Bị hoa mắt chóng mặt là bệnh gì? Cảnh báo các bệnh lý về mắt tiềm ẩn

Khi gặp tình trạng choáng váng, xây xẩm mặt mũi, phần lớn chúng ta thường nghĩ ngay đến chứng rối loạn tiền đình, tụt huyết áp hay thiếu máu não. Tuy nhiên, ít ai biết rằng thị giác là cơ quan đóng vai trò vô cùng quan trọng trong việc hỗ trợ não bộ định hướng không gian và giữ thăng bằng. Do đó, hiện tượng này hoàn toàn có thể là dấu hiệu cảnh báo những vấn đề nghiêm trọng ẩn sau đôi mắt. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn giải mã chính xác bị hoa mắt chóng mặt là bệnh gì, từ đó có hướng xử trí và thăm khám chuẩn y khoa.

Tóm tắt nội dung quan trọng của bài viết bị hoa mắt chóng mặt là bệnh gì:

• Hoa mắt, chóng mặt không phải là một bệnh riêng mà là triệu chứng có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân. Cần phân biệt hoa mắt (xây xẩm, tối sầm, cảm giác sắp ngất) với chóng mặt (cảm giác bản thân hoặc mọi vật xung quanh quay cuồng, mất thăng bằng).
• Nguyên nhân thường gặp gồm rối loạn tiền đình, bệnh lý thần kinh, tim mạch – huyết áp, thiếu máu, hạ đường huyết và tác dụng phụ của thuốc. Một số bệnh về mắt như tăng nhãn áp cấp tính, tật khúc xạ sai độ, song thị/lác hoặc căng thẳng thị giác cũng có thể gây hoa mắt, chóng mặt.
• Đặc điểm triệu chứng có thể gợi ý nguyên nhân: chóng mặt xuất hiện khi thay đổi tư thế thường gặp ở rối loạn tiền đình; hoa mắt khi đứng lên có thể liên quan đến tụt huyết áp; hoa mắt kèm mệt mỏi, da xanh có thể gặp trong thiếu máu; chóng mặt kèm ù tai, nghe kém cần lưu ý bệnh lý tai trong.
• Khi cơn hoa mắt, chóng mặt xuất hiện, cần dừng hoạt động, ngồi hoặc nằm ở nơi an toàn, tránh đứng dậy đột ngột và không tự ý dùng thuốc khi chưa xác định nguyên nhân.
• Cần cấp cứu ngay nếu chóng mặt, hoa mắt khởi phát đột ngột kèm méo miệng, yếu hoặc tê liệt một bên cơ thể, nói khó, rối loạn thị lực, đau đầu dữ dội, đau ngực, khó thở, ngất hoặc rối loạn ý thức. Đây có thể là dấu hiệu của đột quỵ hoặc bệnh tim mạch cấp tính.
• Nếu triệu chứng tái diễn hoặc kéo dài, người bệnh nên đi khám để xác định nguyên nhân thay vì tự mua “thuốc bổ não” hay thuốc chống chóng mặt. Tùy biểu hiện, bác sĩ có thể đánh giá các vấn đề về thần kinh, tim mạch, tai mũi họng và mắt để đưa ra hướng điều trị phù hợp.

1. Hoa mắt, chóng mặt có phải do bệnh về mắt gây ra không?

Khi liên tục bị choáng váng, xây xẩm, câu hỏi đầu tiên nhiều người đặt ra là: Liệu có phải do mắt mình đang có vấn đề hay không? Trong y khoa, câu trả lời cho trường hợp này là: Đa số KHÔNG. Phần lớn các cơn hoa mắt, chóng mặt kéo dài thường xuất phát từ sự rối loạn của hệ thống tiền đình (tai trong), hệ thần kinh trung ương hoặc các bệnh lý liên quan đến tim mạch, huyết áp [1].

Tuy nhiên, chúng ta cần lưu ý phân biệt vì một số bệnh lý về mắt cũng có thể là nguyên nhân gây ra tình trạng này. Trên thực tế, đôi mắt đóng vai trò rất quan trọng trong việc giúp cơ thể nhận biết không gian và giữ thăng bằng. Khi mắt gặp vấn đề, hình ảnh truyền lên não sẽ bị sai lệch. Sự nhiễu loạn thông tin này vô tình "đánh lừa" hệ thần kinh, khiến bạn ngay lập tức có cảm giác choáng váng, quay cuồng [2].

Để xác định chính xác nguyên nhân, trước tiên người bệnh cần phân biệt rõ cảm giác mình đang trải qua:

• Triệu chứng Hoa mắt (Cảm giác tối sầm, sắp ngất): Người bệnh thấy xây xẩm, tối sầm mặt mũi, bồng bềnh và bủn rủn tay chân. Tình trạng này xuất hiện khi máu bơm lên não không đủ, nhưng đồng thời, đây cũng là dấu hiệu điển hình khi mắt bị căng thẳng quá mức hoặc áp lực bên trong mắt (nhãn áp) tăng cao đột ngột, khiến tầm nhìn bị mờ nhòe đi nhanh chóng [3].
• Triệu chứng Chóng mặt (Ảo giác quay cuồng): Người bệnh cảm thấy bản thân mình hoặc mọi vật xung quanh đang quay cuồng, nghiêng ngả, đi kèm cảm giác buồn nôn và mất thăng bằng. Triệu chứng này xảy ra khi cơ quan giữ thăng bằng ở tai trong bị lỗi, hoặc khi tín hiệu hình ảnh từ đôi mắt truyền lên não bị sai lệch, bất đồng bộ, khiến não không thể xác định đúng không gian thực tế [4].

2. Bị hoa mắt chóng mặt là bệnh gì? Các biểu hiện bệnh tiêu biểu?

Tùy thuộc vào triệu chứng, tình trạng hoa mắt, chóng mặt có thể là dấu hiệu cảnh báo của các nhóm bệnh lý đặc thù dưới đây:

2.1. Nhóm bệnh lý về mắt

Mặc dù không phải là nguyên nhân phổ biến nhất, nhưng những dấu hiệu bất thường tại mắt lại ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng định vị không gian của não bộ. Sự sai lệch tín hiệu hình ảnh này là nguyên nhân dẫn đến các cơn choáng váng đột ngột.

• Tăng nhãn áp (Glaucoma/Cườm nước) cấp tính: Đây là trường hợp cấp cứu nhãn khoa nguy hiểm. Khi áp lực trong mắt tăng vọt, người bệnh sẽ bị đau nhức hốc mắt dữ dội, kèm theo tình trạng hoa mắt, nhìn thấy quầng sáng xanh đỏ, chóng mặt và nôn mửa liên tục. Triệu chứng này cực kỳ dễ bị nhầm lẫn với rối loạn tiền đình, khiến bệnh nhân chủ quan uống thuốc sai cách và có nguy cơ mù lòa vĩnh viễn. Vì thế, người bệnh nên đi thăm khám càng sớm càng tốt [5].
• Tật khúc xạ chưa điều trị hoặc đeo kính sai độ: Những người bị cận, viễn, loạn thị nếu không đeo kính hoặc đeo kính sai số độ sẽ khiến các cơ ở mắt phải gồng lên điều tiết liên tục. Sự gắng sức này kéo dài gây ra hiện tượng căng thẳng thị giác, nhức đầu vùng trán, hoa mắt và xây xẩm mỗi khi thay đổi tầm nhìn xa - gần [6].
• Song thị (Nhìn đôi) hoặc Lác/Lé: Khi hai mắt không hoạt động đồng bộ, hình ảnh thu được sẽ bị chồng chéo. Não bộ không thể xử lý hai hình ảnh thành một sẽ lập tức sinh ra ảo giác chóng mặt, mất phương hướng và buồn nôn mỗi khi người bệnh mở mắt [7].
• Hội chứng thị giác màn hình: Việc nhìn chằm chằm vào máy tính, điện thoại nhiều giờ liên tục  khiến mắt bị khô rát, thần kinh thị giác quá tải. Hậu quả là khi người bệnh đột ngột đứng lên, mắt sẽ bị hoa, tối sầm và mất khả năng lấy nét tạm thời [8].

2.2. Nhóm bệnh lý hệ thần kinh và tiền đình

Hệ thống tiền đình ở tai trong và hệ thần kinh trung ương là cơ quan chủ quản đảm nhiệm chức năng giữ thăng bằng cho cơ thể. Khi khu vực này bị tổn thương hoặc gặp trục trặc, người bệnh sẽ lập tức phải đối mặt với các cơn chóng mặt.

• Chóng mặt tư thế kịch phát lành tính (do sỏi tai): Bệnh xảy ra khi các hạt "sỏi" nhỏ trong tai (đóng vai trò giữ thăng bằng trong tai) rơi sai vị trí, làm nhiễu tín hiệu truyền lên não. Người bệnh sẽ thấy chóng mặt dữ dội nhưng rất ngắn (thường chỉ dưới 1 phút) mỗi khi xoay đầu, trở mình hay cúi ngửa cổ [9].
• Viêm dây thần kinh tiền đình: Tình trạng này thường xảy ra sau khi người bệnh bị nhiễm virus (như cúm, zona). Đặc trưng của bệnh là những cơn chóng mặt dữ dội, mất thăng bằng và nôn mửa liên tục trong nhiều ngày, nhưng khả năng nghe hoàn toàn bình thường [10].
• Hội chứng Ménière (Ứ nước tai trong): Do áp lực dịch trong tai tăng cao bất thường,  bệnh gây ra các cơn chóng mặt kéo dài (từ vài phút đến vài giờ), đi kèm với 3 dấu hiệu đặc trưng: ù tai, có cảm giác đầy tức trong tai và khả năng nghe kém [11].
• Thiếu máu não: Máu bơm lên não không đủ (thường do thoái hóa đốt sống cổ hoặc mảng xơ vữa làm hẹp mạch máu) khiến não thiếu oxy. Do đó, người bệnh hay bị hoa mắt, chóng mặt âm ỉ kèm đau mỏi sau gáy, suy giảm trí nhớ và khó ngủ [12].

2.3. Nhóm bệnh lý tim mạch và huyết áp

Tuần hoàn máu kém hoặc sự thay đổi đột ngột về áp lực dòng chảy từ tim lên não là nguyên nhân hàng đầu khiến não bộ bị thiếu hụt oxy tạm thời. Tình trạng này được biểu hiện rõ rệt nhất thông qua các cơn hoa mắt, tối sầm mặt mũi kéo dài vài giây.

• Tụt huyết áp tư thế: Xảy ra khi người bệnh đứng dậy quá nhanh từ tư thế nằm hoặc ngồi. Máu dồn xuống chân không kịp bơm ngược lên não, lập tức gây ra hiện tượng hoa mắt, tối sầm thường trong vài giây [13].
• Rối loạn nhịp tim: Nhịp tim đập quá nhanh, quá chậm hoặc không đều làm giảm khả năng bơm máu lên não. Tình trạng này rất nguy hiểm, có thể gây choáng váng nặng, ngất xỉu hoặc thậm chí ngừng tim đột ngột, vì vậy người bệnh cần nhanh chóng đi đến cơ sở y tế gần nhất [14].
• Tăng huyết áp: Khi huyết áp tăng vọt lên quá cao, áp lực tác động lên mạch máu não quá lớn sẽ gây co thắt. Người bệnh sẽ cảm thấy đau đầu dữ dội, mặt đỏ bừng, xây xẩm và buồn nôn [15].

2.4. Nhóm bệnh lý huyết học, chuyển hóa và nguyên nhân khác

Bên cạnh các bệnh lý tại cơ quan đích, sự thiếu hụt chất lượng máu, rối loạn chuyển hóa năng lượng hoặc tác dụng phụ của hóa chất (thuốc uống) cũng là những "thủ phạm" giấu mặt gây ra hội chứng xây xẩm, choáng váng.

• Thiếu máu: Sự sụt giảm lượng hồng cầu (do thiếu sắt, rong kinh, xuất huyết dạ dày...) khiến não không nhận đủ oxy. Dấu hiệu nhận biết là người bệnh thường bị hoa mắt khi vận động, da dẻ xanh xao, mệt mỏi và dễ hụt hơi [16].
• Hạ đường huyết: Tình trạng này xảy ra khi lượng đường trong máu tụt thấp (do nhịn đói, ăn kiêng quá mức hoặc dùng quá liều thuốc tiểu đường) khiến não bị "đói" năng lượng. Phản ứng tức thời của cơ thể là hoa mắt, vã mồ hôi lạnh, bủn rủn chân tay, đói cồn cào và tim đập nhanh [17].
• Tác dụng phụ của thuốc: Việc uống kết hợp nhiều loại thuốc (như thuốc huyết áp, an thần, chống trầm cảm...) có thể làm tụt huyết áp hoặc ức chế thần kinh. Điều này rất dễ gây hoa mắt, chóng mặt, đặc biệt nguy hiểm nếu dùng chung với rượu bia [18].

3. Đối tượng có nguy cơ cao bị hoa mắt chóng mặt

Hiện tượng hoa mắt, chóng mặt có thể xảy ra ở mọi lứa tuổi nhưng diễn tiến phức tạp và có tỷ lệ mắc cao tập trung ở các nhóm đối tượng sau:

1. Người cao tuổi

Ở người lớn tuổi, cơ quan giữ thăng bằng, hệ thống mạch máu và thị lực đều dần lão hóa, hoạt động kém hiệu quả. Bên cạnh đó, việc sử dụng cùng lúc nhiều loại thuốc trị bệnh nền thường dễ gây tụt huyết áp. Điều này khiến người già thường xuyên bị choáng váng, làm tăng rủi ro té ngã và dẫn đến các chấn thương nghiêm trọng như gãy xương, chấn thương sọ não [19].

2. Người mắc bệnh mạn tính

• Bệnh nhân đái tháo đường: Người bệnh thường dễ bị biến chứng thần kinh ngoại biên (gây tê bì, mất cảm giác ở chân tay, làm giảm khả năng giữ thăng bằng) và dễ gặp các cơn hạ đường huyết đột ngột [17].
• Bệnh nhân tim mạch, mỡ máu: Lòng mạch bị hẹp do mảng xơ vữa, cản trở máu lưu thông lên não, từ đó người bệnh thường bị hoa mắt, chóng mặt [20].

3. Phụ nữ trong các thời kỳ đặc biệt

• Phụ nữ đang mang thai: Sự thay đổi đột ngột của nội tiết tố gây giãn mạch máu, kết hợp với việc thai nhi chèn ép tĩnh mạch chủ dưới làm giảm lượng máu trở về tim, từ đó gây hoa mắt ở thai phụ [21].
• Phụ nữ ở độ tuổi sinh sản/Tiền mãn kinh: Tình trạng mất máu định kỳ qua chu kỳ kinh nguyệt (rong kinh, cường kinh) hoặc sự thay đổi của hormone Estrogen trong giai đoạn tiền mãn kinh làm tăng nguy cơ thiếu máu và rối loạn vận mạch [22].

4. Người lao động trí óc, áp lực cường độ cao

Tình trạng stress mạn tính, rối loạn lo âu và mất ngủ thường xuyên kích hoạt hệ thần kinh giao cảm, gây co thắt mạch máu não. Đồng thời, tư thế làm việc văn phòng ít vận động dễ dẫn đến thoái hóa cột sống cổ, chèn ép động mạch đốt sống thân nền, làm giảm lưu lượng máu lên não và gây choáng váng kéo dài [18].

4. Hướng dẫn xử trí tại chỗ khi bị hoa mắt, chóng mặt

Khi cơn hoa mắt, chóng mặt ập đến đột ngột, người bệnh thường mất kiểm soát thăng bằng. Việc sơ cứu đúng cách không chỉ giúp giảm nhanh triệu chứng mà còn phòng tránh rủi ro chấn thương sọ não, gãy xương do té ngã [18]:

• Dừng ngay mọi hoạt động và thay đổi tư thế an toàn: Người bệnh tuyệt đối không cố gắng tiếp tục đi lại, lái xe hoặc làm việc. Người bệnh cần ngồi xuống hoặc nằm xuống ngay lập tức trên một mặt phẳng an toàn, thoáng khí.
• Nằm đúng tư thế để tăng tuần hoàn não: Người bệnh nên nằm với tư thế kê đầu thấp, gác chân cao hơn mức tim. Tư thế này mượn lực hấp dẫn của trọng lực để hỗ trợ đưa máu lưu thông về não bộ nhanh hơn.
• Mở mắt và nhìn tập trung vào một điểm: Với người bệnh bị chóng mặt (ảo giác mọi vật quay cuồng), phản xạ tự nhiên là nhắm nghiền mắt. Tuy nhiên, việc nhắm mắt có thể làm mất định hướng không gian, khiến tình trạng ảo giác nặng nề hơn. Thay vào đó, hãy mở mắt và nhìn tập trung cố định vào một vật thể đứng yên trước mặt. Thao tác này giúp não bộ tái hiệu chỉnh tín hiệu thăng bằng từ thị giác.
• Bổ sung nước và vi chất nhanh chóng: Người bệnh nên uống ngay 1 - 2 cốc nước lọc một cách từ tốn. Việc bổ sung chất lỏng hỗ trợ tăng thể tích tuần hoàn máu, cải thiện tình trạng hạ huyết áp. Nếu người bệnh có tiền sử tiểu đường, đang bị đói hoặc có biểu hiện vã mồ hôi lạnh, bủn rủn, cần uống ngay nước đường, sữa hoặc ngậm kẹo ngọt để nâng cao đường huyết nhanh chóng.
• Hạn chế tối đa cử động đầu cổ: Người bệnh không xoay lắc đầu đột ngột. Khi triệu chứng đã thuyên giảm và muốn đứng lên, người bệnh cần thực hiện theo từng giai đoạn: Chuyển từ từ sang tư thế ngồi trên giường → Đợi 1-2 phút cho huyết áp thích nghi → Từ từ đứng dậy, bắt buộc phải có điểm tựa hoặc người dìu.
• Tuyệt đối không tự ý dùng thuốc: Người bệnh không được tự ý uống thuốc hạ huyết áp, thuốc chống chóng mặt hay thuốc tiền đình. Việc dùng thuốc khi chưa đo huyết áp hoặc chưa biết rõ bệnh có thể làm huyết áp tụt thấp nguy hiểm. Đồng thời, thuốc có thể làm mờ đi các dấu hiệu cảnh báo bệnh nặng, khiến bác sĩ khó chẩn đoán đúng và làm chậm trễ quá trình cấp cứu.

5. Dấu hiệu cảnh báo nguy hiểm cần cấp cứu khẩn cấp

Phần lớn các trường hợp hoa mắt, chóng mặt là lành tính. Tuy nhiên, nếu triệu chứng này khởi phát đột ngột và đi kèm với bất kỳ dấu hiệu nào dưới đây, đó có thể là biểu hiện của đột quỵ não (nhồi máu/xuất huyết não) hoặc nhồi máu cơ tim cấp. Người bệnh cần được gọi cấp cứu (115) hoặc đưa đến cơ sở y tế gần nhất ngay lập tức [23]:

• Đau đầu dữ dội, đột ngột: Cơn đau đầu bùng phát mạnh mẽ, đột ngột chưa từng có trong tiền sử (dấu hiệu này thường cảnh báo xuất huyết nội sọ).
• Liệt hoặc tê bì khu trú: Cảm giác yếu, tê cứng hoặc liệt hoàn toàn ở một bên mặt, một bên cánh tay hoặc một bên chân, méo miệng khi cười hoặc nói chuyện.
• Rối loạn ngôn ngữ: Đột nhiên nói đớ, nói ngọng, líu lưỡi, nói những từ vô nghĩa hoặc không thể hiểu người khác đang nói gì.
• Rối loạn thị lực đột ngột: Mất thị lực một phần hoặc hoàn toàn ở một/hai mắt, nhìn mờ đột ngột, hoặc nhìn đôi (thấy hai hình ảnh của cùng một vật - dấu hiệu tổn thương tuần hoàn não sau).
• Triệu chứng tim mạch: Đau thắt ngực, tức nặng ngực trái lan ra tay hoặc hàm, khó thở dữ dội, tim đập loạn nhịp, bỏ nhịp.
• Rối loạn ý thức: Người bệnh có biểu hiện lú lẫn, ngủ gà, ngất xỉu hoặc mất hoàn toàn ý thức.

6. Tầm soát và điều trị hoa mắt chóng mặt chuyên sâu tại Bệnh viện Đa khoa Hồng Ngọc

Nhiều người bệnh có thói quen tự ý mua các loại "thuốc bổ não", "thuốc hoạt huyết" để uống khi bị hoa mắt chóng mặt kéo dài. Việc điều trị "mò" này không giải quyết được căn nguyên mà còn bỏ lỡ "thời gian vàng" để kiểm soát các bệnh lý nguy hiểm. Để chẩn đoán chính xác, người bệnh cần được thăm khám bài bản bằng các phương pháp cận lâm sàng chuyên sâu. Tại Bệnh viện Đa khoa Hồng Ngọc, quá trình chẩn đoán và điều trị hội chứng hoa mắt, chóng mặt được thực hiện theo tiêu chuẩn y khoa chất lượng cao với các ưu thế vượt trội:

1. Mô hình phối hợp đa chuyên khoa

Vì nguyên nhân gây hoa mắt, chóng mặt có thể xuất phát từ nhiều hệ cơ quan khác nhau, bệnh viện áp dụng cơ chế hội chẩn liên chuyên khoa chặt chẽ giữa Khoa Mắt, Khoa Nội thần kinh, Khoa Tim mạch và Khoa Tai Mũi Họng.

Trong đó, Khoa Mắt được đặt ở vai trò tuyến đầu trong việc thăm khám và phát hiện sớm bệnh lý. Việc đánh giá nguyên nhân từ mắt giúp bác sĩ xác định chính xác tình trạng hoa mắt, chóng mặt là do các bệnh lý nhãn khoa hay cần phối hợp điều trị cùng các chuyên khoa khác để giải quyết tận gốc căn nguyên (tiền đình, mạch máu hay thần kinh trung ương).

2. Hỗ trợ chẩn đoán bằng hệ thống chẩn đoán hình ảnh và cận lâm sàng 

Bệnh viện Đa khoa Hồng Ngọc được trang bị đồng bộ các thiết bị y tế tiên tiến nhất để hỗ trợ tầm soát toàn diện:

• Khám mắt chuyên sâu: Tại Trung tâm Mắt Hồng Ngọc, bác sĩ nhãn khoa sẽ thăm khám chuyên sâu để đánh giá chức năng thị giác thông qua việc kiểm tra thị lực, đo tật khúc xạ, đo nhãn áp và khám đáy mắt. Kết hợp với các phương pháp chẩn đoán hình ảnh, bác sĩ dễ dàng phát hiện các tổn thương tại mắt và các bệnh lý tiềm ẩn làm ảnh hưởng đến thị giác gây ra hiện tượng hoa mắt.
• Chụp cộng hưởng từ (MRI) & Cắt lớp vi tính (CT): Phát hiện chính xác các khối u não, tổn thương mô não, đột quỵ nhồi máu hoặc xuất huyết não.
• Siêu âm Doppler xuyên sọ và động mạch cảnh: Đo lưu lượng tuần hoàn, phát hiện các mảng xơ vữa, tình trạng hẹp hoặc dị dạng mạch máu não.
• Điện tâm đồ (ECG) & Holter điện tim 24h: Ghi nhận các bất thường về rối loạn nhịp tim ẩn giấu gây thiểu năng tuần hoàn não thoáng qua.

3. Xây dựng hướng điều trị phù hợp với từng nguyên nhân 

Căn cứ vào kết quả chẩn đoán tổng thể, bác sĩ sẽ xây dựng phác đồ can thiệp cá nhân hóa cho từng người bệnh:

• Điều trị chuyên khoa mắt: Can thiệp điều chỉnh tật khúc xạ, kiểm soát nhãn áp hoặc điều trị đặc hiệu các tổn thương đáy mắt nếu đây là nguyên nhân trực tiếp gây hoa mắt, suy giảm thị lực.
• Điều trị nội khoa đặc hiệu: Kê đơn các loại thuốc điều chỉnh huyết áp, thuốc ức chế tiền đình, thuốc kiểm soát rối loạn nhịp tim hoặc điều trị thiếu máu tĩnh mạch.
• Phục hồi chức năng tiền đình: Đối với bệnh nhân chóng mặt tư thế kịch phát (BPPV), bác sĩ sẽ trực tiếp thực hiện các nghiệm pháp tái định vị sỏi tai (như nghiệm pháp Epley) để đưa tinh thể canxi về đúng vị trí, đồng thời hướng dẫn bài tập phục hồi hệ tiền đình giúp cải thiện triệu chứng và phòng ngừa tái phát.

7. Giải đáp thắc mắc thường gặp (FAQs)

7.1. Hoa mắt, chóng mặt thiếu chất gì?

Tình trạng hoa mắt, chóng mặt thường liên quan đến sự thiếu hụt các vi chất quan trọng tham gia vào quá trình tạo máu và duy trì chức năng thần kinh. Phổ biến nhất là thiếu Sắt (gây thiếu máu), thiếu Vitamin B12 (làm suy giảm chức năng thần kinh) [24], thiếu Vitamin C (giảm khả năng hấp thu sắt) và tình trạng mất nước hoặc tụt đường huyết [25].

7.2. Hoa mắt, chóng mặt nên ăn gì?

Để hỗ trợ tái tạo máu và phục hồi sức khỏe, người bệnh nên tăng cường các nhóm thực phẩm sau vào thực đơn hàng ngày [26]:

• Thực phẩm giàu sắt: Thịt bò, gan động vật, các loại đậu, cải bó xôi, súp lơ xanh.
• Thực phẩm giàu Vitamin C: Cam, bưởi, chanh, ớt chuông (hỗ trợ cơ thể hấp thu sắt tối đa).
• Thực phẩm giàu Vitamin B6, B12: Trứng, sữa, cá hồi, ngũ cốc nguyên cám giúp cải thiện hệ thần kinh và tuần hoàn máu.

7.3. Hoa mắt, chóng mặt nên làm gì để sơ cứu tại chỗ?

Khi cơn choáng váng ập đến, để phòng tránh rủi ro té ngã, người bệnh cần thực hiện ngay các bước sau [18]:

• Dừng mọi hoạt động, từ từ ngồi hoặc nằm xuống ở nơi bằng phẳng, thoáng mát.
• Tránh thay đổi tư thế đầu đột ngột.
• Nới lỏng quần áo, hít thở sâu và chậm.
• Uống một cốc nước lọc hoặc nước đường/kẹo ngọt (nếu nghi ngờ do hạ đường huyết).
• Nếu triệu chứng không thuyên giảm sau 15 - 30 phút hoặc kèm theo đau đầu, nôn mửa, cần liên hệ với hỗ trợ y tế ngay lập tức.

Qua những phân tích y khoa chi tiết ở trên, chắc hẳn bạn đã có câu trả lời rõ ràng cho thắc mắc bị hoa mắt chóng mặt là bệnh gì. Đây hoàn toàn không phải là một triệu chứng sinh lý thoáng qua do mệt mỏi, mà là hồi chuông cảnh báo của nhiều bệnh lý nguy hiểm tiềm ẩn, từ tổn thương thần kinh - tiền đình, tim mạch cho đến các vấn đề nghiêm trọng về mắt.

Việc chủ quan tự ý mua thuốc uống tại nhà có thể làm lu mờ triệu chứng bệnh và dẫn đến những biến chứng đột quỵ, nhồi máu cơ tim khó lường. Do đó, ngay khi tình trạng xây xẩm, choáng váng xuất hiện với tần suất dày đặc, người bệnh cần chủ động tìm đến các cơ sở y tế uy tín để được chẩn đoán chính xác và can thiệp kịp thời. Hãy đến ngay Bệnh viện Đa khoa Hồng Ngọc để được đội ngũ chuyên gia đầu ngành trực tiếp thăm khám, tầm soát chuyên sâu và thiết lập phác đồ điều trị!

Nếu bạn đang bị hoa mắt, chóng mặt kéo dài hoặc gặp phải các dấu hiệu cảnh báo nguy hiểm, đừng ngần ngại liên hệ Bệnh viện Đa khoa Hồng Ngọc qua hotline 0919.489.258 - 0916.987.366 để được hỗ trợ y tế kịp thời.

Lưu ý: Thông tin trong bài viết này chỉ mang tính chất tham khảo và không thể thay thế cho các chẩn đoán hay tư vấn y khoa chuyên nghiệp. Nguyên nhân gây hoa mắt, chóng mặt cũng như thể trạng của mỗi người là hoàn toàn khác nhau. Chính vì vậy, người bệnh cần được bác sĩ chuyên khoa trực tiếp thăm khám lâm sàng và đánh giá cá nhân hóa dựa trên các kết quả cận lâm sàng trước khi đưa ra quyết định về phác đồ điều trị.

Tài liệu tham khảo:

1. Dizziness. (n.d.). Mayo Clinic. Retrieved August 13, 2026, from https://www.mayoclinic.org/symptoms/dizziness/basics/causes/sym-20050886
2. Manganaro, D., Dollinger, B., Nezwek, T. A., & Sadiq, N. M. (2025b). Anatomy, bony pelvis and lower limb, foot joints. StatPearls Publishing, Treasure Island.
3. Healthdirect Australia. (2025, February 25). Lightheadedness. Healthdirect Australia. https://www.healthdirect.gov.au/lightheadedness 
4. Website, N. H. S. (2025, November 25). Vertigo. Nhs.uk. https://www.nhs.uk/conditions/vertigo/
5. Angle-closure glaucoma. (2023, September 25). Cleveland Clinic. https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/angle-closure-glaucoma
6. Computer vision syndrome. (n.d.). Aoa.org. Retrieved August 11, 2026, from https://www.aoa.org/healthy-eyes/eye-and-vision-conditions/computer-vision-syndrome
7. (N.d.-f). Merckmanuals.com. Retrieved August 13, 2026, from https://www.merckmanuals.com/home/eye-disorders/symptoms-of-eye-disorders/double-vision
8. Computers, digital devices, and eye strain. (2024, June 27). American Academy of Ophthalmology. https://www.aao.org/eye-health/tips-prevention/computer-usage
9. Benign paroxysmal positional vertigo (BPPV). (n.d.). Mayo Clinic. Retrieved August 13, 2026, from https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/vertigo/symptoms-causes/syc-20370055
10. Vestibular neuritis. (2017, June 5). Cleveland Clinic. https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/15227-vestibular-neuritis
11. Ménière’s disease. (n.d.). NIDCD. Retrieved August 13, 2026, from https://www.nidcd.nih.gov/health/menieres-disease
12. Khaku, A. S., & Tadi, P. (2025). Cerebrovascular disease. StatPearls Publishing, Treasure Island.
13. Orthostatic hypotension (postural hypotension). (n.d.). Mayo Clinic. Retrieved August 13, 2026, from https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/orthostatic-hypotension/symptoms-causes/syc-20352548
14. What is an arrhythmia? (n.d.). NHLBI, NIH. Retrieved August 13, 2026, from https://www.nhlbi.nih.gov/health/arrhythmias
15. (N.d.-g). Heart.org. Retrieved August 13, 2026, from https://www.heart.org/en/health-topics/high-blood-pressure
16. (N.d.-h). Nih.gov. Retrieved August 13, 2026, from https://www.nhlbi.nih.gov/health/anemia
17. Hypoglycemia. (n.d.). Mayo Clinic. Retrieved August 13, 2026, from https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/hypoglycemia/symptoms-causes/syc-20373685
18. Dizziness and vertigo. (1999). Brain and Nerves. https://medlineplus.gov/dizzinessandvertigo.html
19. Falls and fractures in older adults: Causes and prevention. (2017, May 17). National Institute on Aging. https://www.nia.nih.gov/health/falls-and-falls-prevention/falls-and-fractures-older-adults-causes-and-prevention 
20. (N.d.-i). Heart.org. Retrieved August 13, 2026, from https://www.heart.org/en/health-topics/consumer-healthcare/what-is-cardiovascular-disease 
21. Dizziness during pregnancy. (2012, April 27). American Pregnancy Association. https://americanpregnancy.org/pregnancy/dizziness-during-pregnancy/
22. Heavy Menstrual Bleeding. (n.d.). Acog.org. Retrieved August 13, 2026, from https://www.acog.org/womens-health/faqs/heavy-menstrual-bleeding
23. (N.d.-j). Stroke.org. Retrieved August 13, 2026, from https://www.stroke.org/en/about-stroke/stroke-symptoms
24. Johnson, L. E. (2026, June 9). Vitamin B12 Deficiency. MSD Manual Professional Edition; MSD Manuals. https://www.msdmanuals.com/professional/nutritional-disorders/vitamin-deficiency-dependency-and-toxicity/vitamin-b12-deficiency
25. Iron deficiency anemia. (n.d.). Mayo Clinic. Retrieved August 13, 2026, from https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/iron-deficiency-anemia/symptoms-causes/syc-20355034
26. Website, N. H. S. (2026, May 6). Iron deficiency anaemia. Nhs.uk. https://www.nhs.uk/conditions/iron-deficiency-anaemia/