Ung thư phổi là loại ung thư thường gặp và có thể tiến triển nghiêm trọng nếu phát hiện ở giai đoạn muộn. Nhận biết các dấu hiệu bất thường, chủ động thăm khám khi có nguy cơ và chẩn đoán bệnh ở giai đoạn sớm có ý nghĩa quan trọng trong lựa chọn phương pháp điều trị và cải thiện tiên lượng.
Ung thư phổi là gì?
Ung thư phổi là bệnh lý ác tính xảy ra khi các tế bào phổi đột biến, phát triển bất thường khó kiểm soát, tạo thành khối u ác tính trong đường hô hấp hoặc nhu mô phổi. Khi khối u tăng kích thước, chúng xâm lấn tới các mô xung quanh, hoặc di căn sang các cơ quan khác trong cơ thể.
Ung thư phổi xảy đến khi khối u được hình thành và phát triển đầu tiên ở phổi. Theo tính chất khối u, chúng sẽ được chia thành 2 loại:
Ung thư phổi không tế bào nhỏ (NSCLC): có tỉ lệ chiếm 80% - 85% trong số bệnh nhân ung thư phổi. Đây là dạng u phổi ác tính.
Ung thư phổi tế bào nhỏ (SCLC): chiếm 10 – 15% các trường hợp mắc ung thư phổi và có mối liên quan chặt chẽ do hít nhiều khói thuốc lá.
Người bệnh vẫn có thể mắc các khối u phổi lành tính. Điều này cần được chẩn đoán kỹ lưỡng về tính chất khối u thông qua các xét nghiệm.
.jpg)
Ung thư phổi là bệnh lý ác tính nguy hiểm
Nguyên nhân và các yếu tố gây nguy cơ ung thư phổi
Có nhiều nguyên nhân và yếu tố nguy cơ gây nên ung thư phổi, trong đó nguyên nhân chính là do hút thuốc lá (chủ động và thụ động). Tuy nhiên, mọi người vẫn có thể mắc bệnh do nhiều yếu tố khác khi tiếp xúc với không khí.
Khói thuốc lá: có đến 90% bệnh nhân ung thư phổi do hút thuốc lá thường xuyên.
Khí radon: loại khí phóng xạ tự nhiên không màu, không mùi, không vị, được hình thành từ sự phân rã phóng xạ của uranium có trong đất, đá và nước.
Môi trường khói bụi, nhiều chất độc hại: là yếu tố nguy cơ cao gây ảnh hưởng đến phổi.
Tiếp xúc với các tia phóng xạ: là nguyên nhân gây ra nhiều bệnh ung thư.
.jpg)
Hút thuốc lá là một trong những nguyên nhân phổ biến nhất khiến người bệnh mắc ung thư phổi
Dấu hiệu ung thư phổi
Ung thư phổi thường không có dấu hiệu rõ ràng ở giai đoạn đầu, rất dễ bị nhầm lẫn với các bệnh hô hấp thông thường. Tuy nhiên, người bệnh có thể nhận biết sớm qua các dấu hiệu như sau:
Ho kéo dài, dai dẳng không rõ nguyên nhân, có đờm hoặc có máu
Đau tức ngực khi ho, cười hoặc khi thở sâu
Khàn tiếng, hụt hơi, thở khò khè
Người suy nhược, thường xuyên mệt mỏi
Chán ăn, ăn ít, sụt cân nhanh
Đau lan sang vai, tay hoặc đầu
Nhiễm trùng hô hấp tái diễn nhiều lần
Đây là các dấu hiệu phổ biến nhất khi khối u ung thư phổi khởi phát. Tuy nhiên, cũng có một số triệu chứng ung thư phổi mà bạn có thể lưu ý:
- Giai đoạn đầu: có thể hay bị nhiễm trùng đường hô hấp, hay tái phát (bệnh viêm phổi, viêm phế quản,…).
- Các giai đoạn sau: sẽ có các biểu hiện khác nhau khi khối u di căn tới các bộ phận khác trong cơ thể.
Ung thư phổi có mấy giai đoạn?
Ung thư phổi được chia thành các giai đoạn dựa trên mức độ phát triển và lan rộng của tế bào ung thư. Bác sĩ thường sử dụng hệ thống TNM để đánh giá, trong đó:
T (Tumor – Khối u): Vị trí khởi phát, kích thước và mức độ xâm lấn của khối u.
N (Node – Di căn hạch bạch huyết): khi khối u di căn đến các hạch bạch huyế ở phổi.
M (Metastasis – Di căn xa): tình trạng di căn tới các hạch (không phải hạch ở phổi), các cơ quan khác.
Các đặc điểm kể trên là cơ sở để bác sĩ chuyên khoa đánh giá các giai đoạn của ung thư phổi và phương pháp điều trị phù hợp.
Ung thư phổi giai đoạn I
Ở giai đoạn I, khối u còn khu trú tại phổi, chưa lan đến các hạch bạch huyết vùng hoặc các cơ quan xa. Người bệnh thường chưa có triệu chứng rõ rệt nên bệnh có thể được phát hiện tình cờ khi thăm khám hoặc thực hiện các xét nghiệm chẩn đoán hình ảnh. Nếu được phát hiện sớm, người bệnh có thể có nhiều cơ hội điều trị với mục tiêu triệt căn, tùy thuộc vào loại ung thư và tình trạng sức khỏe.
Ung thư phổi giai đoạn II
Ở giai đoạn II, khối u có thể lớn hơn, xâm lấn các cấu trúc lân cận hoặc đã lan đến một số hạch bạch huyết gần phổi, tùy trường hợp. Người bệnh có thể xuất hiện các triệu chứng như ho kéo dài, đau tức ngực, khó thở, ho ra máu, mệt mỏi hoặc sụt cân không chủ ý. Phương pháp điều trị được lựa chọn dựa trên đặc điểm khối u, tình trạng hạch và khả năng đáp ứng điều trị của người bệnh.
Ung thư phổi giai đoạn III
Ở giai đoạn III, ung thư có thể phát triển tại chỗ, xâm lấn các cấu trúc lân cận hoặc lan đến các hạch bạch huyết trong lồng ngực và một số vùng hạch khác, tùy phân nhóm giai đoạn. Đây là giai đoạn có mức độ phức tạp cao, đòi hỏi bác sĩ đánh giá kỹ khả năng phẫu thuật và lựa chọn phương án điều trị phù hợp. Người bệnh có thể được chỉ định phối hợp nhiều phương pháp như hóa trị, xạ trị, phẫu thuật, điều trị miễn dịch hoặc điều trị đích trong những trường hợp đáp ứng điều kiện.
.jpg)
Khối ung thư phổi di căn khiến người bệnh chịu nhiều đau đớn
Ung thư phổi giai đoạn IV
Ung thư phổi giai đoạn IV là khi tế bào ung thư đã di căn đến các cơ quan hoặc vị trí xa, chẳng hạn như não, xương, gan hoặc tuyến thượng thận; một số trường hợp có thể có tổn thương ung thư ở phổi đối bên hoặc màng phổi. Triệu chứng phụ thuộc vào vị trí di căn và mức độ tiến triển của bệnh. Mặc dù việc điều trị thường khó đạt mục tiêu triệt căn, nhiều phương pháp như điều trị đích, miễn dịch, hóa trị và xạ trị vẫn có thể giúp kiểm soát bệnh, làm chậm tiến triển và cải thiện chất lượng sống.
Việc xác định chính xác giai đoạn ung thư phổi có ý nghĩa quan trọng trong xây dựng phác đồ điều trị và đánh giá tiên lượng. Vì vậy, người bệnh cần được thăm khám, thực hiện các xét nghiệm cần thiết và trao đổi với bác sĩ chuyên khoa để có hướng điều trị phù hợp với tình trạng cụ thể.
Biến chứng từ ung thư phổi
Ngoài việc ảnh hưởng đến chức năng phổi, tế bào ung thư còn có thể di căn, gây hại đến các cơ quan khác trong cơ thể. Các biến chứng từ ung thư phổi gây ảnh hưởng đến nhiều cơ quan.
Hội chứng tĩnh mạch chủ trên (SVC): làm hạn chế lương lượng máu gây sưng mặt, sưng cổ và cánh tay.
Ảnh hưởng chức năng phổi: khối u gây chèn ép phổi, làm tắc nghẽn đường hô hấp. Ngoài ra, còn có thể gây suy hô hấp, tràn dịch màng phổi.
Tăng nguy cơ nhiễm trùng: khi có khối u, cơ thể bị giảm miễn dịch. Từ đó, nguy cơ viêm phổi, viêm phế quản tăng cao.
Phát triển nhiều cục máu đông: làm ngăn cản vận chuyển máu đến phổi, làm tăng nguy cơ hình thành huyết khối tĩnh mạch và thuyên tắc phổi.
Tăng canxi máu: khiến người bệnh có các triệu chứng như khát nước, đau bụng, buồn nôn, chóng mặt,…
Biến chứng cho tim mạch: khối u có thể di căn lên tim dẫn đến nhiều tình trạng nguy hiểm như tích tụ chất lỏng quanh tim, loạn nhịp tim, tắc nghẽn trong tim,…
Chèn ép tủy sống: khối u ung thư phổi tăng kích thước và di căn gân tổn thương vĩnh viến tới tủy sống.
Làm thế nào để chẩn đoán ung thư phổi?
Nếu như thấy các dấu hiệu bất thường, người bệnh nên tới bệnh viện từ sớm để được chẩn đoán. Hoặc nếu như nằm trong nhóm đối tượng có nguy cơ mắc ung thư phổi cao, cần tiến hành tầm soát nguy cơ hàng năm. Điều này giúp việc phát hiện và điều trị bệnh được diễn ra sớm nhất.
Các phương thức xét nghiệm, chẩn đoán cận lâm sàng có thể diễn ra là:
Chẩn đoán hình ảnh: thông qua phim chụp CT ngực, PET/CT khi có chỉ định, X-quang.
Xét nghiệm đờm: sử dụng dịch đờm của người bệnh có thể tìm kiếm được tế bào ung thư.
Nội soi phế quản: theo dõi trực tiếp bất thường bên trong phổi qua màn hình trực chiếu trực tiếp.
Xét nghiệm mô bệnh học: giúp chẩn đoán chi tiết tình trạng ung thư và định hướng phác đồ điều trị phù hợp.
Sinh thiết phổi: kỹ thuật xâm lấn để lấy mẫu mô tế bào ung thư làm rõ các phán đoán.
Các xét nghiệm, chẩn đoán hình ảnh có thể được chỉ định đồng thời, hoặc kèm thêm các phương án kiểm tra khác như nội soi, lấy mẫu mô,… để xác định bản chất tổn thương. Ở những trường hợp phù hợp, các xét nghiệm sinh học phân tử còn giúp xác định đặc điểm của tế bào ung thư và hỗ trợ lựa chọn phương pháp điều trị.
Điều này làm tăng tính chính xác cho các phán đoán, hỗ trợ chẩn đoán chính xác, đưa ra phương án điều trị hiệu quả, phù hợp nhất cho người bệnh.
.jpg)
Chụp CT phổi liều thấp giúp phát hiện sớm ung thư phổi giai đoạn sớm
Ung thư phổi có chữa được không?
Bệnh ung thư phổi có chữa được không? – Tùy vào từng giai đoạn bệnh. Ung thư phổi ở giai đoạn sớm có thể điều trị khỏi bệnh được. Tuy nhiên, ung thư phổi giai đoạn sớm không có triệu chứng rõ rệt và chỉ có thể phát hiện khi chụp, xét nghiệm.
Ở giai đoạn tiến xa, mục tiêu điều trị phụ thuộc vào loại ung thư, đặc điểm phân tử, mức độ lan rộng và tình trạng người bệnh. Các phương pháp điều trị có thể giúp kiểm soát bệnh, làm chậm tiến triển, giảm triệu chứng và cải thiện chất lượng sống.
Ngay khi nghi ngờ ung thư phổi, người bệnh cần đi khám, đánh giá với bác sĩ để có phương án điều trị thích hợp.
Phương pháp điều trị ung thư phổi
Tùy vào giai đoạn phát hiện ung thư phổi cùng nhiều yếu tố như sức khỏe, bệnh lý nền, giai đoạn bệnh…, người bệnh sẽ có chỉ định điều trị khác nhau. Các phương pháp điều trị ung thư phổi là:
Phẫu thuật lấy u: dành cho bệnh nhân phát hiện bệnh ở giai đoạn sớm, khi khối u chưa di căn hoặc mới di căn trong phổi. Sau phẫu thuật, bác sĩ sẽ đánh giá tiên lượng để chỉ định phương án điều trị tiếp theo.
Xạ trị: sử dụng tia xạ X để triệt tiêu khối u. Dần dần, khối u ngừng sản sinh và chết dần đi. Các phương pháp có thể kết hợp với nhau để tăng hiệu quả điều trị.
Hóa trị: điều trị khối y bằng thuốc hóa chất. Hóa trị được tiến hành theo từng đợt: điều trị rồi dừng để cơ thể có thời gian phục hồi.
Điều trị hỗ trợ: dành cho người bệnh ung thư phổi ở giai đoạn cuối. Tuy nhiên, phương pháp này tập trung chủ yếu vào việc cải thiện chất lượng sống. Người bệnh sẽ bớt đau đớn hơn trong khoảng thời gian cuối cùng.
Điều trị đích: phương pháp sử dụng các loại thuốc chuyên biệt tấn công trực tiếp vào các gen, protein hoặc đường truyền tín hiệu đặc thù giúp tế bào ung thư phát triển và phân chia, thay vì tiêu hủy cả tế bào lành như hóa trị truyền thống.
Điều trị miễn dịch: sử dụng các loại thuốc sinh học để kích hoạt và tăng cường hệ thống miễn dịch tự nhiên của cơ thể, giúp hệ miễn dịch nhận diện và tiêu diệt tế bào ung thư.
Ung thư phổi có thể có tiến triển nghiêm trọng. Tuy nhiên bệnh vẫn có khả năng điều trị giúp kéo dài thời gian sống tùy theo loại ung thư, giai đoạn bệnh và tình trạng cụ thể của từng người. Phát hiện bệnh sớm, chẩn đoán chính xác và lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp có ý nghĩa quan trọng trong kiểm soát bệnh.
.jpg)
Khám và tầm soát định kỳ giúp phát hiện sớm ung thư phổi
**Lưu ý: Những thông tin cung cấp trong bài viết của Bệnh viện Đa khoa Hồng Ngọc mang tính chất tham khảo không thay thế cho việc chẩn đoán hoặc điều trị y khoa. Người bệnh không được tự ý mua thuốc để điều trị.
Để biết chính xác tình trạng bệnh lý người bệnh cần tới các bệnh viện để được bác sĩ thăm khám trực tiếp chẩn đoán và tư vấn phác đồ điều trị hợp lý.
Theo dõi fanpage của Bệnh viện Đa khoa Hồng Ngọc để biết thêm thông tin bổ ích khác.