Ung thư dạ dày là một trong những bệnh lý ác tính đường tiêu hóa có tỷ lệ tử vong cao, nhưng thường tiến triển vô cùng âm thầm trong giai đoạn khởi phát. Đáng ngại hơn, những tổn thương ban đầu của căn bệnh này rất dễ bị nhầm lẫn với các triệu chứng đau dạ dày thông thường, khiến nhiều người chủ quan bỏ qua "thời điểm vàng" để can thiệp. Việc chủ động nhận biết sớm các dấu hiệu ung thư dạ dày chính là “chìa khóa” để bảo vệ sức khỏe trước khi quá muộn.
Ung thư dạ dày là sự phát triển bất thường của các mô trong dạ dày, thường bắt đầu từ các tế bào nằm trên lớp niêm mạc bên trong. Các tế bào ung thư có thể tạo thành khối u sùi, ổ loét ác tính tại chỗ hoặc xâm lấn sâu qua thành dạ dày. Theo nghiên cứu báo cáo năm 2018 của Tổ Chức Ung Thư Quốc Tế (Globocan) tại Việt Nam, ung thư dạ dày đứng thứ 3 trong các bệnh ung thư thường gặp ở nam giới, 11.161 ca mắc mới (12,3%), và đứng thứ 4 ở nữ giới, 6.366 ca mắc mới (8,6%). |
Tóm tắt nội dung chính:
- Các dấu hiệu âm thầm cảnh báo ung thư dạ dày như rối loạn tiêu hóa, sụt cân bất thường, đau thượng vị, khó tiêu dai dẳng, nôn mửa và mệt mỏi kéo dài là những tín hiệu cảnh báo nguy hiểm cần được thăm khám ngay.
- Nguyên nhân gây ung thư dạ dày: Bệnh khởi phát chủ yếu do nhiễm vi khuẩn H. Pylori kết hợp với các yếu tố như tuổi tác, di truyền, bệnh lý nền, chế độ ăn uống độc hại và lối sống thiếu khoa học.
- Phương pháp chẩn đoán ung thư dạ dày: Bác sĩ phối hợp nội soi dạ dày (tiêu chuẩn vàng), sinh thiết tế bào, xét nghiệm máu và các phương pháp chẩn đoán hình ảnh chuyên sâu (CT, MRI) để chẩn đoán chính xác giai đoạn bệnh.
- Cách phòng ngừa ung thư dạ dày: Xây dựng lối sống khoa học, ăn uống lành mạnh, từ bỏ thuốc lá/rượu bia và thực hiện tầm soát định kỳ.
- Ung thư dạ dày giai đoạn sớm thường không có triệu chứng rõ ràng, nhưng cần cẩn trọng nếu các dấu hiệu như đau thượng vị âm ỉ, đầy bụng, nhanh no và ợ nóng xuất hiện lặp đi lặp lại.
- Cần đi thăm khám ngay nếu bị đau âm ỉ dai dẳng vùng thượng vị, đau tăng sau khi ăn và không thuyên giảm khi dùng thuốc dạ dày thông thường.
- Nội soi dạ dày là "tiêu chuẩn vàng" giúp phát hiện chính xác ung thư dạ dày ngay từ giai đoạn sớm khi tổn thương còn rất nhỏ.
- H. pylori làm tăng đáng kể nguy cơ ung thư dạ dày do gây ra tình trạng viêm loét niêm mạc kéo dài.
- Ung thư dạ dày có thể chữa khỏi trên 90% nếu được phát hiện ở giai đoạn sớm, nhưng ở giai đoạn muộn di căn thì việc điều trị chỉ giúp kéo dài sự sống..
1. Các dấu hiệu âm thầm cảnh báo ung thư dạ dày bạn không nên bỏ qua
Ung thư dạ dày thường không có triệu chứng đặc hiệu, ở giai đoạn đầu, các triệu chứng rất mơ hồ và dễ nhầm lẫn với các bệnh lý tiêu hóa thông thường như viêm loét dạ dày hay trào ngược. Dưới đây là một số triệu chứng cảnh báo ung thư dạ dày, người bệnh cần theo dõi và thăm khám sớm:
1.1. Rối loạn tiêu hóa
Ung thư dạ dày trực tiếp gây ra các triệu chứng rối loạn tiêu hóa do khối u làm tổn thương cấu trúc niêm mạc, cản trở sự lưu thông thức ăn và phá vỡ cơ chế co bóp, tiết dịch tự nhiên của dạ dày.
Khi khối u phát triển lớn (đặc biệt là vùng tâm vị hoặc môn vị), làm hẹp đường đi của thức ăn. Thức ăn bị ứ đọng lại dẫn đến cảm giác đầy bụng, ợ hơi, nôn hoặc buồn nôn sau khi ăn.
1.2. Sụt cân không rõ nguyên nhân
Đồng thời, sự hiện diện của khối u làm thay đổi các tín hiệu thần kinh và nội tiết, dẫn đến mất cảm giác thèm ăn hoặc gây cảm giác no sớm dù chỉ mới ăn một lượng rất nhỏ. Từ đó, khiến trọng lượng cơ thể giảm đột ngột ngay cả khi bạn không hề thực hiện chế độ ăn kiêng hay tập luyện giảm cân.

1.3. Đau vùng thượng vị hoặc sau xương ức
Khối u ung thư phát triển xâm lấn vào lớp cơ và các dây thần kinh cảm giác ở thành dạ dày, kích thích phản ứng viêm nhiễm và gây ra những cơn đau âm ỉ hoặc co thắt tại vùng thượng vị. Ngoài ra, khi khối u nằm ở vùng tâm vị (giáp thực quản) gây cản trở lưu thông hoặc làm dịch acid trào ngược lên phía trên, người bệnh có thể cảm thấy đau rát lan ra sau xương ức.
1.4. Chứng khó tiêu dai dẳng và ợ hơi liên tục
Một số người bệnh ung thư dạ dày có khối u ở gần vùng môn vị (lối ra của dạ dày), gây hẹp lòng dạ dày, khiến thức ăn khó đi xuống ruột và làm tăng tình trạng ứ đọng khí gây khó tiêu dai dẳng. Còn với người bệnh khối u nằm ở vùng tâm vị (lối vào của dạ dày), làm hở hoặc tổn thương cơ vòng thực quản dưới, khiến dịch acid dễ dàng trào ngược lên thực quản, gây ợ hơi kèm theo cảm giác nóng rát.
Do đó, nếu chứng khó tiêu và ợ hơi kéo dài trên 2-3 tuần, không đáp ứng với các thuốc dạ dày thông thường hoặc đi kèm các dấu hiệu như sụt cân không rõ nguyên nhân, chán ăn, nôn ói... người bệnh cần đi khám nội soi dạ dày sớm để tầm soát ung thư.
1.5. Cảm thấy buồn nôn và nôn mửa
Khi khối u nằm ở vị trí môn vị dạ dày, sẽ gây tắc nghẽn cơ học, ngăn không cho thức ăn đi xuống tá tràng. Thức ăn bị ứ đọng bắt buộc phải trào ngược trở lại, dẫn đến tình trạng buồn nôn và nôn mửa.
1.6. Cảm thấy mệt mỏi kéo dài, suy nhược cơ thể
Các triệu chứng mệt mỏi kéo dài, suy nhược, da xanh xao ở người bệnh ung thư dạ dày chủ yếu do tình trạng thiếu máu nặng do mất máu rả rích từ khối u, suy giảm dinh dưỡng nghiêm trọng và cơ thể bị kiệt quệ năng lượng. Bên cạnh đó, việc thiếu máu còn làm giảm lượng hồng cầu và giảm oxy nuôi cơ thể, khiến tim và phổi phải hoạt động gắng sức, dẫn đến cảm giác hụt hơi, thở dốc và khó thở.
Khi gặp các triệu chứng trên, người bệnh cần thăm khám sớm để phát hiện bệnh ở giai đoạn sớm và can thiệp điều trị kịp thời. Việc thăm khám sớm giúp nâng cao hiệu quả điều trị, bảo tồn tối đa chức năng dạ dày, giảm chi phí chữa trị và kéo dài tiên lượng sống cho người bệnh.

2. Nguyên nhân gây ung thư dạ dày
Mặc dù y học chưa khẳng định một nguyên nhân đơn lẻ gây ra ung thư dạ dày, nhưng các nghiên cứu dịch tễ học cho thấy bệnh liên quan chặt chẽ đến sự hiện diện của vi khuẩn Helicobacter Pylori (H. Pylori) và các yếu tố nguy cơ sau:
- Độ tuổi: Người trên 50 tuổi có nguy cơ mắc bệnh cao hơn do quá trình lão hóa tế bào. Tuy nhiên, hiện tại do thói quen ăn uống và sinh hoạt không lành mạnh, bệnh ung thư dạ dày đang có xu hướng trẻ hóa.
- Chế độ ăn uống độc hại: Sử dụng nhiều thực phẩm hun khói, thịt cá muối, đồ muối chua (dưa, cà muối). Ngược lại, việc ăn nhiều rau xanh giàu Vitamin A và C sẽ giúp giảm đáng kể nguy cơ này.
- Yếu tố di truyền: Trong gia đình có người thân trực hệ (bố, mẹ, anh, chị, em ruột) từng mắc ung thư dạ dày.
- Bệnh lý nền tại dạ dày: Người bị thiếu máu ác tính (gây cản trở hấp thu Vitamin B12) hoặc viêm dạ dày mãn tính kéo dài.
- Lối sống: Hút thuốc lá, lạm dụng rượu bia và các chất kích thích.

3. Phương pháp chẩn đoán ung thư dạ dày
Để xác định chính xác một người có mắc ung thư dạ dày hay không, các bác sĩ sẽ phối hợp nhiều phương pháp chẩn đoán cận lâm sàng:
- Nội soi dạ dày: Phương pháp chẩn đoán hình ảnh trực tiếp. Bác sĩ đưa ống mềm có gắn camera qua thực quản xuống dạ dày để quan sát toàn bộ niêm mạc và phát hiện các tổn thương nhỏ trong lòng ống tiêu hóa.
- Sinh thiết (Giải phẫu bệnh): Trong quá trình nội soi, nếu phát hiện vùng mô nghi ngờ, bác sĩ sẽ lấy một mẫu mô nhỏ để soi dưới kính hiển vi nhằm xác định bản chất tế bào là lành tính hay ác tính. Đây là "tiêu chuẩn vàng" để chẩn đoán ung thư.
- Xét nghiệm máu: Thực hiện công thức máu để đánh giá mức độ thiếu máu, xét nghiệm chức năng gan - thận và định lượng các dấu ấn ung thư (Tumor markers) như CEA, CA 72-4, CA 19-9 nhằm hỗ trợ tiên lượng bệnh. Tuy nhiên, xét nghiệm máu chỉ là phương pháp hỗ trợ, để đưa ra kết luận chính xác, bác sĩ sẽ chỉ định thực hiện nội soi và sinh thiết.
- Chẩn đoán hình ảnh chuyên sâu: Trong trường hợp chẩn đoán ung thư dạ dày, bác sĩ sẽ chỉ định chụp CT để đánh giá mức độ lan rộng của bệnh. Ngoài ra, tùy theo từng trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định thêm MRI, PET-CT hoặc các phương pháp khác để đánh giá giai đoạn và khả năng di căn của tế bào ung thư sang các cơ quan khác.

4. Cách phòng ngừa ung thư dạ dày
Trước thực trạng ung thư dạ dày đang có xu hướng trẻ hóa và cực kỳ nguy hiểm nếu phát hiện muộn, việc chủ động phòng bệnh là tấm lá chắn tốt:
- Xây dựng lối sống khoa học: Thiết lập chế độ làm việc, nghỉ ngơi và luyện tập thể dục thể thao điều độ.
- Cải thiện chế độ dinh dưỡng: Ăn nhiều thực phẩm tươi sống, giàu vitamin và chất xơ. Hạn chế tối đa đồ ăn công nghiệp, nước ngọt đóng chai, đồ nướng và các thực phẩm chứa nhiều chất bảo quản như chứa nitric và axit amin thứ cấp (dưa muối, thịt hun khói...) vì chúng dễ chuyển hóa thành độc tố gây ung thư khi vào dạ dày.
- Từ bỏ thói quen xấu: Tuyệt đối không hút thuốc lá và hạn chế tối đa các loại thức uống chứa cồn.
- Tầm soát chủ động: Đối với những người có yếu tố nguy cơ cao hoặc có các triệu chứng đường tiêu hóa kéo dài, cần chủ động đi tầm soát ung thư định kỳ.
5. Tầm soát ung thư dạ dày nhanh chóng, hiệu quả tại Bệnh viện Đa khoa Hồng Ngọc
Trong các phương pháp tầm soát ung thư dạ dày, nội soi dạ dày được đánh giá là “tiêu chuẩn vàng” giúp phát hiện bệnh sớm.
Để thực hiện tầm soát ung thư dạ dày bằng phương pháp nội soi nhanh chóng, nhẹ nhàng và hiệu quả, Bệnh viện Đa khoa Hồng Ngọc là một trong những gợi ý lý tưởng. Bệnh viện đã xây dựng giải pháp tầm soát chuyên sâu với những ưu điểm vượt trội:
- Gói tầm soát được thiết kế linh hoạt, khoa học, giúp tối ưu hóa thời gian và quy trình thăm khám cho khách hàng.
- Ứng dụng công nghệ nội soi thế hệ mới Evis X1 CV1500 (Nhật Bản) giúp:
- Phóng đại hình ảnh hơn 150 lần, khảo sát rõ vi bề mặt và vi mạch máu, nhìn rõ các tổn thương siêu nhỏ và ranh giới tổn thương, xác định chính xác vị trí chảy máu trong ống tiêu hóa.
- Góc nhìn mở rộng 170 độ, quan sát và phát hiện các bất thường kích thước nhỏ trong lòng ống tiêu hóa.
- Hình ảnh 4K Ultra HD siêu sắc nét, phát hiện sớm các bất thường: polyp, các ổ viêm - loét, xuất huyết, tổn thương ung thư từ giai đoạn rất sớm.
- Phân biệt rõ u lành, tổn thương ung thư, kết quả tương đương sinh thiết
- Khách hàng được trực tiếp thăm khám và đọc kết quả bởi đội ngũ bác sĩ chuyên khoa Tiêu hóa giàu kinh nghiệm, từng công tác tại các bệnh viện tuyến đầu như 108, Bạch Mai,...:PGS.TS.BS Nguyễn Cảnh Bình - trên 35 năm kinh nghiệm, nguyên Trưởng khoa Điều trị bệnh ống tiêu hóa - BV TWQĐ 108; THS.BS Lê Thị Vân Anh trên 30 năm kinh nghiệm, Phó Giám đốc Trung tâm Tiêu hóa, BVĐK Hồng Ngọc; BSCKI Phạm Thị Hà Thanh, trên 30 năm kinh nghiệm,...
- Hệ thống cơ sở vật chất hiện đại, trang thiết bị máy móc tiên tiến, không gian khám sang trọng, đủ tiện nghi wifi, tủ khóa cá nhân, sạc điện thoại, ghế chờ mềm,... Đồng thời, người bệnh còn được đội ngũ lễ tân hướng dẫn thăm khám, làm thủ tục tận tình. Kết thúc quá trình khám, bác sĩ sẽ tổng kết hồ sơ và tư vấn chi tiết phác đồ chăm sóc, phòng bệnh cho từng cá nhân.

6. FAQs - Giải đáp thắc mắc phổ biến về dấu hiệu ung thư dạ dày
Dưới đây là những thắc mắc phổ biến và giải đáp từ các bác sĩ chuyên khoa về dấu hiệu ung thư dạ dày, giúp bạn nhận biết sớm dấu hiệu để thăm khám, điều trị kịp thời.
6.1. Ung thư dạ dày giai đoạn sớm có triệu chứng không?
Giai đoạn đầu của bệnh thường không có triệu chứng đặc hiệu và rất dễ nhầm lẫn với viêm dạ dày thông thường. Tuy nhiên, bạn cần lưu ý nếu thấy xuất hiện các dấu hiệu lặp đi lặp lại như: đau âm ỉ vùng thượng vị (trên rốn), đầy chướng bụng, nhanh no sau khi ăn vài miếng, ợ nóng liên tục và chán ăn, mệt mỏi.
6.2. Đau dạ dày như thế nào thì cần đi khám?
Cơn đau do ung thư dạ dày thường là đau âm ỉ, dai dẳng tại vùng thượng vị và không tuân theo chu kỳ thời gian rõ rệt. Đau có xu hướng tăng lên sau khi ăn no và hầu như không đáp ứng hoặc chỉ giảm rất ít khi người bệnh tự ý sử dụng các loại thuốc điều trị dạ dày thông thường.
6.3. Nội soi có phát hiện ung thư dạ dày không?
Nội soi dạ dày hoàn toàn có thể phát hiện ung thư dạ dày, đặc biệt là ở giai đoạn sớm khi tổn thương còn rất nhỏ, chưa lan rộng. Phương pháp này được coi là “tiêu chuẩn vàng trong phát hiện sớm ung thư dạ dày, giúp tăng tỷ lệ chữa khỏi.
6.4. H. pylori có làm tăng nguy cơ ung thư dạ dày không?
Nhiều nghiên cứu chỉ ra rằng vi khuẩn Helicobacter pylori (H. pylori hay HP) làm tăng nguy cơ ung thư dạ dày. Bởi vì, vi khuẩn này gây viêm niêm mạc dạ dày và có thể dẫn đến viêm loét dạ dày, một trong những tiền đề chính của ung thư dạ dày.
6.5. Ung thư dạ dày có chữa được không?
Nếu ung thư dạ dày được phát hiện từ giai đoạn sớm, cơ hội điều trị thành công cao, khả năng chữa khỏi trên 90%, tỷ lệ sống trên 5 năm là 93 - 97%. Tuy nhiên, nếu bệnh tiến triển đến giai đoạn cuối và di căn, việc chữa khỏi là không thể; mục tiêu khi đó sẽ chuyển sang kéo dài sự sống và cải thiện chất lượng.

Tóm lại, việc nhận biết và không chủ quan trước những dấu hiệu ung thư dạ dày âm thầm chính là yếu tố quyết định cơ hội sống của mỗi chúng ta. Hãy luôn lắng nghe cơ thể, duy trì một lối sống lành mạnh và thực hiện tầm soát định kỳ để chủ động bảo vệ sức khỏe của bản thân.
Nếu bạn hoặc người thân đang gặp các triệu chứng bất thường về tiêu hóa, hãy liên hệ ngay với Bệnh viện Đa khoa Hồng Ngọc để được tư vấn gói tầm soát ung thư dạ dày chuyên sâu, giúp bạn an tâm làm chủ cuộc sống khỏe mạnh.
Tham khảo:
- Mountelizabath.com. Stomach cancer: https://www.mountelizabeth.com.sg/vi/conditions-diseases
- Cancerresearchuk - Stomach cancer: https://www.cancerresearchuk.org/about-cancer/stomach-cancer/symptoms