnh nhân chấn thương mắt nặng.
Tai nạn lao động để lại tổn thương nghiêm trọng
Bệnh nhân Hà Thành Thủy (54 tuổi, Hưng Yên) đến khám tại Trung tâm Mắt Hồng Ngọc trong tình trạng mắt mờ nhòe, nhìn một thành hai kèm theo cảm giác chói sáng, gây khó khăn trong sinh hoạt.
Nguyên nhân bắt đầu từ một tai nạn lao động vào cuối năm 2025. Bệnh nhân cho biết, trong lúc làm việc bị dị vật kim loại (mạt sắt) bắn vào mắt. Dù đã trải qua phẫu thuật khâu giác mạc, cắt thể thủy tinh và cắt dịch kính nhưng thị lực gần như không cải thiện. “Tôi tiếp tục thăm khám ở nhiều nơi mà vẫn chưa tìm được hướng điều trị hiệu quả”.- Chú Thủy chia sẻ.
Tại Trung tâm Mắt Hồng Ngọc, bác sĩ phát hiện mắt phải của bệnh nhân bị đa chấn thương nghiêm trọng: sẹo giác mạc sâu ở vùng trung tâm; đứt chân mống mắt; đồng tử méo và giãn rộng khiến thị lực suy giảm và xuất hiện song thị.
Kết hợp 3 kỹ thuật chuyên sâu trong 1 ca mổ
Trước tình trạng nhiều tổn thương cùng lúc, TS.BS. Đinh Thị Hoàng Anh - Trưởng khoa Mắt, BVĐK Hồng Ngọc đã quyết định thực hiện một ca phẫu thuật phức tạp, kết hợp nhiều kỹ thuật trong cùng một lần mổ, bao gồm: treo thể thủy tinh vào mống mắt, tạo hình đồng tử dạng lỗ và ghép giác mạc xuyên.
Tuy nhiên, bài toán đặt ra là mắt bệnh nhân đã mất đi các cấu trúc nâng đỡ quan trọng như thể thủy tinh và dịch kính. Trong một khoảng thời gian ngắn, khi thao tác tách bỏ toàn bộ phần giác mạc bị tổn thương, nhãn cầu ở trạng thái bị mở hoàn toàn, không có lớp che chắn phía trước, đồng thời không có thể thủy tinh và dịch kính để đỡ phía sau, nguy cơ biến chứng như xuất huyết tống khứ sẽ cao hơn rất nhiều.
Xuất huyết tống khứ là một biến chứng nhãn khoa cực kỳ nguy hiểm, gây áp lực khiến nhãn cầu vỡ rộng, đẩy phòi toàn bộ tổ chức nội nhãn ra ngoài, đe dọa trực tiếp đến thị lực người bệnh.
“Để kiểm soát rủi ro, chúng tôi phải tính toán kỹ lưỡng trình tự phẫu thuật. Trước tiên, ê-kíp tiến hành treo thể thủy tinh nhân tạo vào mống mắt, đồng thời tạo hình mống mắt nhằm khôi phục giải phẫu tự nhiên của nhãn cầu.
Tiếp đó, đồng tử được thu nhỏ về kích thước phù hợp khoảng 1,5 mm, giúp giảm quang sai và cải thiện chất lượng thị giác. Nguyên lý này đã được chứng minh qua nhiều nghiên cứu khoa học trên thế giới. Sau khi ổn định các cấu trúc bên trong, chúng tôi tiến hành ghép giác mạc xuyên để thay thế phần giác mạc bị tổn thương, khôi phục độ trong suốt của giác mạc và tạo điều kiện cho ánh sáng đi vào mắt tốt hơn”. - TS.BS Hoàng Anh cho biết.
Lần đầu tại Việt Nam: Ứng dụng thiết bị đo kích thước đồng tử trong mổ tạo hình đồng tử dạng lỗ
Trong quá trình phẫu thuật, kích thước đồng tử được kiểm soát chặt chẽ bằng thiết bị chuyên dụng, do chính TS.BS Hoàng Anh cùng GS.TS.BS Kalinnikov Yury - Chuyên gia nhãn khoa hàng đầu Liên bang Nga nghiên cứu và phát triển. Đây cũng là lần đầu tiên tại Việt Nam, thiết bị này được ứng dụng trong phẫu thuật tạo hình đồng tử dạng lỗ.
Thiết bị hoạt động như 1 thước đo thông minh, được đưa vào trong mắt, dưới lớp giác mạc, để đo trực tiếp kích thước tại mặt phẳng đồng tử, đảm bảo độ tròn đều, cân đối và chính xác cao. So với trước đây, các thiết bị chủ yếu đo tại mặt phẳng giác mạc, có thể dẫn đến sai lệch kích thước đồng tử sau khi tạo hình và khâu.
Kết quả, mảnh ghép giác mạc trong, mép mổ kín; đồng tử được tạo hình với kích thước phù hợp; thể thủy tinh ổn định. Thị lực của bệnh nhân cải thiện từ mức chỉ đếm ngón tay ở khoảng cách 0,5 m đã lên 5/10.
Thành công của ca phẫu thuật không chỉ mang lại cơ hội cải thiện thị lực cho người bệnh mà còn tiếp tục khẳng định năng lực chuyên môn của đội ngũ bác sĩ BVĐK Hồng Ngọc trong việc xử lý những ca nhãn khoa phức tạp, tiên lượng xấu. Đây cũng là bước tiến quan trọng, góp phần mở rộng lựa chọn điều trị cho các trường hợp chấn thương nhãn cầu nặng tại Việt Nam.
