Kỹ thuật ghép giác mạc chọn lọc lớp bằng laser giúp thay thế chính xác phần mô tổn thương, bảo tồn mô lành, cải thiện độ ổn định thị lực sau phẫu thuật.
Theo đại diện Trung tâm Mắt, Bệnh viện Đa khoa Hồng Ngọc, giác mạc chóp (keratoconus) là bệnh lý ở mắt khi giác mạc. Bệnh khiến lớp trong suốt phía trước nhãn cầu bị mỏng dần và phình ra thành hình chóp, làm ánh sáng vào mắt bị lệch và gây giảm thị lực.
Theo thống kê của Bộ Y tế, đến hết năm 2025, Việt Nam có hơn 300.000 người mù do bệnh lý giác mạc, mỗi năm tăng thêm 15.000 ca và hiện có khoảng 1.000 bệnh nhân chờ ghép. Trong đó, bệnh giác mạc chóp đang có xu hướng trẻ hóa, thường khởi phát ở độ tuổi từ 10-25 và diễn tiến nhanh sau đó. Ngoài yếu tố bẩm sinh và tật khúc xạ, việc tiếp xúc nhiều với tia cực tím và môi trường ô nhiễm gây ra các bệnh dị ứng mắt cũng là nguyên nhân làm bệnh tiến triển mạnh.
Phương pháp điều trị được sử dụng phổ biến là ghép giác mạc toàn phần. Tuy nhiên, hạn chế của phương pháp này gồm nguy cơ thải ghép cao, vị trí tiếp giáp giữa mô ghép và giác mạc yếu, dễ tổn thương khi va chạm, đồng thời đường khâu có thể gây loạn thị và ảnh hưởng đến chất lượng thị lực sau mổ.
Kỹ thuật ghép giác mạc chọn lọc lớp bằng laser được xem là bước ngoặt trong điều trị bệnh lý giác mạc chóp, đặc biệt ở người trẻ, với các ưu điểm như sau:
Giảm nguy cơ thải ghép: Khác với ghép toàn phần, phương pháp này chỉ thay thế phần mô bị tổn thương, giữ lại tối đa mô lành. Nhờ vậy, cấu trúc nhãn cầu được bảo toàn, giảm nguy cơ thải ghép và tăng độ bền của mảnh ghép. Đây là yếu tố quan trọng với người trẻ cần thị lực ổn định lâu dài để học tập, làm việc.
Thị lực phục hồi nhanh: Đường cắt siêu mịn bằng laser giúp mảnh ghép khớp chính xác, hạn chế loạn thị sau mổ. Người bệnh có thể phục hồi thị lực nhanh chóng và ổn định nhiều năm, thay vì đối mặt với nguy cơ giảm chất lượng thị lực như ghép toàn phần.
Độ chính xác cao: Laser femtosecond kết hợp hệ thống OCT 3D cho phép bác sĩ kiểm soát chính xác độ sâu và diện cắt, đảm bảo an toàn ngay cả với giác mạc tổn thương phức tạp. Công nghệ này giúp giảm thiểu rủi ro thường gặp khi thao tác thủ công trên lớp mô mỏng chỉ vài micron.
Có thể điều trị ca khó: Ghép giác mạc chọn lọc lớp bằng laser có thể áp dụng cho những trường hợp phức tạp như giác mạc chóp giai đoạn muộn hoặc bệnh nhân từng phẫu thuật khúc xạ.
Ca ghép đầu tiên bằng máy Femto LDV Z8 tại Bệnh viện Đa khoa Hồng Ngọc thành công là trường hợp anh Đỗ Văn Bão, 34 tuổi, ở Hưng Yên. Anh mắc bệnh giác mạc chóp giai đoạn muộn, có nền giác mạc yếu, từng phẫu thuật khúc xạ, nguy cơ rách mô và sai lệch mảnh ghép cao. Sau ghép, thị lực bệnh nhân cải thiện rõ rệt, mảnh ghép ổn định
"Việc ứng dụng laser giúp giảm thiểu rủi ro, tăng độ an toàn và chất lượng thị lực sau ghép, đồng thời đưa y học nhãn khoa Việt Nam tiếp cận gần hơn với chuẩn quốc tế", đại diện Trung tâm Mắt, Bệnh viện Đa khoa Hồng Ngọc cho biết.
