Bệnh tuyến giáp có thể gây ra nhiều triệu chứng ảnh hưởng đến sức khỏe và chất lượng cuộc sống như mệt mỏi, rối loạn cân nặng, tim đập nhanh, mất ngủ hay rụng tóc. Tuy nhiên, các dấu hiệu này thường dễ bị bỏ qua hoặc nhầm lẫn với những vấn đề sức khỏe khác. Nhận biết sớm triệu chứng của bệnh tuyến giáp là bước quan trọng giúp phát hiện bệnh kịp thời và điều trị hiệu quả. Hãy tìm hiểu 10 triệu chứng của bệnh tuyến giáp qua bài viết dưới đây.
Tóm tắt thông tin quan trọng
- Bệnh tuyến giáp có thể gây ra nhiều triệu chứng điển hình như: bướu cổ, thay đổi cân nặng bất thường, rối loạn kinh nguyệt, mệt mỏi, lo âu hoặc trầm cảm, giảm ham muốn tình dục, rối loạn tiêu hóa, đau cơ hoặc tê tay, thay đổi cholesterol máu và tăng huyết áp.
- Các triệu chứng khác nhau giữa cường giáp và suy giáp, nên cần xét nghiệm hormone để chẩn đoán chính xác.
- Bệnh tuyến giáp có thể ảnh hưởng đến khả năng sinh sản nếu không được điều trị kịp thời.
- Nhận biết sớm triệu chứng giúp điều trị hiệu quả và hạn chế biến chứng.
- Khi có dấu hiệu nghi ngờ, nên đi khám sớm tại cơ sở y tế uy tín để được chẩn đoán và điều trị đúng cách.
1. Những triệu chứng của bệnh tuyến giáp điển hình
Bệnh lý tuyến giáp có thể gây ra nhiều biểu hiện khác nhau và ảnh hưởng đến nhiều cơ quan và chức năng trong cơ thể. Dưới đây là những triệu chứng của bệnh tuyến giáp thường gặp:
1.1. Bướu cổ/nổi hạch bất thường vùng cổ
Đây là một trong những biểu hiện phổ biến nhất thường gặp của bệnh bướu giáp, viêm tuyến giáp hoặc nhân tuyến giáp. Người bệnh có thể thấy cổ to hơn, sờ thấy hạch hoặc cảm giác vướng khi nuốt. Nguyên nhân chủ yếu do rối loạn sản xuất hormone tuyến giáp, thiếu iod kéo dài hoặc sự tăng sinh bất thường của mô tuyến giáp.[1]
1.2. Cân nặng thay đổi bất thường (Bổ sung)
Rối loạn hormone tuyến giáp có thể khiến cân nặng thay đổi bất thường dù chế độ ăn không thay đổi nhiều. Người bị cường giáp thường xuyên cảm thấy đói, ăn nhiều nhưng vẫn sụt cân nhanh. Ngược lại, suy giáp có thể khiến người bệnh chán ăn nhưng vẫn tăng cân do quá trình chuyển hóa bị chậm lại. [2] [3]
1.3. Tóc và da suy yếu
Người mắc bệnh suy giáp thường gặp tình trạng tóc khô xơ, dễ gãy rụng, da thô ráp hoặc bong tróc. Khi hormone mất cân bằng, tuần hoàn máu và chuyển hóa dinh dưỡng ở da và tóc bị suy giảm, khiến các biểu hiện này xuất hiện rõ rệt hơn. [4]
1.4. Kinh nguyệt không đều
Hormone tuyến giáp có liên quan mật thiết đến hoạt động của buồng trứng và nội tiết tố nữ. Vì vậy, khi hormone tuyến giáp tăng hoặc giảm quá mức, quá trình rụng trứng và điều hòa kinh nguyệt cũng bị ảnh hưởng theo, gây ra tình trạng rong kinh, kinh ít, chậm kinh hoặc mất kinh. [5]
1.5. Mệt mỏi, trầm cảm và lo âu
Bệnh nhân suy giáp có thể thấy mình mệt mỏi, uể oải và lo âu do tuyến giáp không sản xuất đủ hormone cần thiết, gây ảnh hưởng đến lượng serotonin trong não - một loại hormone có tác dụng giúp cơ thể cảm thấy thoải mái, vui vẻ. Ngược lại, bệnh nhân cường giáp thường thấy hồi hộp, mất ngủ và căng thẳng kéo dài do hệ thần kinh bị kích thích quá mức. [4]
1.6. Giảm ham muốn tình dục
Cả nam và nữ khi mắc bệnh tuyến giáp thường cảm thấy mệt mỏi, giảm hưng phấn hoặc khó đạt khoái cảm. Nguyên nhân là hormone tuyến giáp ảnh hưởng đến tuần hoàn máu, nội tiết sinh dục và năng lượng cơ thể, từ đó tác động trực tiếp đến chức năng sinh lý và cảm xúc. Theo Mayo Clinic – Hashimoto’s Disease, suy giáp có thể gây giảm libido, rối loạn rụng trứng ở nữ và rối loạn cương dương ở nam giới.
1.7. Đường ruột gặp vấn đề
Bệnh nhân có thể thấy mình mắc các vấn đề về đường ruột, bao gồm táo bón (trường hợp suy giáp) hoặc tiêu chảy (trường hợp cường giáp) do tuyến giáp không sản xuất đủ hormone cần thiết để duy trì sự hoạt động của đường tiêu hóa.
1.8. Viêm cánh tay, đau cơ khớp
Bệnh nhân suy giáp sẽ thấy tê ngứa cánh tay do lượng hormone tín hiệu bị thiếu, dẫn đến việc não gửi thông tin đến các cơ chậm hơn bình thường. Trong khi đó, tình trạng cứng khớp và khó phối hợp các chi thường xảy ra đối với bệnh nhân cường giáp. [6]
1.9. Lượng cholesterol thay đổi
Lượng cholesterol trong máu của những người có bệnh về tuyến giáp thường không ổn định. Các bác sĩ khuyến cáo bệnh nhân nên đi khám bác sĩ ngay nếu đã sử dụng các loại thuốc về cholesterol mà nồng độ vẫn ở mức cao. [7]
1.10. Huyết áp tăng
Tuyến giáp ảnh hưởng đến hoạt động tim mạch và mạch máu thông qua hormone điều hòa chuyển hóa. Khi tuyến giáp bị rối loạn, đặc biệt là cường giáp, nhịp tim và lực co bóp tim có thể tăng lên, khiến huyết áp tăng theo. Tình trạng này có thể gây hồi hộp, tim đập nhanh và dễ mệt. Nếu kéo dài, người bệnh cần kiểm tra chức năng tuyến giáp để xác định nguyên nhân chính xác. [8]
2. Nguyên nhân gây bệnh lý tuyến giáp
Bệnh tuyến giáp hình thành do nhiều yếu tố tác động, trong đó phổ biến nhất là các nguyên nhân sau.
2.1. Nguyên nhân gây bệnh cường giáp
Cường giáp xảy ra khi tuyến giáp sản xuất quá nhiều hormone, khiến quá trình chuyển hóa trong cơ thể diễn ra nhanh hơn bình thường. Một số nguyên nhân phổ biến gồm:
- Bệnh Basedow (Graves): Đây là nguyên nhân thường gặp nhất gây cường giáp. Bệnh xảy ra khi hệ miễn dịch tạo kháng thể kích thích tuyến giáp hoạt động quá mức.
- Nhân độc tuyến giáp hoặc bướu giáp đa nhân độc: Các nhân trong tuyến giáp tự sản xuất hormone quá mức mà không chịu kiểm soát của cơ thể.
- Viêm tuyến giáp: Tình trạng viêm có thể làm hormone tuyến giáp bị giải phóng ồ ạt vào máu, gây cường giáp tạm thời.
- Bổ sung quá nhiều iod hoặc dùng thuốc chứa iod: Thừa iod có thể kích thích tuyến giáp hoạt động quá mức ở một số người có bệnh lý nền tuyến giáp. [4] [9]
2.2. Nguyên nhân gây bệnh suy giáp
Suy giáp là tình trạng tuyến giáp không sản xuất đủ hormone đáp ứng nhu cầu của cơ thể. Bệnh có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau như:
- Bệnh Hashimoto: Đây là nguyên nhân phổ biến nhất của suy giáp. Hệ miễn dịch tấn công và phá hủy tế bào tuyến giáp, làm giảm khả năng sản xuất hormone.
- Thiếu iod: Cơ thể thiếu iod khiến tuyến giáp không đủ nguyên liệu để tạo hormone.
- Phẫu thuật cắt tuyến giáp hoặc điều trị iod phóng xạ: Một số trường hợp điều trị bệnh tuyến giáp có thể làm giảm chức năng tuyến giáp sau đó.
- Tác dụng phụ của thuốc: Một số thuốc như lithium hoặc amiodarone có thể ảnh hưởng đến hoạt động của tuyến giáp.
- Suy giáp bẩm sinh: Trẻ sinh ra có tuyến giáp hoạt động kém hoặc không phát triển đầy đủ. [4] [10]
2.3. Nguyên nhân gây u, bướu cổ & ung thư tuyến giáp
U tuyến giáp, bướu cổ và ung thư tuyến giáp có thể hình thành do nhiều yếu tố khác nhau, bao gồm:
- Thiếu hoặc thừa iod: Mất cân bằng iod kéo dài có thể làm tuyến giáp phì đại và hình thành nhân tuyến giáp.
- Rối loạn hormone và tuổi tác: Phụ nữ trung niên hoặc người lớn tuổi có nguy cơ mắc bướu giáp và nhân tuyến giáp cao hơn.
- Yếu tố di truyền: Người có người thân mắc bệnh tuyến giáp hoặc ung thư tuyến giáp sẽ có nguy cơ cao hơn.
- Tiếp xúc với phóng xạ: Từng xạ trị vùng đầu - cổ hoặc tiếp xúc với môi trường nhiễm phóng xạ làm tăng nguy cơ ung thư tuyến giáp.
- Rối loạn miễn dịch hoặc viêm tuyến giáp kéo dài: Có thể làm tăng nguy cơ hình thành nhân và tổn thương tuyến giáp. [11]
3. Những ai có nguy cơ cao mắc bệnh tuyến giáp?
Một số nhóm đối tượng cần đặc biệt quan tâm đến sức khỏe tuyến giáp bao gồm:
- Phụ nữ trung niên (40 – 65 tuổi): Phụ nữ có nguy cơ mắc u tuyến giáp và các bệnh lý tuyến giáp cao hơn nam giới khoảng 4 lần, đặc biệt trong giai đoạn sau sinh, tiền mãn kinh hoặc rối loạn nội tiết do sự thay đổi hormone trong cơ thể. Nguy cơ xuất hiện nhân tuyến giáp cũng tăng dần theo tuổi tác.
- Người có tiền sử gia đình: Nếu trong gia đình có người mắc bệnh tuyến giáp, nguy cơ di truyền sẽ cao hơn.
- Người thiếu i-ốt: Chế độ ăn thiếu i-ốt kéo dài có thể làm tăng nguy cơ bướu cổ và rối loạn tuyến giáp.
- Người từng xạ trị vùng đầu – cổ: Việc tiếp xúc với tia xạ có thể ảnh hưởng đến chức năng tuyến giáp.
- Người mắc bệnh tự miễn: Các bệnh như lupus, viêm khớp dạng thấp hay tiểu đường type 1 có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh tuyến giáp. [10] [7]
4. Nên làm gì khi phát hiện dấu hiệu bệnh tuyến giáp
Khi xuất hiện các dấu hiệu nghi ngờ bệnh tuyến giáp, người bệnh nên đi khám sớm để được chẩn đoán và điều trị kịp thời, tránh biến chứng nguy hiểm. Theo ThS.BS Hà Lương Yên - Khoa Nội tiết, Bệnh viện Đa khoa Hồng Ngọc, nhiều bệnh nhân thường chủ quan với các triệu chứng ban đầu nên bỏ lỡ “thời điểm vàng” điều trị, khiến bệnh kéo dài và khó kiểm soát hơn.
Thực tế, nhiều trường hợp chỉ tình cờ phát hiện bệnh khi khám sức khỏe định kỳ do triệu chứng tuyến giáp thường diễn tiến âm thầm. Vì vậy, mỗi người không nên chủ quan với những thay đổi bất thường của cơ thể và nên kiểm tra tuyến giáp định kỳ để phát hiện sớm.
Đối với người đã được chẩn đoán mắc bệnh tuyến giáp, cần tuân thủ đúng hướng dẫn điều trị của bác sĩ, dùng thuốc đúng liều và tái khám đầy đủ. Đồng thời, nên duy trì chế độ ăn uống lành mạnh, ngủ đủ giấc, tập thể dục thường xuyên và hạn chế căng thẳng để hỗ trợ điều trị hiệu quả hơn.
5. Cách phòng ngừa bệnh tuyến giáp
Để hạn chế mắc các bệnh về tuyến giáp, bạn nên áp dụng các cách phòng ngừa dưới đây:
- Bổ sung i-ốt hợp lý: I-ốt là vi chất quan trọng giúp tuyến giáp sản xuất hormone. Bạn nên sử dụng muối i-ốt trong bữa ăn hằng ngày và bổ sung thực phẩm giàu i-ốt như hải sản, rong biển, trứng, sữa để hỗ trợ tuyến giáp hoạt động ổn định. [12]
- Khám sức khỏe định kỳ: Bệnh tuyến giáp có thể tiến triển âm thầm, nên việc khám sức khỏe và kiểm tra hormone tuyến giáp định kỳ giúp phát hiện sớm các bất thường để điều trị kịp thời.
- Theo dõi những thay đổi của cơ thể: Nếu xuất hiện các dấu hiệu như mệt mỏi kéo dài, thay đổi cân nặng bất thường, rụng tóc, khàn tiếng hoặc cổ sưng to, bạn nên đi khám sớm để kiểm tra chức năng tuyến giáp. [7]
- Duy trì lối sống lành mạnh: Ngủ đủ giấc, giảm căng thẳng, tập thể dục thường xuyên và hạn chế hút thuốc lá, chất kích thích sẽ giúp giảm nguy cơ rối loạn nội tiết và các bệnh về tuyến giáp.
6. Giải pháp điều trị bệnh tuyến giáp toàn diện tại Khoa Nội tiết - Bệnh viện Đa khoa Hồng Ngọc
Với thế mạnh trong điều trị chuyên sâu các bệnh lý nội tiết, Khoa Nội tiết - Bệnh viện Đa khoa Hồng Ngọc là địa chỉ uy tín được nhiều người bệnh tin tưởng khi thăm khám và điều trị các vấn đề tuyến giáp như suy giáp, cường giáp, Basedow, nhân tuyến giáp hay ung thư tuyến giáp. Bệnh viện chú trọng kết hợp giữa chuyên môn của đội ngũ bác sĩ và hệ thống trang thiết bị hiện đại nhằm nâng cao độ chính xác trong chẩn đoán cũng như hiệu quả điều trị.
- Đội ngũ bác sĩ giàu kinh nghiệm: Bệnh viện quy tụ các bác sĩ chuyên khoa Nội tiết từng công tác tại các bệnh viện lớn, có kinh nghiệm lâu năm trong thăm khám và điều trị bệnh tuyến giáp, giúp người bệnh được theo dõi sát sao và được xây dựng phác đồ điều trị phù hợp cho từng bệnh nhân.
- Ứng dụng công nghệ chẩn đoán hiện đại: Hệ thống siêu âm Doppler tuyến giáp và xét nghiệm hormone chuyên sâu giúp đánh giá chính xác cấu trúc, chức năng tuyến giáp, hỗ trợ phát hiện sớm bất thường ngay cả khi chưa có triệu chứng rõ ràng.
- Phối hợp liên chuyên khoa trong điều trị: Bác sĩ Nội tiết phối hợp cùng chuyên khoa Chẩn đoán hình ảnh và Phẫu thuật ung bướu để đánh giá toàn diện tình trạng bệnh, từ đó xây dựng phác đồ cá thể hóa, tối ưu hiệu quả điều trị và hạn chế can thiệp không cần thiết.
- Đa dạng phương pháp điều trị hiện đại: Bệnh viện triển khai nhiều phương pháp như điều trị nội khoa bằng hormone, đốt sóng cao tần RFA, nội soi tuyến giáp qua đường miệng và phẫu thuật tuyến giáp thẩm mỹ, giúp điều trị hiệu quả và đảm bảo tính an toàn, thẩm mỹ.
- Dịch vụ thăm khám và chăm sóc toàn diện: Quy trình khám chữa bệnh được thiết kế tinh gọn, kết hợp dịch vụ hỗ trợ tận tình, mang đến trải nghiệm thuận tiện và thoải mái cho người bệnh trong suốt quá trình điều trị. Năm 2023, Hồng Ngọc nhận được chứng chỉ ACHS International của Hội đồng Úc về tiêu chuẩn chăm sóc sức khỏe, khẳng định tôn chỉ luôn lấy người bệnh là trung tâm.
7. Một số câu hỏi thường gặp về triệu chứng của bệnh tuyến giáp (FAQ)
7.1. Triệu chứng của bệnh tuyến giáp có dễ nhầm với bệnh khác không?
Các biểu hiện như mệt mỏi kéo dài, mất ngủ, lo âu, tăng hoặc giảm cân bất thường, rụng tóc hay khó tập trung thường không đặc hiệu và dễ bị nhầm lẫn với stress, thiếu máu, rối loạn nội tiết hoặc các bệnh lý chuyển hóa khác. Vì vậy, khi các triệu chứng kéo dài hoặc xuất hiện đồng thời nhiều dấu hiệu bất thường, người bệnh nên thăm khám và thực hiện xét nghiệm chức năng tuyến giáp để được chẩn đoán chính xác. [13]
7.2. Triệu chứng của cường giáp và suy giáp khác nhau như thế nào?
Cường giáp và suy giáp đều là rối loạn chức năng tuyến giáp nhưng có biểu hiện trái ngược nhau. Người bị cường giáp thường sụt cân, tim đập nhanh, run tay, dễ cáu gắt, mất ngủ và sợ nóng. Ngược lại, suy giáp khiến cơ thể mệt mỏi, tăng cân, da khô, táo bón, buồn ngủ và thường xuyên cảm thấy lạnh. Việc nhận biết sự khác biệt này giúp người bệnh chủ động đi khám và điều trị sớm. [14]
7.3. Triệu chứng bệnh tuyến giáp có thể ảnh hưởng đến khả năng sinh sản không?
Hormone tuyến giáp đóng vai trò quan trọng trong hoạt động sinh sản ở cả nam và nữ. Khi chức năng tuyến giáp bị rối loạn, người bệnh có thể gặp tình trạng kinh nguyệt không đều, giảm khả năng rụng trứng, khó thụ thai hoặc tăng nguy cơ biến chứng thai kỳ. Ở nam giới, bệnh tuyến giáp kéo dài cũng có thể ảnh hưởng đến chất lượng tinh trùng và chức năng sinh sản. [15]
Các triệu chứng của bệnh tuyến giáp có thể xuất hiện âm thầm nhưng không nên chủ quan bỏ qua. Nếu nhận thấy những dấu hiệu bất thường kéo dài, người bệnh nên thăm khám sớm để được chẩn đoán chính xác và điều trị kịp thời. Tại Khoa Nội tiết - Bệnh viện Đa khoa Hồng Ngọc, người bệnh được hỗ trợ thăm khám và điều trị toàn diện với đội ngũ bác sĩ giàu kinh nghiệm cùng hệ thống chẩn đoán hiện đại.
Nếu bạn đang gặp các vấn đề về tuyến giáp, đừng ngần ngại liên hệ Bệnh viện Đa khoa Hồng Ngọc qua hotline 0916.987.366 để được hỗ trợ kịp thời.
Lưu ý: Những thông tin cung cấp trong bài viết của Bệnh viện Đa khoa Hồng Ngọc chỉ có tính chất tham khảo, không thay thế cho việc chẩn đoán hoặc điều trị y khoa. Để biết chính xác tình trạng bệnh, người bệnh cần tới các cơ sở y tế uy tín để được bác sĩ trực tiếp thăm khám và tư vấn phác đồ điều trị hiệu quả.
Tài liệu tham khảo:
- American Thyroid Association - Goiter. https://www.thyroid.org/goiter/
- Cleveland Clinic - Hypothyroidism (Underactive Thyroid). https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/12120-hypothyroidism
- American Thyroid Association - Thyroid and Weight. https://www.thyroid.org/thyroid-and-weight/
- Mayo Clinic - Hypothyroidism (underactive thyroid). https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/hypothyroidism/symptoms-causes/syc-20350284
- American Thyroid Association – Thyroid Disease and Pregnancy. https://www.thyroid.org/thyroid-disease-pregnancy/
- NHS - Symptoms Overactive thyroid (hyperthyroidism). https://www.nhs.uk/conditions/overactive-thyroid-hyperthyroidism/symptoms/
- Cleveland Clinic - Thyroid Disease. https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/8541-thyroid-disease
- Harvard Health Publishing – The Thyroid-Heart Connection. https://www.health.harvard.edu/heart-health/thyroid-hormone-how-it-affects-your-heart
- American Thyroid Association - Hyperthyroidism. https://www.thyroid.org/hyperthyroidism/
- Health Information Endocrine Diseases Hypothyroidism (Underactive Thyroid). https://www.niddk.nih.gov/health-information/endocrine-diseases/hypothyroidism
- Mayo Clinic - Thyroid cancer. https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/thyroid-cancer/symptoms-causes/syc-20354161
- World Health Organization (WHO) - Iodine deficiency. https://www.who.int/data/nutrition/nlis/info/iodine-deficiency
- NHS - Underactive thyroid (hypothyroidism). https://www.nhs.uk/conditions/underactive-thyroid-hypothyroidism/
- The British Thyroid Foundation - Thyroid function tests. https://www.btf-thyroid.org/thyroid-function-tests
- National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases - Thyroid Disease & Pregnancy. https://www.niddk.nih.gov/health-information/endocrine-diseases/pregnancy-thyroid-disease
