Điều trị béo phì đang chuyển từ mục tiêu giảm cân sang quản lý toàn diện một bệnh mạn tính. Xu hướng này được các chuyên gia Việt Nam và Đài Loan (Trung Quốc) cập nhật tại Hội thảo "Đa mô thức trong kiểm soát cân nặng", với trọng tâm là mô hình điều trị đa chuyên khoa nhằm nâng cao hiệu quả lâu dài.
Hội thảo "Đa mô thức trong kiểm soát cân nặng": Hướng tới mục tiêu chung không chỉ "giảm cân" mà còn kiểm soát toàn trạng
Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), năm 2022 toàn cầu có khoảng 2,5 tỷ người trưởng thành thừa cân, trong đó gần 890 triệu người béo phì. Tại Việt Nam, ước tính khoảng 20 triệu người thừa cân, béo phì, tương đương gần 20% dân số. Những con số này cho thấy béo phì không còn là vấn đề của riêng mỗi cá nhân mà đã trở thành gánh nặng đối với hệ thống y tế.
Dẫn số liệu từ World Obesity Atlas 2025, GS.BS Weu Wang - Phó Giám đốc Bệnh viện Đại học Y khoa Đài Bắc (Đài Loan - Trung Quốc) cho biết, nếu xu hướng hiện nay tiếp diễn, đến năm 2030 thế giới có thể có khoảng 2,9 tỷ người trưởng thành thừa cân hoặc béo phì.
Trước thực trạng đó, ngày 1/8, BVĐK Hồng Ngọc đã tổ chức Hội thảo khoa học "Đa mô thức trong kiểm soát cân nặng".
Hội thảo thu hút hơn 100 bác sĩ và khách mời tham dự, quy tụ nhiều chuyên gia đầu ngành trong lĩnh vực điều trị béo phì và rối loạn chuyển hóa. Nổi bật có GS.BS Weu Wang – Phó Giám đốc Bệnh viện Đại học Y khoa Đài Bắc, Đài Loan; PGS.TS Đỗ Trung Quân – Chủ tịch Hội Nội tiết và Đái tháo đường Hà Nội; PGS.TS Nguyễn Khoa Diệu Vân – Phó Chủ tịch Hội Nội tiết và Đái tháo đường Việt Nam; PGS.TS Nguyễn Xuân Hùng – Trưởng Khối Ngoại, Bệnh viện Đa khoa Hồng Ngọc, Chủ tọa hội thảo; TS.BS Nguyễn Thanh Tâm – Trưởng khoa Ngoại Tổng hợp, Bệnh viện Đa khoa Hồng Ngọc; cùng các chuyên gia trong lĩnh vực dinh dưỡng, tâm lý và phục hồi chức năng.
Trong báo cáo mở đầu hội thảo, PGS.TS Đỗ Trung Quân - Chủ tịch Hội Nội tiết và Đái tháo đường Hà Nội nhấn mạnh béo phì là bệnh mạn tính với cơ chế bệnh sinh phức tạp, liên quan chặt chẽ đến đái tháo đường type 2, bệnh tim mạch và nhiều rối loạn chuyển hóa, đòi hỏi được quản lý lâu dài thay vì chỉ tập trung vào mục tiêu giảm cân.
Tiếp lời, GS.BS Weu Wang, Phó Giám đốc Bệnh viện Đại học Y khoa Đài Bắc (Đài Loan - Trung Quốc) - chuyên gia hàng đầu thế giới về lĩnh vực phẫu thuật chuyển hóa, cũng chỉ ra một thực tế đáng lưu ý: "Trong khoảng 20 năm qua, những tiến bộ của y học đã giúp giảm tỷ lệ tử vong do bệnh tim mạch nói chung. Tuy nhiên, số ca tử vong do tim mạch liên quan đến thừa cân, béo phì lại tăng tới 300%. Điều này cho thấy béo phì không chỉ là vấn đề cân nặng mà còn đe dọa trực tiếp sức khỏe tim mạch và tuổi thọ."
Có thể nói, béo phì đang trở thành gánh nặng ngày càng lớn đối với sức khỏe cộng đồng. Tuy nhiên, nhiều người vẫn cho rằng điều trị béo phì chỉ đơn thuần là giảm cân, mà chưa chú ý đúng mức đến các bệnh đồng mắc. Trên thực tế, những bệnh lý này vừa có thể là yếu tố thúc đẩy tăng cân, vừa có thể là hệ quả của béo phì, tạo thành một vòng xoắn bệnh lý phức tạp.
Điều trị đa mô thức - xu hướng điều trị béo phì hiện đại
Trước yêu cầu kiểm soát toàn diện béo phì và các bệnh đồng mắc, PGS.TS.BS Nguyễn Xuân Hùng, Trưởng Khối Ngoại, BVĐK Hồng Ngọc khẳng định: “Không có phương pháp nào là "lời giải duy nhất" cho béo phì. Nội khoa, dinh dưỡng, tâm lý, vận động và phẫu thuật đều giữ vai trò riêng, bổ trợ cho nhau để tạo nên một phác đồ điều trị toàn diện và bền vững.”
Trên tinh thần đó, các báo cáo tại hội thảo đã cập nhật những tiến bộ mới trong điều trị nội khoa, tâm lý, dinh dưỡng, phục hồi chức năng và ngoại khoa, phản ánh cách tiếp cận toàn diện đang được áp dụng tại nhiều trung tâm điều trị béo phì trên thế giới.
PGS.TS Nguyễn Khoa Diệu Vân - Phó Chủ tịch Hội Nội tiết và Đái tháo đường Việt Nam cùng báo cáo “Liệu pháp dùng thuốc trong điều trị béo phì” cho biết, các thuốc điều trị thế hệ mới đã mở rộng thêm lựa chọn cho người bệnh, nhưng chỉ phát huy hiệu quả khi được chỉ định đúng đối tượng và kết hợp với thay đổi lối sống.
Đáng chú ý, với hai báo cáo chuyên sâu là: “Quá trình phát triển từ phẫu thuật giảm cân đến phẫu thuật chuyển hoá” của GS.BS Weu Wang và “Các phương pháp can thiệp & phẫu thuật điều trị béo phì đã được báo cáo tại Việt Nam: Tổng quan bằng chứng và kết quả bước đầu" của TS.BS Nguyễn Thanh Tâm, đã cập nhật những hiệu quả thực tế về phẫu thuật chuyển hóa. Hai chuyên gia thống nhất rằng phẫu thuật không còn đơn thuần là phương pháp giảm cân mà là một phương pháp điều trị rối loạn chuyển hóa, giúp cải thiện nhiều bệnh đồng mắc và cần được thực hiện đúng chỉ định.
Từ hội thảo đến thực tiễn: Phẫu thuật chuyển hóa và điều trị đa mô thức cho bệnh nhân béo phì phức tạp
Điểm nhấn của hội thảo là phần phân tích 6 ca bệnh béo phì đã phẫu thuật chuyển hóa điều trị tại BVĐK Hồng Ngọc. 6 ca bệnh bệnh đều mắc béo phì kéo dài, kèm nhiều bệnh đồng mắc như đái tháo đường type 2, tăng huyết áp, gan nhiễm mỡ, ngưng thở khi ngủ và rối loạn chuyển hóa, đồng thời đã nhiều lần thất bại với các phương pháp giảm cân thông thường. Trước thềm hội thảo, GS.BS Weu Wang đã cùng đội ngũ bác sĩ BVĐK Hồng Ngọc đã có cuộc trao đổi chuyên môn về các trường hợp béo phì phức tạp trên, làm cơ sở xây dựng phương án phẫu thuật chuyển hóa phù hợp.
Sau phẫu thuật, 6 bệnh nhân đã ổn đựng sức khỏe, tiếp tục được theo dõi và cá thể hóa kế hoạch điều trị lâu dài với sự phối hợp của đội ngũ liên chuyên khoa gồm: ngoại tiêu hóa, nội tiết, dinh dưỡng, tâm lý và phục hồi chức năng.
Các chuyên gia cũng khẳng định phẫu thuật chuyển hóa không phải là "phương án đơn lẻ" mà là một mắt xích trong chiến lược điều trị béo phì. Hiệu quả lâu dài phụ thuộc vào sự chuẩn bị trước can thiệp và quá trình theo dõi, điều chỉnh dinh dưỡng, vận động cũng như bổ sung vi chất sau phẫu thuật.
"Hiệu quả của phẫu thuật không chỉ được đánh giá bằng số cân giảm mà còn ở khả năng duy trì kết quả lâu dài, cải thiện các bệnh lý chuyển hóa và nâng cao chất lượng sống. Vì vậy, người bệnh cần được theo dõi và đồng hành lâu dài sau can thiệp." - TS.BS Nguyễn Thanh Tâm chia sẻ
Thông qua những kiến thức, kinh nghiệm thực tiễn được chia sẻ tại hội thảo bởi các chuyên gia hàng đầu, BVĐK Hồng Ngọc đang từng bước hoàn thiện quy trình quản lý béo phì toàn diện, đa mô thức và cá thể hóa, hướng tới kiểm soát bệnh bền vững, hạn chế các biến chứng liên quan và nâng cao chất lượng sống cho người bệnh.
