Ban nhiệt là tổn thương da phổ biến thưởng gặp ở trẻ em vào mùa hè. Bệnh không gây nguy hiểm nhưng nếu không chăm sóc cũng như điều trị ban nhiệt đúng cách sẽ khiến bệnh lâu lành, thậm chí có biến chứng gây nhiễm khuẩn.
Bệnh phát ban nhiệt là gì?
Phát ban nhiệt hay còn gọi là rôm sảy, ban đỏ xuất hiện trên da khi cơ thể trẻ quá nóng. Bệnh có thể diễn biến trong vài ngày và hết khi nhiệt độ môi trường cải thiện, trẻ ngừng đổ mồ hôi. Tuy nhiên nếu không điều trị ban nhiệt đúng cách tổn thương da sẽ lâu lành, lan rộng gây nhiễm trùng phát triển thành mụn mủ, để lại biến chứng nặng toàn thân cho trẻ.
Trẻ có thể bị phát ban nhiệt ở mọi lứa tuổi nhưng phổ biến nhất là giai đoạn sơ sinh. Các vị trí hay xuất hiện phát ban nhiệt bao gồm:
- Sau gáy
- Ngực
- Vị trí cọ xát nhiều với quần áo, vùng quấn tã (đặc biệt là nơi tã cọ vào vòng eo)
- Da đầu, trán nếu đội mũ
- Các nếp gấp trên da như cổ, bẹn, nách, khuỷu tay và đầu gối.
Phân loại phát ban nhiệt
Tùy mức độ tắc nghẽn của ống tuyến mồ hôi nông hay sâu có 3 dạng ban nhiệt:
- Ban hạt kê: Hay còn gọi là ban bạch, là những bóng nước trắng li ti xuất hiện từng đám, không viêm, không đỏ ở xung quanh. Ban hạt kê ít gây ngứa và thường biến mất trong vài giờ đến vài ngày.
Ban nhiệt hình thành do lỗ chân lông bị bít kín, tuyến mồ hôi bị tắc nghẽn- Ban kê đỏ: Còn gọi là rôm sảy, đây là dạng thường gặp nhất ở trẻ. Da xuất hiện nhiều bóng nước rời rạc hoặc thành chùm dạng đốm lấm tấm đỏ, gây cảm giác như bị kim châm chích, rát ngứa dữ dội từng cơn. Ban kê đỏ khiến trẻ gãi nhiều, khó chịu và hay quấy khóc.
- Ban kê sâu hay ban kê mủ: Là dạng ít gặp hơn cả và xảy ra khi trẻ bị nhiều đợt rôm sảy tái đi tái lại. Ban là những mụn cứng, màu sậm hơn, ít ngứa hơn rôm sảy nhưng nguy hiểm hơn vì dễ dẫn đến kiệt sức.
Nguyên nhân gây phát ban nhiệt ở trẻ
Nguyên nhân phát ban nhiệt là do lỗ chân lông bị bít kín, tuyến mồ hôi bị tắc nghẽn do tế bào chết của da hoặc vi khuẩn. Khi trẻ bị đổ mồ hôi vì quá nóng đều có thể gây phát ban nhiệt như:
- Thời tiết nóng ẩm
- Trẻ mặc quá nhiều quần áo, kể cả trong mùa đông
- Trẻ bị sốt
- Trẻ hoạt động quá nhiều
Hướng dẫn điều trị phát ban nhiệt ở trẻ
Chăm sóc trẻ bị phát ban nhiệt bạn cần chú ý những vấn đề sau:
- Hạ sốt cho trẻ: Bố mẹ nên cởi bớt quần áo rồi chườm ấm cho trẻ không quá 10 phút/giờ. Cho trẻ uống thuốc hạ sốt với liều 10mg - 15 /1kg/lần cách nhau ít nhất 6 tiếng/lần uống.
- Lau mồ hôi để giảm nhiệt độ trên da của trẻ
- Bù đủ nước, điện giải cho trẻ: Cho trẻ uống nhiều nước như nước hoa quả, súp hoặc oresol. Nếu đã bù đầy đủ nước điện giải và hạ sốt, phụ huynh cần tiếp tục theo dõi, nếu trẻ tiến triển xấu thì nên đưa đến cơ sở y tế gần nhất để điều trị kịp thời.
Cha mẹ cần theo dõi nhiệt độ và hạ sốt cho con- Không sử dụng bất kỳ loại kem nào thoa lên vùng bị rôm sảy trừ khi có chỉ định của bác sĩ.
- Cắt tỉa móng tay con để trẻ không làm xước da khi gãi và đeo tất để bé hạn chế gãi đề phòng nhiễm khuẩn nốt phát ban nhiệt.
- Không bôi phấn rôm lên vùng da bị tổn thương.
- Nếu trẻ đang bú mẹ, người mẹ cần hạn chế những thực phẩm, gia vị cay nóng.
Khi nào cần đưa trẻ đến bệnh viện
Khi trẻ bị phát ban kèm những biểu hiện dưới đây thì cha mẹ nên đưa trẻ đến các cơ sở y tế gần nhất để thăm khám:
- Phát ban nhiệt lan rộng, trẻ gãi ngứa nhiều hơn, da sưng đỏ, đau.... kèm quấy khóc, sốt, mệt nhiều hơn
- Vùng da phát ban nhiệt trầy loét, chảy nước…
Phòng ngừa ban nhiệt ở trẻ?
Cách tốt nhất để ngừa ban nhiệt là giữ cho trẻ không bị quá nóng.
- Kiểm tra thân nhiệt của trẻ thường xuyên. Nếu trẻ ra quá nhiều mồ hôi và nóng, chứng tỏ trẻ mặc nhiều quần áo hoặc nhiệt độ quá cao.
- Ngày nắng nóng, bạn nên cho trẻ ở trong không gian có điều hòa nhiệt độ, nơi mát mẻ, râm mát hoặc có gió nơi chơi ngoài trời.
- Đảm bảo trẻ được uống đủ nước bằng cách thường xuyên bú mẹ hoặc sữa công thức. Cho trẻ mới biết đi hoặc trẻ nhỏ uống nhiều nước để cơ thể được bổ sung nước đầy đủ. (Không cho trẻ dưới 6 tháng uống nước trừ khi bác sĩ chỉ định).
- Cho trẻ mặc quần áo rộng rãi, thoải mái khi trời ấm và không mặc quá chật vào mùa đông. Chọn vải tự nhiên như cotton giúp thấm hút mồ hôi hiệu quả hơn so với hầu hết các loại vải tổng hợp.
Cho trẻ mặc quần áo rộng rãi, thoải mái để tránh đổ nhiều mồ hôi- Chú ý đến vùng da có xu hướng dễ ẩm ướt như cổ, vùng quấn tã, nách, bẹn và những nơi khác có thể đọng lại mồ hôi, nước tiểu, nước dãi. Cố gắng giữ những khu vực này sạch sẽ và khô ráo nhất có thể.
- Không sử dụng phấn rôm cho trẻ bởi có thể bít lỗ chân lông và làm da nóng hơn.
- Nếu trời nóng vào ban đêm, sử dụng máy điều hòa không khí hoặc quạt trong phòng của trẻ. Không để quạt thổi trực tiếp vào trẻ, đặt nó đủ xa đủ để gió đến được vị trí của trẻ.
Phát ban nhiệt là bệnh không quá nguy hiểm, nhưng lại làm cho trẻ ăn ngủ không yên, cơ thể luôn trong trạng thái bứt rứt, khó chịu. Vì thế, bố mẹ cần nắm rõ các thông tin để điều trị phát ban nhiệt nhanh chóng và hiệu quả khi trẻ không may bị phải.
Theo dõi fanpage của Bệnh viện Đa khoa Hồng Ngọc để biết thêm thông tin bổ ích khác: https://www.facebook.com/BenhvienHongNgoc/
