1900 636 555

024 3927 5568

  |  

[Tổng hợp] Thông tin cần biết về bệnh xơ gan

Gan là bộ phận cực kì quan trọng trong hệ tiêu hóa của cơ thể. Như một nhà máy hóa chất, gan làm nhiệm vụ lọc chất độc có hại cho sức khỏe, ngoài ra gan còn cung cấp các chất dinh dưỡng cần thiết cho cơ thể hoạt động. Vì vậy, nếu chức năng gan bị suy giảm thì ảnh hưởng rất lớn đến sức khỏe. Càng ngày số người mắc bệnh về gan càng gia tăng với các chứng bệnh như viêm gan, xơ gan, ung thư gan…

Xơ gan là bệnh gì?

Xơ gan là tình trạng các mô tế bào gan bị tổn thương liên tục trong thời gian dài. Các tế bào gan dần chết đi, thay thế vào đó là các dải mô đã xơ hay gọi là mô sẹo. Khi các mô sẹo này ngày càng nhiều lên sẽ ngăn chặn dòng máu lưu thông qua gan, làm suy giảm chức năng gan nghiêm trọng.

Các giai đoạn của xơ gan và triệu chứng xơ gan

Giai đoạn 1

Giai đoạn này gan bắt đầu bị viêm và hình thành sự xơ hóa. Bệnh nhân sẽ cảm thấy mệt mỏi và thiếu năng lượng. Ở giai đoạn này nếu được phát hiện và điều trị đúng cách, gan vẫn có thể phục hồi và trở lại như bình thường.

Giai đoạn 2

Ở giai đoạn 2 các mô xơ hóa xuất hiện nhiều hơn, áp lực tĩnh mạch cửa đang tăng dần. Để tăng cơ hội khỏi bệnh trong giai đoạn này thì cần loại bỏ các nguyên nhân gây bệnh.

Giai đoạn 3

Giai đoạn này xuất hiện cổ trướng và rất nhiều triệu chứng như: chán ăn, sút cân nhanh, mệt mỏi, bối rối, thở nhanh, vàng da, viêm da, ngứa không khỏi, eczema, đường huyết tăng giảm thất thường, phù chân và mắt cá…trong giai đoạn 3 xơ hóa rất nhiều, lượng dịch trong ổ bụng tăng nhanh, gan không thể hồi phục.

Giai đoạn 4

Quá trình xơ hóa đã chiếm toàn bộ lá gan. Có thể gặp các biến chứng như xuất huyết tiêu hóa, bệnh não gan hay tăng áp lực tĩnh mạch cửa. Những triệu chứng ở giai đoạn 4 giống với giai đoạn 3 và thêm những triệu chứng như mệt mỏi, buồn ngủ, sốt cao, suy thận dẫn tới thiểu niệu, viêm màng bụng, tính khí thay đổi…

Gan bị xơ và gan bình thường

Nguyên nhân gây xơ gan

Viêm gan virus: Bệnh viêm gan B, C là nguyên nhân gây ra xơ gan và những tổn thương gan nghiêm trọng khác.

Uống nhiều rượu bia: Cồn và những độc tố trong rượu bia không được gan đào thải hết, tích tụ lâu ngày sẽ gây suy giảm chức năng gan.

Nhiễm độc: Sự tích tụ chất độc như thủy ngân, thạch tín… trong gan lâu dần dẫn đến phá hủy mô, dẫn tới xơ gan. 

Gan nhiễm mỡ: Khi cơ thể sản sinh quá nhiều mỡ hoặc rối loạn chuyển hóa mỡ của gan, dẫn đến mỡ dư thừa sẽ tích trữ trong các tổ chức gan gây ra gan nhiễm mỡ. Đây là bước đệm có thể dẫn đến xơ gan.

Ứ mật: Mật bị ứ đọng do viêm, tắc đường mật sẽ gây tác động làm tổn thương tế bào gan dẫn đến xơ gan.

Nguyên nhân khác: Bệnh di truyền; nhiễm kí sinh trùng lỵ amip, kí sinh trùng sốt rét và sán lá gan; xơ gan có thể do suy tim, béo phì…

Xơ gan có nguy hiểm không? Biến chứng xơ gan thường gặp

Xơ gan là bệnh lý rất nguy hiểm. Ở giai đoạn 3- 4 nó gây nên xơ gan cổ trướng. Thậm chí, phát sinh thêm những bệnh về đường hô hấp, đường ruột, ống mật, tim mạch và não… Nó gây ra những biến chứng sau:

Tăng áp tĩnh mạch cửa: Mao mạch chính dẫn đến gan chính là tĩnh mạch cửa, lưu lượng máu đi qua đây có nguy cơ bị chặn lại do gan hình thành quá nhiều mô sẹo. Điều đó làm cho áp lực bơm máu của tim tăng lên đáng kể dẫn đến tăng áp lực tĩnh mạch cửa.

Lách to (phì đại lách): Tình trạng tăng áp lực tĩnh mạch cửa có thể dẫn đến sưng lá lách. Số lượng bạch cầu và tiểu cầu suy giảm mạnh do hệ lụy của biến chứng này.

Phù nề ở chân và bụng (cổ trướng): Tăng áp tĩnh mạch cửa còn có khả năng khiến chất lỏng tích tụ ở chân (phù nề) và ở bụng (cổ trướng). Chức năng tổng hợp protein trong máu ở gan cũng dẫn đến biến chứng này.

Xuất huyết tiêu hóa: Tế bào hồng cầu bị tắc nghẽn tại tĩnh mạch cửa, có thể chuyển sang các mao mạch gần đó như là mao mạch máu của thực quản và dạ dày. Lưu lượng máu tăng lên đột ngột có thể dẫn đến giãn tĩnh mạch, thậm chí là xuất huyết.

Nhiễm trùng: Hoạt động của hệ miễn dịch bị ảnh hưởng bởi chức năng của gan suy giảm, từ đó phát sinh vấn đề nhiễm trùng. Thậm chí là có nguy cơ nhiễm trùng máu và viêm phổi. Viêm phúc mạc do vi khuẩn cũng phát sinh từ tình trạng cổ trướng.

Suy dinh dưỡng: Khi gan bị xơ sẽ không còn khả năng hỗ trợ hệ tiêu hóa hoạt động, khiến khả năng xử lý và hấp thụ các chất dinh dưỡng kém đi, dẫn tới tình trạng suy dinh dưỡng.

Bệnh não gan: Xơ gan làm mất hiệu quả của việc lọc thải độc tố trong máu của gan, những độc tố này có thể theo đường máu lên não làm tổn thương tế bào não, khiến bệnh nhân có nguy cơ bị lú lẫn, mất trí nhớ, khó tập trung, đờ đẫn, hôn mê…

Bệnh xương: Xơ gan có nguy cơ ảnh hưởng đến xương, xương bị yếu và nguy cơ gãy xương cao hơn.

Ung thư gan: Xơ gan chính là nguyên nhân gây ung thư gan nguyên phát.  

Suy thận: Xơ gan làm cho bệnh nhân đi tiểu ít hơn, thậm chí không thể tiểu do mắc hội chứng gan thận.

Ung thư gan là biến chứng nguy hiểm nhất khi bị xơ gan

Bệnh xơ gan có chữa được không?

Bệnh xơ gan nếu được phát hiện sớm thì có khả năng chữa được, nhưng nếu bệnh được phát hiện ở giai đoạn 3 thì giải pháp tối ưu là ghép gan. Nếu bệnh được phát hiện ở giai đoạn 4 thì rất khó can thiệp, không thể chữa được nữa. Vì vậy mọi người nên có phương pháp phòng ngừa bệnh hiệu quả đồng thời thường xuyên thăm khám sức khỏe định kỳ để phát hiện sớm và điều trị kịp thời.

Chẩn đoán xơ gan

Sinh thiết gan: là phương pháp lấy mẫu tế bào gan rồi quan sát dưới kính hiển vi để xác định các tổn thương trong gan. Đây là phương pháp chính xác nhất để chẩn đoán tình trạng xơ gan. Tuy nhiên bác sỹ sẽ không sử dụng được phương pháp này nếu bệnh nhân bị rối loạn chảy máu hoặc cổ trướng.

Xét nghiệm máu đánh giá độ xơ hóa: Xét nghiệm công thức máu nếu thấy số lượng hồng cầu, bạch cầu, tiểu cầu giảm và xét nghiệm chức năng gan thấy nồng độ bilirubin tăng cao thì chính là dấu hiệu thường gặp ở bệnh nhân xơ gan.

Siêu âm bụng: Đây là phương pháp dùng sóng âm để tạo ra hình ảnh nội tạng. Qua đó bác sỹ đánh giá được tình trạng tổn thương và những bất thường của gan. Phương pháp này không xâm lấn, không gây đau và chỉ mất khoảng 30 phút, có thể làm nhiều lần.  

Siêu âm Doppler gan: Sử dụng sóng cao tần không có trong tự nhiên, có giá trị chẩn đoán rất cao. Phương pháp này cho phép đánh giá tình trạng tĩnh mạch gan, tĩnh mạch cửa, tuần hoàn bàng hệ để xác định tình trang xơ gan.

Cộng hưởng từ đàn hồi: Là phương pháp tạo ra hình ảnh bằng sóng vô tuyến và từ trường. Có thể cho hình ảnh ở nhiều góc độ khác nhau và rất an toàn.

Điều trị xơ gan

Điều trị theo nguyên nhân: Tìm ra các nguyên nhân gây bệnh từ đó loại bỏ các nguyên nhân đó như là nguyên nhân do virut thì dùng thuốc chống virut, nguyên nhân do rượu thì ngưng uống rượu…

Chế độ dinh dưỡng: nên ăn uống điều độ, nên dùng nhiều trái cây rau củ quả. Không nên ăn nhiều đạm động vật. Tránh táo bón và dùng thuốc trợ gan. Tránh làm việc nặng và nên tập thể dục, nghỉ ngơi hợp lý.

Điều trị báng bụng: Báng bụng hay còn gọi là cổ trướng là tình trạng phình to ở ổ bụng do sự tích tụ dịch. Điều trị báng bụng bằng thuốc lợi tiểu, hạn chế tối đa muối trong chế độ ăn uống. Theo dõi cân nặng, Na và K trong nước tiểu, điện giải và creatinine. Khi xác định là báng bụng kháng trị thì bác sỹ sẽ điều trị bằng cách chọc tháo dịch báng.

Người bị xơ gan nên ăn nhiều thực phẩm giàu chất xơ, vitamin

Xơ gan uống thuốc gì?

Hiện nay có rất nhiều loại thuốc để chữa bệnh xơ gan, trong đó có một số nhóm thuốc phổ biến như:

  • Nhóm cải thiện chức năng chuyển hóa của gan, thuốc tăng cường chuyển hóa đạm;
  • Thuốc điều trị xơ gan trong trường hợp người bệnh bị giãn, vỡ tĩnh mạch ở thực quản, gây ra hiện tượng xuất huyết tiêu hóa;
  • Nhóm điều trị nguyên nhân gây ra xơ gan nhưng sử dụng tùy theo tình trạng của bệnh nhân;
  • Nhóm điều trị xơ gan cổ trướng cần dùng thuốc lợi tiểu nhưng chống thải kali. Trường hợp dùng thuốc lâu ngày không khỏi cần kết hợp chọc cổ trướng hoặc kết hợp truyền abumin ở tĩnh mạch.

Tùy từng trường hợp mà mỗi bệnh nhân sẽ được bác sĩ kê đơn thuốc khác nhau. Quan trọng là bệnh nhân phải tuân thủ đúng phác đồ điều trị, uống thuốc đầy đủ, đúng liều lượng, không lạm dụng thuốc, giữ tinh thần lạc quan và kết hợp chế độ ăn uống khoa học, hợp lý nhất./.

Bài viết liên quan